Bài giảng môn Ngữ văn 7 - Thực hành tiếng việt - Con mắt tinh tường vượt mọi cung đường

pptx 19 trang Tương Tư 13/03/2026 20
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng môn Ngữ văn 7 - Thực hành tiếng việt - Con mắt tinh tường vượt mọi cung đường", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pptxbai_giang_mon_ngu_van_7_thuc_hanh_tieng_viet_con_mat_tinh_tu.pptx

Nội dung text: Bài giảng môn Ngữ văn 7 - Thực hành tiếng việt - Con mắt tinh tường vượt mọi cung đường

  1. SLIDESMANIA.COM
  2. Tìm những từ có nghĩa trong ô chữ sau TỪ NGỮ, BIỆN PHÁP, MẠCH LẠC, LIÊN KẾT, PHÉP NỐI, PHÉP THẾ, PHÉP LẶP, ĐOẠN VĂN, SLIDESMANIA.COM VĂN BẢN, QUAN HỆ
  3. SLIDESMANIA.COM
  4. I SLIDESMANIA.COM
  5. 1. Khái niệm Mạch lạc - Là sự liền mạch về nội dung của một đoạn văn hoặc văn bản; chủ yếu dựa trên sự thống nhất về đề tài và sự tiếp nối theo một trình tự hợp lí giữa các câu trong đoạn văn hoặc giữa các đoạn văn trong văn bản. - Các câu, các đoạn, các phần: + Đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề xuyên suốt + Được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lý trước sau hô ứng chủ đề liền mạch và gợi SLIDESMANIA.COM nhiều hứng thú cho người đọc (người nghe)
  6. 2. Khái niệm Liên kết - Là quan hệ về mặt hình thức giữa các câu trong đoạn văn hoặc giữa các đoạn trong văn bản. - Thể hiện qua các phương tiện ngôn ngữ như: + từ ngữ nối + từ ngữ lặp lại + từ ngữ thay thế (từ đồng nghĩa, đại SLIDESMANIA.COM từ) .
  7. 3. Nhận diện một số biện pháp liên kết và từ ngữ liên kết + Chỉ ra từ ngữ nối biểu thị quan hệ giữa câu sau và câu trước: Có lẽ cháu nghĩ rằng tấm bản đồ dẫn đường của ông sau đó đã trở nên rõ ràng hơn, khi ông đã trưởng thành. Nhưng không phải vậy đâu Sam à. + Chỉ ra từ ngữ dùng để thay thế cho từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước: Hai mươi tuổi, chàng thanh niên Lỗ Tấn du học ở Nhật. Ông theo ngành Y. + Chỉ ra từ ngữ được lặp lại ở các câu trong đoạn văn sau: Cháu biết không, tấm bản đồ của SLIDESMANIA.COM ông lúc ấy thực sự bế tắc. Ông không biết có phải mình là người quá ngây thơ, khờ khạo hay không. [ ] Ông cảm thấy mặt đất dưới chân mình sao mà bấp bênh và không bền vững.
  8. 3. Nhận diện một số biện pháp liên kết và từ ngữ liên kết a. Có lẽ cháu nghĩ rằng tấm bản đồ dẫn đường của ông sau đó cũng đã trở nên rõ ràng hơn, khi ông đã trường thành. NhưngNhưng không phải vậy đâu Sam à. Phép nối (đoạn a – “Nhưng”) Tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa hai câu liền với nhau SLIDESMANIA.COM
  9. 3. Nhận diện một số biện pháp liên kết và từ ngữ liên kết b. Hai mươi tuổi, chàngchàng thanh niênniên LỗLỗ Tấn du học ở Nhật. ÔngÔng theo học ngành Y Phép thế (Từ ông thay thế cho từ chàng thanh niên Lỗ Tấn ở câu trước) Tạo ra sự liên kết giữa hai câu với nhau SLIDESMANIA.COM
  10. 3. Nhận diện một số biện pháp liên kết và từ ngữ liên kết c. Cháu biết không, tấm bản đồ của Ôngông lúc ấy thật sự bế tắc. ÔngÔng không biết có phải mình quá ngây thơ, khờ khạo hay không. ÔngÔng cảm thấy mặt đất dưới chân mình sao mà bấp bênh và không bền vững. Phép lặp (từ ông) Tạo ra sự liên kết giữa các câu với nhau SLIDESMANIA.COM
