Bài giảng Ngữ văn 7 - Văn bản: Đồng dao mùa xuân - Trần Thị Hoa

Nội dung text: Bài giảng Ngữ văn 7 - Văn bản: Đồng dao mùa xuân - Trần Thị Hoa

1. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. Có một người lính tuổi II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. còn rất trẻ, còn mê thả diều như vừa qua tuổi 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. thiếu niên. 2. Hình ảnh người lính. a. Câu chuyện về cuộc đời người lính. Theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường ra mặt trận. Trong một trận chiến ác liệt, anh đã anh dũng hi sinh, vĩnh viễn nằm dưới những cánh rừng đại ngàn. Những hình ảnh hào hùng mà rất đỗi khiêm nhường, dung dị của anh còn mãi trong tâm trí “nhân gian”
2. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. 2. Hình ảnh người lính. a. Câu chuyện về cuộc đời người lính. - Có một người lính tuổi còn rất trẻ, còn mê thả diều như vừa qua tuổi thiếu niên. - Theo tiếng gọi của Tổ quốc, anh lên đường ra mặt trận. - Trong một trận chiến ác liệt, anh đã chiến đấu và hi sinh. - Tuy anh đã hi sinh nhưng hình ảnh của anh vẫn còn mãi trong tâm trí “nhân gian”.
3. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. Tuổi đời: 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. Tuổi đời: Chưa một lần yêu Cà phê chưa uống 2. Hình ảnh người lính. Còn mê thả diều a. Câu chuyện về cuộc đời người lính. Tấm áo màu xanh Ba lô con cóc phục: Trang b. Vẻ đẹp hình ảnh người lính. phục: Trang - Tuổi đời còn rất trẻ - Tuổi đời còn rất trẻ. - Yêu nước, dũng cảm, kiên cường - Yêu nước, dũng cảm, - Giản dị, chất phác, khiêm nhường, hiền hậu kiên cường. - Giản dị, chất phác, khiêm nhường, hiền hậu. Tư thế: NgoạiNgoại hình,hình, cử chỉ:chỉ: Làn da sốt rét Anh ngồi lặng lẽ Tư thế: Dưới cội mai vàng Anh ngồi rực rỡ Màu hoa đại ngàn Cái cười hiền lành Mắt như suối biếc Vai đầy núi non
4. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. Phần trước Hai câu thơ cuối II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. Mười, hai mươi năm Tuổi xuân đang độ 2. Hình ảnh người lính. Anh không về nữa Ngày xuân ngọt lành a. Câu chuyện về cuộc đời người lính. Anh vẫn một mình Theo chân người lính b. Vẻ đẹp hình ảnh người lính. Trường Sơn núi cũ Về từ núi xanh... - Tuổi đời còn rất trẻ. - Yêu nước, dũng cảm, kiên cường. - Giản dị, chất phác, khiêm nhường, hiền hậu - Người lính hi sinh nhưng hình ảnh của Thực tế nghiệt ngã của Người lính hi sinh nhưng anh mãi bất tử với non sông đất nước. chiến tranh, của những hình ảnh của anh mãi bất tử mất mát, hi sinh. với non sông đất nước. Mùa xuân tươi đẹp, ngọt lành hôm nay được tạo nên từ chính sự hi sinh của các anh và bao người lính khác. Các anh còn sống mãi với mùa xuân đất nước.
5. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. Một lần bom nổ II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. Khói đen rừng chiều 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. Anh thành ngọn lửa 2. Hình ảnh người lính. Bạn bè mang theo 3. Tình cảm, cảm xúc đối với người lính. - Tình cảm của đồng đội dành cho người lính trẻ đã hi sinh: Thương nhớ, lưu giữ, mang theo suốt cuộc đời, tiếp thêm cho đồng đội sức mạnh, niềm tin trong những trận chiến tiếp Tình cảm của đồng theo. đội dành cho người lính trẻ đã hi sinh: Thương nhớ, lưu giữ, mang theo suốt cuộc đời, tiếp thêm cho đồng đội sức mạnh, niềm tin trong những trận chiến tiếp theo.
6. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. Anh ngồi lặng lẽ Dưới cội mai vang 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. Dài bao thương nhớ 2. Hình ảnh người lính. 3. Tình cảm, cảm xúc đối với người lính. Mùa xuân nhân gian - Tình cảm của đồng đội dành cho người lính trẻ đã hi sinh: Thương nhớ, lưu giữ, mang theo suốt cuộc đời, tiếp thêm cho đồng đội sức mạnh, niềm tin trong những trận chiến tiếp theo. Nỗi thương Nỗi nhớ thương nhớ những mùa những người xuân nhân gian con anh hùng tươi đẹp của dài theo năm người lính đã hi tháng của nhân sinh. gian .
7. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. Tình cảm, cảm xúc của nhà thơ được thể hiện 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. trong toàn bộ bài thơ 2. Hình ảnh người lính. 3. Tình cảm, cảm xúc đối với người lính. - Tình cảm của đồng đội dành cho người lính trẻ đã hi sinh: Thương nhớ, lưu giữ, mang theo suốt cuộc đời, tiếp thêm cho đồng đội sức mạnh, niềm tin trong những trận chiến tiếp theo. - Niềm thương xót, tự hào, cảm phục, biết Niềm thương xót, tự hào, ơn những người lính đã hi sinh tuổi xanh, cảm phục, biết ơn những hi sinh cuộc đời cho độc lập dân tộc. người lính đã hi sinh tuổi xanh, hi sinh cuộc đời cho độc lập dân tộc.
8. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. ĐỒNG DAO MÙA XUÂN 1. Đặc điểm về vần, nhịp và khổ của bài thơ. 2. Hình ảnh người lính. 3. Tình cảm, cảm xúc đối với người lính. 4. Ý nghĩa nhan đề của bài thơ. Mùa xuân: mùa khởi đầu, - Bài thơ là khúc đồng dao về tuổi thanh xuân của Đồng dao: là thơ ca dân tươi đẹp nhất trong năm; người lính, về sự bất tử của hình ảnh người lính gian truyền miệng cho là tuổi trẻ. Lứa tuổi đẹp trẻ. trẻ em, thường có tính nhất trong cuộc đời mỗi hồn nhiên. người; Vẻ đẹp, sức sống, sức vươn lên của dân tộc, đất nước; Khúc đồng dao về tuổi thanh xuân của người lính, về sự bất tử của hình ảnh người lính trẻ.
9. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. III. TỔNG KẾT. 1. Nghệ thuật: - Sử dụng thể thơ bốn chữ, gần gũi với đồng dao; - Cách ngắt nhịp, gieo vần linh hoạt; - Giọng điệu tâm tình, nhẹ nhàng, sâu lắng; - Hình ảnh thơ chân thực, gợi cảm, xúc động. - Sử dụng các biện pháp tu từ: Nói giảm nói tránh, hoán dụ, điệp ngữ, ẩn dụ... 2. Nội dung: - Ca ngợi sự hi sinh anh dũng của những người lính trẻ và tình cảm tự hào, nhớ thương sâu nặng của đồng đội, đồng bào. - Thể hiện lòng biết ơn những người lính đã dâng hiến tuổi trẻ của mình để cho những mùa xuân đất nước mãi trường tồn.
10. Nguyễn Khoa Điềm I. ĐỌC VÀ KHÁM PHÁ CHUNG VỀ VĂN BẢN. Điền các thông tin còn lại vào Phiếu học tập II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN. K III. TỔNG KẾT. W L (Liệt kê những (Liệt kê những điều em IV. LUYỆN TẬP. (Liệt kê những điều em muốn đã biết về anh bộ đội sau điều em đã biết biết thêm vể khi học bài thơ) về anh bộ đội) anh bộ đội) - Trang phục: - Cuộc đời và - Tuổi đời còn rất trẻ; Hay mặc quần áo sự hi sinh; - Giản dị, khiêm nhường, màu xanh hiền hậu. - Tính tình: Yêu -Vẻ đẹp của - Anh dũng, kiên cường, đời, nhiệt tình, anh bộ đội – hi sinh, nằm lại nơi cởi mở và luôn người lính chiến trường. hết lòng vì người trong bài thơ. - Đó là những con người khác. làm nên chiến công để đất nước có những mùa xuân tươi đẹp.
