Giáo án Toán 9 (Hình học) - Tuần 5+6 - Năm học 2023-2024 - Ngô Quý Đôn

Nội dung text: Giáo án Toán 9 (Hình học) - Tuần 5+6 - Năm học 2023-2024 - Ngô Quý Đôn

1. 1 Ngày dạy: CHƯƠNG II: ĐƯỜNG TRÒN TIẾT 9: SỰ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG TRÒN.TÍNH CHẤT ĐỐI XỨNG CỦA ĐƯỜNG TRÒN I .MỤC TIÊU : 1.Kiến thức: -Học sinh nắm được định nghĩa đường tròn, các cách xác định một đường tròn, đường tròn ngoại tiếp tam giác và tam giác nội tiếp đường tròn . - HS nắm được đường tròn là hình có tâm đối xứng ,có trục đối xứng 2. Năng lực Năng lực chung -Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, làm các bài tập hỏi chấm tìm ra cách xác định đường tròn và tính chất đối xứng của đường tròn. -Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra cách xác định của đường tròn, -Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các bài tập ? Năng lực riêng -Nhắc lại về đường tròn. -Rút ra được cách xác định đường tròn. Nêu đc t/c đối xứng của đường tròn 3. Phẩm chất: Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: -Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân tìm hiểu về sự xác định đường tròn và tính chất đối xứng của đường tròn, -Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ gv giao. -Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả của hoạt động nhóm. -Vận dụng vào thực tế. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: Sgk, Sgv, các dạng toán, Ti vi, thước, com pa. 2 - HS : Xem trước bài; Chuẩn bị các dụng cụ học tập; SGK, SBT Toán III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) Mục tiêu: Kích thích tính ham học hỏi của học sinh và bước đầu hình thành kiến thức mới. GV: giới thiệu 4 chủ đè chính của chương . -Chủ đề 1:Sự xác định đường tròn và các tính chất của đường tròn . -Chủ đề 2:Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn. -Chủ đề 3: Vị trí tương đối của 2 đường tròn . -Chủ đề 4:Quan hệ giữa đường tròn và tam giác . B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1: Nhắc lại về đường tròn (Phần này học sinh tự học) Hoạt động 2: Cách xác định đường tròn Mục tiêu: Hs nắm được cách xác định đường tròn KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
2. 2 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Một 2.Cách xác định đường tròn: đường tròn được xác định khi biết những 1.Đường tròn qua 2 điểm :có vô số yếu tố nào? đường tròn qua 2 điểm.Tâm của các GV cho hs thực hiện ?.2 theo cặp đôi đường tròn đó nằm trên đường trung trựccủa đt nối 2 điểm đó . a) Hãy vẽ một đường tròn qua 2 điểm A và B? A b) Có bao nhiêu đường tròn như vậy? Tâm của chúng nằm trên đường tròn nào O1 O2 ? B GV cho HS thực hiện ?.3 cặp đôi 2.Đường tròn qua 3 điểm không -Cho 3 điểm A ,B ,C không thẳng hàng. thẳng hàng :Qua 3 điểm không thẳng Hãy vẽ đươnngf tròn qua 3 điểm đó hàng ta vẽ được 1 và -Vẽ dược bao nhiêu đường tròn? vì sao ? A - Vậy qua bao nhiêu điểm ta vẽ được một Chỉ 1 đường đường tròn duy nhất ?. tròn, O - Tại sao qua 3 điểm thẳng hàng khônng -Tâm của đường tròn là giao điểm xác dịnh được đường tròn?. B C của 2 đường - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: trung trực hai cạnh của tam giác + HS: Trả lời các câu hỏi của GV và làm Tam giác ABC gọi là nội tiếp đường các bài ?2, ?3 tròn(O) + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + 1 cặp HS báo cáo kết quả + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức Hoạt động 3: Tim hiểu tâm đối xứng và trục đối xứng Mục tiêu: Hs nắm được tâm đối xứng và trục đối xứng KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