  11. Phép lặp Phép thế Phép nối sử dụng từ sử dụng từ ngữ được tạo nên ngữ nối ở câu sau thay bằng cách để câu thế cho từ ngữ sau lặp lại một số ở câu trước từ ngữ ở câu SLIDESMANIA.COM trước
  12. II SLIDESMANIA.COM
  13. Bài tập 1 - Nội dung đoạn 1: “Ông” kể cho Sam về cách nhìn cuôc̣ đờ i của me ̣ông và bố ông. - Nội dung đoạn 2: “Ông” luôn tin tưở ng moị ngườ i, ngươc̣ laị, me ̣ông thì luôn hoài nghi. Do tất cả các câu trong đoaṇ văn cùng tâp̣ trung thể hiêṇ môṭ chu đề, giưa cac câu co sư ̣ liên kết về hình thưc. SLIDESMANIA.COM ̉ ̃ ́ ́ ́
  14. Bài tập 2 - Ở đoaṇ thứ nhất: + Câu (2) gắn với câu (1) bằng lặp từ ngữ (bản đồ dẫn đường của cháu- tấm bản đồ của ông) + Câu (3) gắn với câu (2) bằng lặp từ (ông) + Câu (4) gắn với câu (3) bằng đại từ thay thế (mẹ ông-bà) và lặp lại từ (ông) + Câu (5) gắn với câu (4) bằng từ ngữ thay thế (quan điểm đó thay cho cụm từ dài nói về quan điểm của bà mẹ) và lặp lại từ (ông) - Ở đoaṇ thứ hai: tất cả các câu liền kề nhau đều gắn với nhau bằng cách SLIDESMANIA.COM lặp lại từ ông
  15. Bài tập 3 Câu có tác dụng Các phương tiện liên kết liên kết giữa hai đoạn thứ hai: quan hê ̣ đoạn: “Nhưng tư nhưng - chư đầu tiên nằm quan điểm ấy ̀ ̃ ơ câu (1) cua đoaṇ thư hai, dường như ̉ ̉ ́ bên caṇ h đo lăp̣ laị tư quan không phù hợp ́ ̀ điểm ơ đoaṇ trươc cung co với ông” ̉ ́ ̃ ́ tác duṇ g liên kết SLIDESMANIA.COM
  16. Bài tập 4 Cách sắp xếp thứ nhất: Cách sắp xếp thứ hai: 7, 2, 4, 1, 5, 3 3, 4, 6, 1, 5, 2 Nhâṇ xét: môṭ số câu liền kề nhau Nhâṇ xét: về hình thứ c, phương tiêṇ không còn phương tiêṇ liên kết, liên kết (lăp̣ từ ông) vâñ tồn taị, nhưng quan troṇ g hơn, giữa chúng song giữa các câu không có sư ̣ liên không có mối quan hê ̣về nôị dung hê ̣về nôị dung. Cả hai đều không hề toát ra chủ đề gì, vì thế, đó không phải là hai đoaṇ SLIDESMANIA.COM văn, mà chỉ là những câu văn lôṇ xôṇ .
  17. Bài tập 5 Khi hoán đổi hai đoạn thì cả hai đoạn không còn quan hê ̣lô-gíc, tính liên kết với nhau nữa. Đoạn đầu là mở đầu và giới thiệu quan điểm, đoạn sau là nêu ý kiến của bản thân, bình luận, suy nghĩ về quan điểm đó. Chính vì vậy ta không thể đảo vị trí của SLIDESMANIA.COM hai đoạn.
  18. Phân tích tính liên kết nội dung và liên kết hình thức của các đoạn trích sau: Mẹ ơi, trên mây có người gọi con: “Bọn tớ chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi với vầng trăng bạc”. Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”. Họ đáp: “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”. “Mẹ mình đang đợi ở nhà” – con bảo – “Làm sao có thể rời mẹ mà đến SLIDESMANIA.COM được?”. (R. Ta-go, Mây và sóng)
  19. Đoạn thơ của Ta-go có sự liên kết chặt chẽ về nội dung và hình thức: - Về nội dung: +Các câu trong văn bản cùng hướng đến chủ đề: Cuộc trò chuyện của em bé với nhũng người “trên mây”. + Các câu trong văn bản được sắp xếp theo trình tự của cuộc trò chuyện. - Về hình thức: Các câu trong văn bản được liên kết chặt chẽ bằng các phép liên kết: + phép lặp: mẹ, họ, được, chơi, con, mây + phép thế: họ (thế cho những người “trên mây”) SLIDESMANIA.COM + phép nối: nhưng, liên tưởng: sử dụng trường từ vựng về thiên nhiên (bình minh, vầng trăng, trái đất, trời, mây).