Đề ôn thi Học sinh giỏi môn Địa lí 6

Nội dung text: Đề ôn thi Học sinh giỏi môn Địa lí 6

1. Một số nội dung cần chú ý trong địa lí 6 1. tính tỉ lệ bản đồ 2. tính giờ 3. Biết chuyển động biểu kiến mặt trời là gì ? đặc điểm? nguyên nhân? 4. Giải đáp các câu tục ngữ và các vấn đề liên quan đến các mùa cũng như ngày đêm dài ngắn theo mùa ở Việt Nam. 5. Tính lượng nhiệt độ, lượng mưa (áp dụng công thức) Khi tính giờ áp dụng công thức và các chú ý sau: 1. Một múi giờ bằng 150 kinh tuyến 2. 3. Nếu người ta cho độ ở bán cầu Đông thì chúng ta chỉ lấy độ chia cho 15 là ra múi giờ cần biết VD: 1000Đ là bằng 6,66 => đó là múi giờ số 7 (Việt Nam) 4. Nếu cho độ ở bán cầu Tây thì chúng ta áp dụng công thức (24 – độ/15) = múi giờ VD: 1020T áp dụng (24 – 102/15) = ? 5. Đi từ Tây sang Đông qua kinh tuyến 1800 ( qua múi giờ số 13 )lùi một ngày lịch ( áp dụng cho các bài toán tính giờ qua múi giờ 13 là cứ giảm một ngày lịch.) ngược lại tăng ngày lịch cho các bài toán tính giờ nếu đi từ Đông sang Tây.Tuy nhiên trong cùng bán cầu vẫn tăng giảm ngày do phụ thuộc vào thòi gian) VD: cho hỏi tokio (1h sáng) 3/1/2010 múi giờ số 9, Newdeli múi giờ 5 là mấy giờ TL: Chênh lệch 4 múi giờ 24 +1 = 25 chênh 4 múi giờ nên 25 – 4 = 21h ngày 2 tháng 1 năm 2010 6. Chú ý tháng 2 có 28 ngày và những tháng có 30 hoặc 31 ngày đề phòng đề người ta cho mẹo Câu 1 : Trình bày sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả. TL: Trình bày - Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nghiêng 66033’ với mặt phẳng quỹ đạo. - Thời gian tự quay quanh trục là 24 giờ, hướng quay từ Tây sang Đông. *Hệ quả - Khắp nơi trên Trái Đất lần lượt có ngày, đêm. - Các vận động trên bề mặt Trái Đất bị lệch hướng: nhìn xuôi theo chiều chuyển động ở nửa cầu Bắc lệch về bên phải, ở nửa cầu Nam lệch về bên trái. Câu 1. (4,0 điểm) a, Chuyển động của Trái Đất xung quanh Mặt Trời: - Đặc điểm: + Quỹ đạo chuyển động là một đường elíp gần tròn, hướng chuyển động từ Tây sang Đông với vận tốc rất lớn, khoảng 108000 km/h. (0,5đ)
2. + Trong khi chuyển động, trục Trái Đất luôn hướng về một phía và nghiêng trên mặt phẳng quỹ đạo 66033’. (0,25đ) + Thời gian Trái Đất chuyển động đúng 1 vòng quanh quỹ đạo là 365 ngày 5 giờ 48 phút 46 giây. (0,25đ) - Hệ quả của sự chuyển động Trái Đất xung quanh Mặt Trời: + Sự chuyển động biểu kiến của Mặt Trời giữa 2 chí tuyến Bắc và Nam. (0,25đ) + Sự thay đổi các thời kì nóng lạnh trong năm (hiện tượng mùa) và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau. (0,25đ) + Hình thành các đới nhiệt trên Trái Đất. (0,25đ) + Tạo ra lực Côriôlít. (0,25đ) b, Sở dĩ Việt Nam vào mùa đông (ví dụ tháng giêng), lúc giữa trưa Mặt Trời không bao