3. 3 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 3. Tâm đối xứng: - Có phải đường tròn là hình có tâm đối ?.4 Ta có OA=OA/mà OA=Rnên có xứng không ?.Em hãy thực hiện ?.4 cá O/A=R nhân A/ R. A B GV hướng dẫn HS thực hiện : R O R -Lấy miếng bìa hình tròn Kết luận (SGK) - Vẽ 1 đường thẳng đi qua tâm của miếng bìa -Gấp miếng bìa hình tròn đó theo đường thẳng vừa vẽ. - Hãy nêu nhận xét? 4.Trục đối xứng: Đường tròn có bao nhiêu trục đối xứng? - Hãy thực hiện ?5 theo nhóm 4 bạn -Kết luận :SGK. - Để chứng minh O (O;R),cần chứng minh điều gì? O - Để chứng minh OC, =R,cần chứng minh điều gì? / - AB là trung trực của CC , vì sao ? ?5 Ta có :C - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: và C/ đối xứng nhau qua AB.Nên AB là trung trực của CC/.Ta lại có O + HS: thực hiện theo nhóm trong 5 phút AB OC/=OC=R. + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS Vậy C (O;R) thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + 1 nhóm chiếu bài lên ti vi và báo cáo kết quả + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức C. HOẠT DỘNG LUYỆN TẬP KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
4. 4 Mục tiêu: Hs áp dụng được các kiến thức vừa học để giải một số bài tập cụ thể. Nội dung: Cho HS hoàn thành các bài tập : *Bài 2/100: HS thực hiện thảo luận nhóm * Bài 3 trang 100 A 12cm B ?Để chứng minh A,B,C cùng 1 đường tròn tâm O ta chứng minh diều gì? 5cm O Tổ chức thực hiện: GV : Gọi Hs lần lượt giải các bài tập D C HS : Hoạt động cá nhân và đại diện HS lên bảng chữa bài. D. HOẠT DỘNG VẬN DỤNG Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể. Nội dung: Cho HS hoàn thành các bài tập : - Nêu cách nhận biêt 1 điểm nằm trong ,nằm ngoài hay nằm trên đường tròn ? - Nêu các cách xác định 1 đường tròn? - Nêu các tính chất của đường tròn? Tổ chức thực hiện: GV yêu cầu HS làm các bài tập được giao HS Hoàn thành các bài tập * Hướng dẫn về nhà - Học bài cũ, làm các bai tập còn lại trong sgk. - Chuẩn bị bài mới * RÚT KINH NGHIỆM : Ngày dạy: TIẾT 10 . ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN I.MỤC TIÊU: 1.Kiến thức: - HS nắm đường kính là dây lợi nhất trong các dây của đường tròn , nắm được 2 định lý về đường kính vuông góc với dây và đường kính đi qua trung điểm của 1 dây không đi qua tâm. - HS biết vận dụng các định lý để chứng minh đường kính đi qua trung điểm của 1 dây ,đường kính vuông góc với dây 2. Năng lực Năng lực chung -Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, làm các bài tập hỏi chấm so sánh độ dài đường kính và dây -Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra cách xác định của đường tròn, -Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các bài tạp ?. Năng lực riêng KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
5. 5 -Biết vận dụng các định lí để chứng minh đường kính đi qua trung điểm của một dây, đường kính vuông góc với dây. -Rèn kĩ năng lập mệnh đề đảo, kĩ năng suy luận và chứng minh. 3. Phẩm chất: -Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: -Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân tìm hiểu về quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây. -Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ gv giao. Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả của hoạt động nhóm. - HS có ý thức học tập nghiên túc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: Sgk, Sgv, các dạng toán, thước, com pa, ti vi 2 - HS : Xem trước bài; Chuẩn bị các dụng cụ học tập; SGK, SBT Toán III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) Mục tiêu: Kích thích tính ham học hỏi của học sinh và bước đầu hình thành kiến thức mới. GV: Yêu cầu HS vẽ đường tròn ngoại tiếp của tam giác vuông (Aˆ 90O ) Hãy chỉ rõ tâm ,đường kính,và các dây của đường tròn đó ? * Trả lời :Tâm là trung điểm của đoạn BC. Đường kính là BC;Dây là AB,AC Gv đặt vấn đề : Cho (O;R) trong các của đường tròn , dây lớn nhất là dây như thế nào ?Dây đó có độ dài bằng bao nhiêu ? B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1: Tìm hiểu về So sánh độ dài của đường kính và dây Mục tiêu: Hs So sánh độ dài của đường kính và dây Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: I.So sánh độ dài của đường kính và dây : -GV yêu cầu hs đọc đề bài toán cá nhân và trả lời các câu hỏi sau 1.Bài toán (sgk) Giải: ? Đưòng kính có phải là dây của đường a) Trường hợp dây AB là đường tròn không? kính:AB=2.R Vậy ta cần xét AB trong mấy trường hợp? R R Nếu AB là đường kính thì độ dài AB là A B O boa nhiêu? Nếu AB không là đường kính thì dây AB có quan hệ thế nào với OA + OB? Tại b) Trường hợp dây AB không là KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
6. 6 sao? đường kính: Từ hai trường hợp trên em có kết luận gì về độ dài của dây AB? O Vậy thì lúc nào thì dây AB lớn nhất . R A B HS: đọc định lí 1.tr:103 (sgk) - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Ta có AB<OA+OB=2R(bất đẳng thức ) + HS: Trả lời các câu hỏi của GV Vậy :AB 2R + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ 2.Định lí 1(SGK) - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS báo cáo kết quả + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức Hoạt động 2: Tìm hiểu về a) Mục tiêu: Hs nắm được b) Nội dung: HS quan sát SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm: HS hoàn thành tìm hiểu kiến thức: d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: II.Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây: GV vẽ đường tròn (O;R); đường kính AB  với dây CD tại I. 1.Định lí 2 (SGK) A ?Em hãy so sánh độ dài IC và ID? Có bao nhiêu cách để so sánh . GT: AB (O; ) O ? Nếu CD là đường kính thì kết quả trên 2 ;CD:dây D còn đúng không C I AB  CD ? Em hãy rút ra nhận xét từ kết quả trên. tại I B KL IC=ID KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
7. 7 ?Hãy thực hiện ?.1 D HS: Hình vẽ :AB Ta có COD cân tại O A B không vuông góc O (OC=OD=R).Do đó đường cao OI với CD. C đồng thời là trung tuyến Vậy :IC=ID ?Cần bổ sung thêm 2.Định lí 3 ( đảo của định lí 2) điều kiện nào thì đường kính AB đi qua -AB là đường kính trung điểm của dây CD sẽ vuông góc với CD. -AB cắt CD tại I AB  CD ? Hãy thực hiện ?.2 - I 0;IC=ID ?Từ giả thiết:AM=MB,suy ra được điều ?.2 -( O;13cm) gì? Căn cứ vào đâu? -AB:dây; O ?Như vậy để tính độ dài dây AB ta chỉ GT -AM=MB cần tínhđộ dài đoạn nào . A M B OM =5cm ? Làm thế nào để tính AM. KL AB? - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + HS: Trả lời các câu hỏi của GV CM: Ta có MA=MB (theo gt) OM + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS  AB(định lí quan hệ vuông góc giữa thực hiện nhiệm vụ đường kính và dây) - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: AMO vuông tại M + HS báo cáo kết quả AM OA2 OM 2 (định lí pitago) 2 2 + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho AM 13 5 12cm AB = 2.AM = 2.12 = 24cm nhau. Vậy :AB = 24 (cm) - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức C. HOẠT DỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Hs áp dụng được các kiến thức vừa học để giải một số bài tập cụ thể. b) Nội dung: Cho HS hoàn thành các bài tập : - Phát biểu định lí so sánh độ dài của đường kính và dây? - Phát biểu định lí quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây ?Hai định lí này có mối quan hệ như thế nào với nhau?Nêu điều kiện để dịnh lí đảo hoàn toàn đúng ? HS hoàn thành các bài tập GV : Gọi Hs lần lượt giải các bài tập Hoạt động cá nhân và đại diện HS lên bảng chữa bài. D. HOẠT DỘNG VẬN DỤNG KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