11. Nguyễn Khoa Điềm Bài tập trắc nghiệm. Câu 1: Bài thơ “Đồng dao mùa xuân” được viết theo thể thơ gì? A: Bốn chữ B: Năm chữ C: Tự do D: Lục bát Câu 2: Dấu hiệu nào nhận biết bài thơ “Đồng dao mùa xuân” được viết theo thể thơ bốn chữ? A: Số câu B: Số khổ thơ C: Số dòng D: Số tiếng Câu 3: Câu thơ “ Một ngày hòa bình/ Anh không về nữa” sử dụng biện pháp tu từ nào? A: Ẩn dụ B: Hoán dụ C: Nói giảm, nói tránh D: Điệp ngữ Câu 4: Hình ảnh nào là trung tâm, xuyên suốt bài thơ? A: Người lính B: Chiến trường C: Mùa xuân, đất nước D: Núi rừng Trường Sơn
12. Nguyễn Khoa Điềm VẬN DỤNG Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) nêu cảm nghĩ của em về người lính trong bài thơ. Gợi ý: Các em nhớ lại những nét đẹp của người lính được xác định ở câu 4 cũng như tình cảm của đồng đội, nhân dân dành cho anh được nêu ở câu 5. Trên cơ sở đó, xác định tình cảm, suy nghĩ của mình về hình ảnh người lính. Bảng kiểm Đánh giá kĩ năng viết đoạn văn STT Tiêu chí Đạt Chưa đạt 1 Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng khoảng 5 - 7 câu. 2 Đoạn văn đúng chủ đề: Cảm nghĩ về người lính trong bài thơ. 3 Thể hiện được tình cảm, cảm xúc của người viết. 4 Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong đoạn văn. 5 Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử dụng từ ngữ, ngữ pháp.
13. Nguyễn Khoa Điềm ĐOẠN VĂN THAM KHẢO Cảm nghĩ của em về người lính trong bài thơ Theo suốt chiều dài lịch sử của đất nước, hình ảnh người lính trong các cuộc kháng chiến luôn là một đề tài vô tận của thơ ca. Ở mỗi một thời kỳ, họ lại hiện lên với những vẻ đẹp khác nhau. Đến với bài thơ Đồng dao mùa xuân của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm ta bắt gặp hình ảnh người lính trẻ giản dị, hiền hậu, tình nguyện lên đường, tòng quân đánh giặc, cứu nước. Với lòng yêu nước nồng nàn, các anh đã dũng cảm, kiên cường vượt qua khó khăn, bệnh tật để chiến đấu để giành lại độc lập tự do cho đất nước. Nhiều người đã hi sinh và nằm lại nơi chiến trường. Các anh không trở về nhưng vẫn sống mãi trong lòng nhân dân và đồng đội, tiếp thêm sức mạnh để đồng đội chiến đấu và chiến thắng. Bằng thể thơ bốn chữ, gần gũi với đồng dao, giọng điệu tâm tình, nhẹ nhàng, sâu lắng, hình ảnh thơ chân thực, gợi cảm, xúc động, bài thơ đã thể hiện lòng biết ơn sâu nặng của tác giả với những người lính đã dâng hiến tuổi trẻ của mình để cho những mùa xuân đất nước mãi trường tồn.
14. Nguyễn Khoa Điềm HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Hoàn thiện các đơn vị kiến thức và nhiệm vụ của bài học. - Tìm đọc thêm các tác phẩm khác của Nguyễn Khoa Điềm. - Chuẩn bị soạn bài: đọc, tìm hiểu bài thực hành tiếng Việt: Biện pháp tu từ và nghĩa của từ (Sưu tầm, liệt kê những câu ca dao, tục ngữ khuyên nhủ về cách ăn nói).
15. Nguyễn Khoa Điềm
16. Xin chân thành cảm ơn thầy cô và các em!