giờ đứng bóng mà nằm chếch về phía Nam. Chỉ có mùa hạ mới có Mặt Trời đứng bóng 2 lần vì: - Khi Mặt Trời đứng bóng là lúc các tia sáng Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất vào lúc giữa trưa. Hiện tượng này chỉ xẩy ra ở vùng nội chí tuyến. (0,5đ) - Nước ta nằm giữa xích đạo và chí tuyến Bắc, vì vậy ở bất kì nơi nào ở nước ta trong một năm cũng thấy Mặt Trời đứng bóng 2 lần vào mùa hạ từ ngày 23, 24 tháng 4 đến ngày 20, 21 tháng 8. (0,5đ) - Đây là thời gian Mặt Trời di động từ Cà Mau lên chí tuyến Bắc. (0,25đ) - Từ ngày 20, 21 tháng 8 đến ngày 23, 24 tháng 4 là thời kì Mặt Trời di động biểu kiến từ Cà Mau xuống chí tuyến Nam. (0,5đ) - Do đó vào thời kì này ta thấy Mặt Trời chỉ chếch về hướng Nam lúc giữa trưa. Mặt Trời càng di động biểu kiến xuống gần chí tuyến Nam thì độ chếch đó càng lớn. (0,25đ) Câu 1: hãy tính góc nhập xạ của tia sáng mặt trời lúc 12h trưa tại các chí tuyến trong các ngày 21/3 và ngày 23/9 (áp dụng công thức h=900 – φ ) TL: + Tại chí tuyến Bắc: h = 900- 23027’ = 66033’B + Tại chí tuyến Nam: h = 900- 23027’ = 66033’N C©u 1 (1,5®): Mét bøc ®iÖn ®­îc göi ®i tõ Hµ Néi - ViÖt Nam (mói giê sè 7) håi 10h ngµy 15-4-2009 ®Õn T«ki« - NhËt B¶n (mói giê sè 9) . Mét giê sau trao cho ng­êi nhËn, hái lóc Êy lµ mÊy giê, ngµy nµo ë T«ki«? §iÖn tr¶ lêi ®­îc göi l¹i tõ T«ki« håi 15h ngµy 15-4-2009. Mét giê sau th× trao cho ng­êi nhËn, hái lóc ®ã lµ mÊy giê ë Hµ Néi? TL: Häc sinh tÝnh to¸n vµ lËp luËn ®­îc:
3. - Lóc göi ®i ë ViÖt Nam lµ 10h th× ë T«ki« lµ 12h v× c¸ch nhau 2 mói giê vµ giê ë T«ki« sím h¬n. - Mét giê sau tøc lµ 11h ë ViÖt Nam vµ lµ 13h ë T«ki« - NhËt B¶n th× ng­êi ®ã nhËn ®­îc bøc ®iÖn còng lµ ngµy 15-4-2009. - §iÖn tr¶ lêi t¹i T«ki« lóc 15h tøc khi ®ã ë ViÖt Nam lµ 13h, mét giê sau th× nhËn ®­îc t¹i ViÖt Nam tøc lµ lóc 14h còng cña ngµy 15-4-2009. Câu l:(2đ) Trong một năm vào những ngày nào ở khắp mọi nơi trên trái đất có ngày và đêm đều dài bằng nhau? Nguyên nhân? TL - Ngày 21/3 và ngày 23/9 ( 1đ) - Do trục trái đất nằm trong mặt phẳng phân chia sáng tối của trái đất ( 1đ) Câu hỏi:bạn nam đang ở 30 độ đông gọi điện thoại cho bạ sơn ở 150 độ đông biết rằng bạn nam gọi điện lúc 7h sáng (giờ địa phương) ngày 2 tháng 2 năm 2010 hỏi bạn sơn nhận điện thoại của bạn nam lúc mấy h (giờ địa phương) vào ngày tháng năm nào TL:
4. * 15 độ bằng 1h. - Áp dụng : Sử dụng kiến thức về sự lệch hướng chuyển động của các vật thể để giải thích sự lệch hướng gió trên Trái Đất, sự mài mòn đường ray xe lửa bên phải ở các nước thuộc bán cầu Bắc... giải thích được hiện tượng trong nhật kí ghi chậm một ngày lịch so với lịch địa phương khi về lại đích của các đoàn thám hiểm vòng quanh Trái Đất...