8. 8 Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể. Cho HS hoàn thành các bài tập cá nhân: - Học thuộc và chứng minh được 3 định lí đã học. - Làm bài tập 10,11 SGK. - Hệ thống kiến thức và tìm bài nâng cao HS làm các bài tập * Hướng dẫn về nhà - Học bài và làm các bài tập sgk - Chuẩn bị bài mới * RÚT KINH NGHIỆM : . Ngày dạy: Tiết 11: LIÊN HỆ GIỮA DÂY VÀ KHOẢNG CÁCH TỪ DÂY ĐẾN TÂM I. MỤC TIÊU 1 Kiến thức -Thông qua bài toán học sinh rút ra được các định lí về liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây của một đường tròn. 2. Năng lực Năng lực chung -Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, làm bài toán để rút ra định lí về liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây của một đường tròn. -Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra cách chứng minh định lí. -Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các bài tập ?. Năng lực riêng -Biết vận dụng các định lí trên để so sánh độ dài hai dây, so sánh các khoảng cách từ tâm đến dây. Rèn luyện tính chính xác trong suy luận và trong chứng minh định lí. 3. Phẩm chất: Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: -Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân các giải bài toán -Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ gv giao. -Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả của hoạt động nhóm. - HS có ý thức học tập nghiên túc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: Sgk, Sgv, các dạng toán, thước, com pa, ti vi 2 - HS : Xem trước bài; Chuẩn bị các dụng cụ học tập; SGK, SBT Toán III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
9. 9 A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) Mục tiêu: Kích thích tính ham học hỏi của học sinh và bước đầu hình thành kiến thức mới. Nêu mối quan hệ gữa đường kính và dây của đường tròn Hs trả lời. B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1:Bài toán Mục tiêu: Từ bài toán thưc tế hs rút ra được mói liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1.Bài toán.Bài toán : sgk tr 104. Cho hs nghiên cứu bài toán trong sgk - AB và CD là hai dây của đường tròn (O, Gọi 1 HS lên bảng vẽ hình, ghi gt – kl.- R). Gọi OH, OK thứ tự là các khoảng HD hs làm cá nhân chứng minh: Điền cách từ O đến AB, CD. Ta có OH2 + vào dấu :- HB2 = OK2 + KD2 OKD là .. C -Theo định lí Pytago ta có OH2 + HB2 = K D O -Tương tự ta có OK2 + KD2 = R A B H -Nhận xét? Chú ý: KL của bài toán vẫn đúng nếu HS suy nghĩ cá nhân -Nếu AB hoặc CD một dây là đường kính hoặc hai dây là là đường kính, bài toán trên còn đúng đường kính. không? chú ý. - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + HS: Trả lời các câu hỏi của GV + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS báo cáo kết quả + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
10. 10 Hoạt động 2: . Liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây. Mục tiêu: Hs hiểu được định lí 1 và định lí 2 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ Định lí 1 SGK -Cho hs nghiên cứu ?1 cá nhân Định lí 2. SGK -Cho hs làm, nửa lớp làm phần a, nửa lớp làm phần b. -Từ ?1 tổng quát? ?3 -Nhận xét? GT ABC O là giao các đường ĐL 1. trung trực của tam giác, -Cho hs nghiên cứu ?2 DA = DB, EB = EC, FA = FC. -Cho hs làm nhóm, nửa lớp làm phần a, OD > OE, OE = OF. nửa lớp làm phần b.