Bài giảng Ngữ văn 7 - Bài 24: Ý nghĩa văn chương (Tiết 77+78)

Nội dung text: Bài giảng Ngữ văn 7 - Bài 24: Ý nghĩa văn chương (Tiết 77+78)

1. Kiểm tra bài cũ: • *Câu hỏi KT: Nghệ thuật nghị luận và nội dung chính của văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”? *Câu. hỏi KT: Nghệ thuật nghị luận và nội dung chính của văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”? *DK Trả lời: + NT:-Nghị luận chứng minh bằng chứng cứ cụ thể, kết hợp bình luận, biểu cảm; + ND: -Lối sống giản dị của Người hoà hợp với đời sống tinh thần và tư tưởng tình cảm; -Tình cảm chân thành.Trong văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ, tác giả Phạm Văn Đồng đã đưa ra những luận cứ nào để chứng minh cho sự giản dị của Bác? Hãy thể hiện những luận cứ đó trên bản đồ tư duy.
2. Hoài Thanh
3. Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG I. Tìm hiểu chung: 1/ Tác giả: - Hoài Thanh ( 1909-1982) - Quê: Nghi Xuân- Nghi Lộc- Nghệ An. - Là nhà phê bình văn học xuất sắc. - Năm 2000 được nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về VHNT. - Tác phẩm nổi tiếng: Thi nhân Việt Nam. 2/ Tác phẩm: - Viết năm 1936, in trong sách Văn chương và hành động.
4. Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG 2/ Tác phẩm: 3/ Đọc.Tìm hiểu chú thích 4/ Bố cục:
5. Tiết 77,78 . Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG - Hoài Thanh I. Tìm hiểu chung. . Tiếng khóc ấy, -dịp đau thương II. Tìm hiểu chi tiết: ấy chính là nguồn gốc của thi 1. Nguồn gốc cốt yếu của văn ca. Câu chuyện có lẽ chỉ là một chương. câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
6. Thảo luận nhóm: ? Mở đầu văn bản tác giả đã kể chuyện gì? Kể như vậy nhằm mục đích gì? ? Theo lập luận của Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì? ? Theo em, quan niệm về nguồn gốc cốt yếu của văn chương như vậy đã đúng chưa? Ý kiến của em? ? Nhưng theo em, quan niệm trên đã đầy đủ chưa? Vì sao?
7. Tiết 98 . í NGHĨA VĂN CHƯƠNG - Hoài Thanh I. Tìm hiểu chung. “ Người ta kể chuyện- đời xưa, II. Tìm hiểu chi tiết. một nhà thi sĩThảo Ấn luận Độ nhóm trông thấy 1. Nguồn gốc cốt yếu của văn một con chim bị thương rơi chương. xuống bên chân mình. Thi sĩ Cã ý kiÕn cho r»ng, quan niÖm . Lòng thương người thương hại quá, khóc nức lên, - Trâucña Hoµiơi, ta Thanh bảo trâu vÒ này.nguån gèc quả tim cùng hoà nhịp với sự . Thương cả muôn vật, muôn cña v¨n ch­¬ng nh­ vËy lµ runTrâu rẩy ra ngoàicủa con ruộng, chim trâu sắp càychết. với loài cốt®óng yếu nh­ng ch­a ®ñ. Em cã ta.Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ®ång ý víi ý kiÕn trªn kh«ng ? ấy chính là nguồn gốc của thi Quan niệm: Đúng đắn, -NhấtV×-> Văn sao chươngnước, ? bắt nguồn nhì từ phân, văn hoá, lễ tamhội, trò chơi...cần, tứ sâu sắc. giống.ca. -> Văn chươngVăn bắt chương nguồn từ thực tếbắt đấu tranhnguồn bảo vệ Tổ từ quốc, chống giặc- NhấtngoạiCâu xâm. chuyệncanh trì, có nhị lẽ canhchỉ là viên, một tam cuộc sống lao động. canhcâu chuyệnđiền. hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. -Nguồn Cày đồng gốc đang cốt yếu buổi của ban văn trưa Mồchương hôi thánh là lòng thót thương như mưa người ruộng cày.và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)”
8. - Trâu ơi, ta bảo trâu này. Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta. -Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống. - Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền. - Cày đồng đang buổi ban trưa Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày. Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.
9. Thánh Gióng O du kích (Tố Hữu) -> Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.
10. -> Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hoá, lễ hội, trò chơi...
11. Tiết Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG - Hoài Thanh - II. Tìm hiểu chi tiết Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy Nêu vấn đề tự nhiên, hấp chính là nguồn gốc của thi ca.Câu dẫn, từ việc kể một câu chuyện chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song đời xưa dẫn đến kết luận. không phải không có ý nghĩa. Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề của tác giả? Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. (...)
12. Thảo luận nhóm • ? Đoạn văn nghị luận về vấn đề gì? Luận điểm đó thể hiện rõ nhất ở câu văn nào? • ? Em hiểu hình dung ở đây có nghĩa là gì? • ? Theo lập luận của tác giả thì trước hết văn chương có ý nghĩa gì? • ? Em hãy tìm dẫn chứng để chứng minh điều đó (lấy các tác phẩm văn học đã học trong chương trình). • Bài tập nhóm • N1: Tìm dẫn chứng chứng minh văn chương hình dung ra sự sống. • N2: Tìm dẫn chứng chứng minh văn chương sáng tạo ra sự sống.
13. Tiết 97 Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG - Hoài Thanh - II. Tìm hiểu chi tiết. 2. Nhiệm vụ của văn chương: “ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn - Văn- chương sẽ là hình dung hình vạn trạng. Chẳng của sự sống muôn hình vạn những thế, văn chương còn trạng. sáng tạo ra sự sống.(...)” - Văn chương còn sáng tạo ra sự sống. “Cái cò lặn lội bờ sông ” ( Ca dao ) -> Phản ánh cuộc sống lao động.
14. 2/ Nhiệm vụ của văn chương: “ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng. Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống.(...)”
15. -> Văn chương ghi lại cuộc sống -> Văn chương ghi lại cuộc lao động. sống chiến đấu.
16. Văn chương ghi lại văn hóa, lễ hội, trò chơi, giải trí...
17. Truyện “Thạch Sanh” Truyện “ Cây bút thần” Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa.
18. 3. Công dụng của văn chương • Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha. Và vì thế, công dụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.[ . ] • Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần. • Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay. Lời ấy tưởng không có gì là quá đáng.
19. [ ] Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bậc nào!... => Đời sống tinh thần nhân loại nếu thiếu văn chương sẽ rất nghèo nàn.