5. - Phân tích : Làm rõ được nguyên nhân của sự luân phiên ngày đêm là do hai yếu tố có quan hệ chặt chẽ với nhau : Hình khối cầu của Trái Đất làm cho nó luôn được chiếu sáng một nửa (ngày), còn một nửa khuất trong bóng tối (đêm). Đồng thời, do Trái Đất tự quay quanh trục, nên mọi nơi trên bề mặt Trái Đất đều lần lượt được Mặt Trời chiếu sáng rồi lại chìm trong bóng tối, gây nên hiện tượng luân phiên ngày đêm. Thiếu đi một trong hai yếu tố đó sẽ không có hiện tượng luân phiên ngày đêm. Hoặc, phải đặt ra đường chuyển ngày quốc tế, vì trên Trái Đất có một múi giờ, tại đó vừa là 0 giờ (của ngày hôm sau), vừa là 24 giờ (của ngày hôm trước). Hai bên đường kinh tuyến có ngày khác nhau. Do vậy, khi vượt qua kinh tuyến đó theo chiều từ tây sang đông phải cộng thêm một ngày ; ngược lại - phải trừ đi 1 ngày. Đường kinh tuyến đó được gọi đường chuyển ngày quốc tế. - Tổng hợp : Có nhiều cách thể hiện khác nhau, nhưng trên cơ sở phân tích trên, có thể HS dự đoán được kết quả của trường hợp giả định nếu Trái Đất không tự quay quanh trục, thì có hiện tượng ngày đêm không ? Lúc đó thời gian một ngày đêm trên Trái Đất là bao nhiêu ? Hay, nếu không đặt ra đường chuyển ngày quốc tế, điều gì sẽ xảy ra trong quan hệ quốc tế giữa các nước thuộc các múi giờ khác nhau ?... Câu II :(1,5 điểm) Trận bóng đá ở vòng tứ kết giữa Đức và Thụy Điển tại World Cup 2006 (diễn ra ở Đức). Đài truyền hình Việt Nam tường thuật trực tiếp vào lúc 22 giờ ngày 25 tháng 06 năm 2006. Hỏi lúc đó sân cỏ Đức là mấy giờ, ngày nào? Tại sao? (Cho biết nước Đức cách nước Anh 2 múi giờ về phía đông) TL: - Chênh lệch múi giờ giữa Việt Nam và Đức là: 7 – 2 = 5 (múi giờ) - Thời gian tại sân cỏ Đức lúc ấy là: 22 giờ – 5 (múi giờ) = 17 giờ ngày 25/ 6/ 2006 - Giải thích: Vì Trái Đất quay từ Tây sang Đông nên ngày, giờ ở phía Đông sớm hơn phía Tây (Đức ở múi giờ số 2, Việt Nam ở múi giờ số 7) nên Đức có giờ muộn hơn. Câu 2: (3đ) Trong 4 ngày 21/3, 22/6, 23/9, 22/12 ngày nào hai nửa cầu Bắc - Nam đều nhận được lượng nhiệt như sau: - Ngày nào nửa cầu Bắc nhận được nhiều nhiệt hơn, ít nhiệt hơn? Vì sao có các hiện tượng đó? ĐÁP ÁN: (3,0 đ)
6. - Ngày 2 nửa cầu Bắc và Nam đều nhận được lượng nhiệt như nhau là: 21/3 và 23/9 vì mặt trời chiếu vuông góc với bề mặt trái đất tại xích đạo. (1,5 đ) - Ngày nửa cầu Bắc nhận được nhiều nhiệt là 22/6 vì nửa cầu Bắc ngả về phía mặt trời.(0,75 đ) - Ngày nửa cầu Bắc nhận được ít nhiệt là 22/12 vì nửa cầu bắc chếch xa mặt trơì (0,75 đ) Câu 4: (3đ) Hãy giải thích vì sao vào tháng 6 miền Bắc nước ta có mùa hạ, vào tháng 12 có mùa đông? ĐÁP ÁN: (3 đ) - Tháng 6 miền Bắc có mùa hạ vì nửa cầu Bắc ngả về phía mặt trời (1,5 đ) - Tháng 12 có mùa đông vì nửa cầu Bắc chếch xa phía mặt trời (1,5 đ) Câu 1: ( 3,0 điểm) Một điểm A ở Bắc bán cầu, vĩ độ qua A là 82 o . a. Góc nhập xạ lúc giữa trưa trong năm tại A lớn nhất là bao nhiêu? Xảy ra vào lúc nào? b. Trong năm, A có thời gian ban ngày dài 24 giờ bao nhiêu ngày? Kéo dài từ ngày nào đến ngày nào? TL: a.Góc nhập xạ lớn nhất lúc giữa trưa trong năm tại A: A có góc nhập xạ lớn nhất lúc giữa trưa trong năm khi Mặt Trời chuyển động biểu kiến lên vĩ độ cao nhất về phía Bắc. Tức là lên thiên đỉnh tại chí tuyến Bắc. Lúc đó góc nhập xạ tại A là: 90 o – (82 o – 23 o 27’) = 31 o 27’. Lúc đó là ngày 22/06. b.Thời gian ban ngày dài 24 giờ tại A là: A có thời gian ban ngày dài 24 giờ đầu tiên và cuối cùng khi Mặt Trời lên thiên đỉnh tại : 90 o B – 82 o B = 8 o B. Khi Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ 8 o B đến CTB và trở về 8 o B thì A luôn có ngày dài 24 giờ. Mặt trời chuyển động biểu kiến từ 8 o B lên CTB mất: (23 o 27’ - 8 o ): 0 o 15’8’’ = 61 ngày . Vậy thời gian ban ngày dài 24 giờ tại A là: 61 ngày x 2 = 122 ngày. Bắt đầu từ ngày (22/6 – 61 ngày) 22/4 đến ngày (22/6 + 61 ngày) 22/8 Caâu 1 (3 ñieåm): Veõ bieåu ñoà chuyeån ñoäng bieåu kieán cuûa Maët Trôøi trong naêm. Qua bieåu ñoà, haõy cho bieát nhöõng nôi naøo treân Traùi Ñaát, moãi naêm coù 2 laàn Maët Trôøi leân thieân ñænh, nôi naøo chæ coù 1 laàn vaø nôi naøo khoâng coù?
7. 1/ Veõ bieåu ñoà chuyeån ñoäng bieåu kieán cuûa Maët Trôøi trong naêm (2,25 ñieåm). Veõ nhö hình 6.3 trang 29, SGK lôùp 10 naâng cao. 2/ Nhöõng nôi coù Maët Trôøi leân thieân ñænh moãi naêm 2 laàn, nhöõng nôi 1 laàn vaø nhöõng nôi khoâng coù (0,75 ñieåm): - Moãi naêm 2 laàn: trong vuøng noäi chí tuyeán. - Moãi naêm 1 laàn: chí tuyeán Baéc vaø chí tuyeán Nam. - Nhöõng nôi khoâng coù: Töø chí tuyeán Baéc vaø chí tuyeán Nam veà hai cöïc Baéc vaø Nam. Câu 1 (3 điểm): Thế nào là chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời? Nguyên nhân. Ngày 4 tháng 1 Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ nào? - Là chuyển động giả của Mặt Trời hàng năm giữa 2 chí tuyến. - Trên Trái Đất ta thấy hiện tượng này lần lượt xảy ra ở các địa điểm chí tuyến Nam (ngày 22/12) lên chí tuyến Bắc (ngày 26/3) rồi lại xuống chí tuyến Nam (ngày 22/12) (nội chí tuyến) + Từ 21/3 đến 23/6, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ Xích đạo lên chí tuyến Bắc (0,25 đ) + Từ 23/6 đến 23/9, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ chí tuyến Bắc về Xích đạo (0,25 đ) + Từ 23/9 đến 22/12, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ Xích đạo xuống chí tuyến Nam + Từ 22/12 đến 21/3 năm sau, Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ chí tuyến Bắc về Xích đạo. - Các địa điểm trong vùng nội chí tuyến có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh ( trừ chí tuyến Bắc và chí tuyến Nam chỉ có một lần Mặt Trời lên thiên đỉnh vào ngày 23/6 - chí tuyến Bắc và 22/12 - chí tuyến Nam). - Các địa điểm từ chí tuyến về 2 cực (ngoại chí tuyến) không có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh - Nguyên nhân: do trục Trái Đất nghiêng một góc 66 033’và không đổi phương khi chuyển động quanh Mặt Trời. - Ngày 4 tháng 1 Mặt Trời lên thiên đỉnh tại vĩ độ 15’48” x 13 ngày = 3025’ 23027’Nam - 3025’ = 2002’Nam Câu 1: (3 điểm) a. Chuyển động tự quay của Trái Đất sinh ra những hệ quả địa lý nào? Trình bày những hệ quả đó?
8. b. Hãy tính giờ ở Luân Đôn (múi giờ số 0), Mat-xcơ-va (múi giờ số 2), Tôkyô (múi giờ số 9), Niu-Đêli (múi giờ số 5) khi ở Hà Nội lúc 12h trưa ngày 1/1/2007? ĐÁP ÁN a.1. Chuyển động của Trái Đất sinh ra những hệ quả: (0,5đ) - Sự luân phiên ngày – đêm. - Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế. - Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể. a.2. Các hệ quả vận động tự quay của Trái Đất: • Sự luân phiên ngày-đêm: (0,5đ) - Do Trái đất hình khối cầu, vận động tự quay quanh trục tạo cho: o Nơi nhận tia nắng Mặt Trời là ban ngày. o Nơi khuất trong tối là ban đêm. o Gây nên hiện tượng luân phiên ngày và đêm • Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế: (0,5đ) o Giờ địa phương: các địa điểm thuộc các kinh tuyến khác nhau sẽ có giờ khác nhau đó là giờ địa phương. (0,25đ) o Giờ quốc tế: (giờ GMT) giờ theo quy ước quốc tế (0,25đ) ▪ Chia Trái Đất làm 24 múi giờ, mỗi múi giờ = 150 kinh ▪ Chọn múi giờ số 0 làm múi giờ gốc (đi qua đài thiên văn Gruyn uyt ở Luân Đôn). ▪ Chọn kinh tuyến 180 0 đi qua múi giờ số 12 ở TBD làm kinh tuyến đổi ngày. ▪ Nếu đi từ Tây Đông qua kinh tuyến 180 0 lùi 1 ngày lịch. ▪ Nếu đi từ Đông Tây qua kinh tuyến 180 0 tăng 1 ngày lịch. • Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể: (0,5đ) Khi Trái Đất tự quay, các vật thể chuyển động trên bề mặt đất sẽ bị lệch so với hướng ban đầu, lực làm lệch hướng gọi là lực Côriôlit. - BPC: lệch hướng bên phải so với hướng ban đầu. - NBC: lệch hướng bên trái so với hướng ban đầu (0,25đ) Lực Côriôlit còn tác động đến hướng chuyển động của các khối không khí, các dòng biển, dòng chảy của sông, đường đạn bay, (0,25đ) b. Hãy tính xem giờ ở Luân Đôn (múi giờ số 0), ), Mat-xcơ-va (múi giờ số 2), Tôkyô (múi giờ số 9), Niu-Đêli (múi giờ số 5) khi ở Hà Nội lúc 12h trưa ngày 1/1/2007? (1đ) - Hà Nội ở múi giờ số 7 nên khi ở Hà Nội lúc 12h trưa ngày 1/1/2007 thì:
9. + Luân Đôn (múi giờ số 0) là 12h – 7 = 5h ngày 1/1/2007. (0,25đ) + Mat-xcơ-va (múi giờ số 2) là 12h – 5 = 7h ngày 1/1/2007. (0,25đ) + Tôkyô (múi giờ số 9) là 12h + 2 = 14h ngày 1/1/2007. (0,25đ) + Niu đê li (múi giờ số 5) là 12h – 2 = 10h ngày 1/1/2007. (0,25đ) Câu 1 (3 điểm) Cho biết tỉnh D có vĩ độ địa lí từ 10020’B đến 13011’B. Vận dụng kiến thức đã học để xác định thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh ở tỉnh D. TL: Tỉnh D nằm từ vĩ độ 10 020’B đến 13011’B nên trong năm mọi nơi trong tỉnh D có 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh. Lần 1 từ xuân phân (21/3) tới hạ chí (22/6) - từ xích đạo tới chí tuyến Bắc- hết 93 ngày Lần 2 từ hạ chí (22.6) về thu phân (23/9) - từ chí tuyến Bắc về xích đạo – hết 93 ngày Mỗi ngày Mặt Trời di chuyển được quãng đường (1 góc) là 23027’/93 ngày 0015’8’’ Thời gian Mặt Trời di chuyển từ xích đạo tới vĩ độ 10 020’B và từ 10020’B về xích đạo hết 10020’ / 0015’8’’=41 ngày. Tương tự mặt Trời di chuyển từ xích đạo tới vĩ độ 13011’B hết 52 ngày Vậy Mặt Trời lên thiên đỉnh tại tỉnh D trong khoảng thời gian là: Lần 1 Từ 01/5 đến 12/5 Lần 2 Từ 02/8 đến 13/8 Câu 1: ( 5 điểm) Vẽ đường biểu diễn chuyển động biểu kiến của mặt trời trong năm, hãy xác định khu vực nào trên trái đất có hiện tượng mặt trời lên thiên đỉnh mỗi năm 2 lần, nơi nào chỉ có một lần? Khu vực nào không có hiện tượng mặt trời lên thiên đỉnh. - Ở tại chí tuyến Bắc mặt trời lên thiên đỉnh 1 năm một lần vào ngày 22/6 ( hạ chí), ở chí tuyến Nam mặt trời lên thiên đỉnh một năm một lần vào ngày 22/12 (đông chí) (1 điểm) - Từ khu vực chí tuyến Bắc đến chí tuyến Nam mặt trời lên thiên đỉnh một năm 2 lần ? Ở xích đạo vào ngày 21/3 và 23/9 đó là ngày xuân phân và thu phân ( 1 điểm) - khu vực ngoài chí tuyến không có mặt trời lên thiên đỉnh (1 điểm) Câu 1 : ( 5 điểm ) a.Vẽ hình thể hiện : - Các mùa theo dương lịch ở bán cầu Bắc . - Xác định điểm cận nhật , viễn nhật . Khoảng cách 2 điểm đến mặt trời , vận tốc chuyển động ? b. Giải thích vì sao có sự khác nhau về thời gian mùa nóng và mùa lạnh ở 2 bán cầu.
10. Câu 1 : ( 5 điểm ) a.Vẽ hình : - Các mùa 2đ - Thể hiện điểm cận nhật – 3/1 , khoảng cách 147 tr km, vận tốc 30,3 km/s điểm viễn nhật – 5/7, khoảng cách 152 tr km , vận tốc 29,3 km/s trên hình vẽ 1đ b. Giải thích :2đ - Do trục trái đất nghiêng 66o 33’ khi chuyển động quanh mặt trời sinh ra 2 mùa nóng lạnh ở mỗi bán cầu - Từ 21/3 đến 23/9 bán cầu Bắc nghiêng về phía mặt trời (mùa nóng ở bán cầu Bắc , mùa lạnh ở bán cầu Nam ) và chuyển động xa mặt trời hơn ,sức hút mặt trời yếu hơn ,vận tốc giảm , trái đất chuyển động 186 ngày đêm. - Từ 23/9 đến 21/3 năm sau bán cầu Nam nghiêng về phía mặt trời (mùa nóng ở bán cầu Nam, mùa lạnh ở bán cầu Bắc ) và chuyển động gần mặt trời hơn , sức hút mặt trời mạnh hơn, vận tốc tăng ,trái đất chỉ chuyển động 179 ngày đêm. Câu 2 : ( 4 điểm ) Tính thời gian mặt trời lên thiên đỉnh và góc nhập xạ vào những ngày xuân phân , hạ chí, thu phân , đông chí ở các địa phương : - Hà Nội : 21o 01’ - Tp Hồ Chí Minh : 10o 40’ TL:
11. -Thòi gian mặt trời lên thiên đỉnh ( sai số 1 ngày )-2đ + Hà Nội : 13/6 và 2/7 + TP Hồ Chí Minh : 3/5 và 12/8 - Góc nhập xạ :- 2đ Vĩ độ 21/3 22/6 23/9 22/12 Hà Nội 68o59’ 87o34’ 68o59’ 45o32’ TP Hồ Chí Minh 79o20’ 77o13’ 79o20’ 55o53’ Một trận bóng đá giao hữu giữa 2 đội Pháp và Braxin diễn ra lúc 19giờ 45 phút ngày 28 tháng 02 năm 2006 tại Braxin( kinh độ 45oT ). Các nước đều có truyền hình trực tiếp trận đấu này, hãy tính giờ và ngày ở các nước sau: Nước Kinh độ Việt Nam 105oĐ Anh 0o LB Nga ( Moscow) 45oĐ Hoa Kì ( Los Angeles) 120oT Achentina (Buenos 60oT Aires) Nam Phi ( 30oĐ Johannesburg ) Gambia 15oT Trung Quốc ( Bắc 120oĐ Kinh) Nước Kinh Giờ Ngày, độ tháng, năm Braxin 45oT 19 28/02/2006 giờ 45’ Việt Nam 105oĐ 5 01/03/2006 giờ 45’ Anh 0o 22 28/02/2006 giờ 45’ LB Nga ( 45oĐ 1 01/03/2006 Moscow) giờ 45’
12. Hoa Kì ( Los 120oT 14 28/02/2006 Angeles) giờ 45’ Achentina 60oT 18 28/02/2006 (Buenos giờ Aires) 45’ Nam Phi ( 30oĐ 0 01/03/2006 Johannesburg giờ ) 45’ Gambia 15oT 21 28/02/2006 giờ 45’ Trung Quốc ( 120oĐ 6 01/03/2006 Bắc Kinh) giờ 45’ - Mỗi địa điểm đúng cả ngày và giờ thì được 0,5đ - Nếu thiếu hoặc sai một trong hai yếu tố ngày tháng hoặc giờ thì không tính điểm Câu 2: ( 4 điểm) *Cho 3 địa diểm sau đây: Hà Nội: 21o02’B Huế: 16o26’B Tp Hồ Chí Minh: 10o47’B a) Vào ngày tháng nào trong năm, Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế?( Cho biết cách tính. Được phép sai số một ngày) b) Tính góc nhập xạ của tia sáng Mặt Trời ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh khi Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế? c) Xác định phạm vi Mặt Trời không lặn, không mọc trong ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế? CÂU 1 NỘI DUNG CÂU 2 NỘI DUNG a) Tính ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế 16o26’B Mặt Trời chuyển động biểu kiến từ xích đạo lên chí tuyến Bắc( 21/3 đến 22/6) hết 93 ngày với góc độ 23o27’(23o27’= 1407’)
13. - Vậy trong 1 ngày Mặt Trời sẽ di chuyển biểu kiến một góc là: 1407’: 93 ngày = 908” - Số ngày Mặt Trời di chuyển biểu kiến từ xích đạo đến Huế ở vĩ độ(16o26’= 986’=59160”) là: 59160 : 908 = 65 (ngày) - Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế lần thứ nhất là: Từ ngày 21/3 + 65 ngày sẽ là ngày 25/5 - Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế lần thứ hai là: Từ ngày22/6 + 93 ngày - 65 ngày sẽ là ngày 20/7 b) Tính góc nhập xạ của tia sáng Mặt Trời ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh khiMặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế •Ở Hà Nội Nằm về phía Bắc của Huế nên góc nhập xạ được tính bằng công o thức: HA= 90 - φ + α (φ: vĩ độ cần tính, α: vĩ độ Mặt Trời lên thiên đỉnh) o o o o HA= 90 – 21 02’+ 16 26’ = 85 24’ •Ở Tp Hồ Chí Minh: Tp Hồ Chí Minh nằm về phía Nam của Huế góc nhập xạ được o tính bằng công thức: HA= 90 + φ- α o O o o HA= 90 + 10 47’- 16 26’ = 84 21’ c) Phạm vi trên Trái Đất Mặt Trời không lặn, không mọc khi Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Huế Vĩ độ ở Bán Cầu Bắc tia sáng Mặt Trời đến được sau cực Bắc và trước cực Nam 90o - 16o26’= 73o34’ Phạm vi Mặt Trời không lặn là: 90oB đến 73o34’B Phạm vi Mặt Trời không mọc là: 90oN đến 73o34’N Câu 1:(3,0 điểm ) Hãy tính toán và điền vào bảng sau :
14. Chuyến Nơi đi Nơi đến Hành trình bay Địa điểm Giờ , ngày Địa điểm Giờ ,ngày 23giờ 45phút CX261 Pa ris ? 13giờ 10 phút Hồng Kông 28/02/2008 7giờ30phút CX262 Paris ? Hồng Kông 11giờ 25 phút 01/03/2008 10giờ 15phút CX830 Hồng Kông NewYork ? 15giờ 40phút 28/02/2008 ( Biết rằng kinh độ của Pa ris : 020 20’ Đ ; Hồng Kông : 1140 10 ‘ Đ ; NewYork :740 00’T) Chuyến Nơi đi Nơi đến Hành bay Địa điểm Giờ ,Ngàỳ Địa điểm Giờ trình ,Ngày 04 giờ 55 23giờ 45phút 13giờ 10 CX261 Pa ris phút Hồng Kông 28/02/2008 phút 29/02/08 12 giờ 05 7giờ 30phút 11giờ 25 CX262 Paris phút Hồng Kông 01/03/2008 phút 29/02/08 12 giờ 10giờ 15phút 15giờ CX830 Hồng Kông NewYork 55phút 28/02/2008 40phút 28/02/08 ( Dựa vào kinh độ của Pa ris : 020 20’ Đ ; Hồng Kông : 1140 10 ‘ Đ ; NewYork :740 00’T→ Tính múi giờ → Tính giờ , ngày). HS không trình bày cách tính – 1,0 điểm . Câu 2 : (3,0 điểm) Tại thành phố Huế (vĩ độ :160 24 ‘ B ) : -Mặt trời lên thiên đỉnh vào ngày tháng nào ? -Cho biết lúc 12 giờ trưa ngày Hạ chí , Đông chí bóng cột cờ tại thành phố Huế ngã về hướng nào ? Bóng hướng nào dài hơn ? Vì sao ?
15. TL a) Ngày mặt trời lên thiên đỉnh tại thành phố Huế : - Lần 1: Vào ngày 25 / 5 . ( 21 / 3 + 65 ngày ) -Lần 2: Vào ngày 19 / 7 . ( 23 / 9 - 65 ngày ) ( HS không trình bày cách tính - 1 ,0 điểm . Cho phép sai số 1 ngày) b) Lúc 12 giờ trưa : -Ngày Hạ chí ( 22/6 ) Mặt trời lên thiên đỉnh tại chí tuyến bắc , bóng cột cờ ở Huế ngã về hướng Nam . -Ngày Đông chí (22/12 ) Mặt trời lên thiên đỉnh tại chí tuyến nam , bóng cột cờ Huế ngã về Bắc . -Bóng ngã về bắc dài hơn vì Mặt trời ở xa hơn .