(Thảo luận theo nhóm) -Nhận xét? KL So sánh - -Từ ?2 rút ra nhận xét? a) BC và AC Cho hs nghiên cứu nd ?3 làm cá nhân b) AB và AC. -Gọi 1 hs lên bảng vẽ hình, ghi gt – kl . -Tính chất của điểm O? Chứng minh. OE = OF ? a)Vì O là giao của 3 đường trung trực của tam giác O là tâm đường tròn - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: ngoại tiếp ABC + HS: Trả lời các câu hỏi của GV Ta lại có OE = OF AC = BC (theo + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS tính chất đường kính – dây cung). thực hiện nhiệm vụ b)OD > OE và OE = OF OD > OF - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: AB < AC theo đl 2. + HS báo cáo kết quả + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
11. 11 C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức đã học làm bài tập ? Nêu các định lí về sự liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây. Bài 12 tr 106 sgk. HS làm việc cá nhân Chứng minh. a) Vì OH  AB HA = HB = 4 cm. Theo ĐL Py ta go ta có OH2 = OA2 – AH2 = 52 – 42 = 32 OH = 3cm. b) Kẻ OK  CD ta có tứ giác KIHO là hình chữ nhật vì Kµ I Hµ = 900 Mặt khác OK = HI = 3 cm, OH = 3 cm OK = OH AB = CD. D. vẬN DỤNG Hướng dẫn về nhà:( 2 phút) -Học thuộc bài -Xem lại các bài đã chữa. -Làm bài 13, 14, 15 sgk tr 104. E. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ........... Ngày dạy: TIẾT 12: VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐƯỜNG THẲNG VÀ ĐƯỜNG TRÒN I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Hiểu được vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn và điều kiện để mỗi vị trí tương ứng có thể xảy ra; - Hiểu các khái niệm tiếp tuyến của đường tròn, tiếp điểm. Nắm được định lí về tính chất tiếp tuyến. 2. Năng lực - Năng lực chung: -Năng lực tự chủ và tự học: tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, ra ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn. KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
12. 12 -Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra cá hệ thức. -Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải quyết các bài tập ?. - Năng lực chuyên biệt: Vẽ hình chính xác, đọc đúng tên của đường thẳng trong trường hợp là tiếp tuyến và cát tuyến. Biết vận dụng kiến thức vừa học vào làm bài tập. 3. Phẩm chất - Phẩm chất: Cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, tìm tòi, sáng tạo, tập trung học tập, cẩn thận trong tính toán và trình bày. Ton trọng ý kiến của bạn khi làm việc nhóm. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: Sgk, Sgv, các dạng toán, thước thẳng, compa, ti vi 2 - HS : Xem trước bài; Chuẩn bị các dụng cụ học tập; SGK, SBT Toán III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) Mục tiêu: Kích thích tính ham học hỏi của học sinh và bước đầu hình thành kiến thức mới. Chúng ta đã biết VTTĐ của hai đường thẳng. Vậy nếu có một đường thẳng và đường tròn, sẽ có mấy VTTĐ? Mỗi trường hợp có mấy điểm chung? B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1: Tìm hiểu về Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn Mục tiêu: Hs nắm được Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Ba vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn. Gv cho Hs suy nghĩ trả lời ?1. Từ đó giáo viên giới thiệu về ba vị trí tương đối của ?1 Vì nếu đường thẳng và đường tròn có đường thẳng và đường tròn. ba điểm chung thì lúc đó đường tròn đi GV giới thiệu : qua ba điểm thẳng hàng là vô lý (theo sự xác định của đường tròn) + Vị trí cắt nhau của đường thẳng và đường tròn a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau: (sgk.tr107) A O B O a + Cát tuyến H R A B a H H: Nếu đường thẳng a đi qua tâm O thì a) b) OH =? 2 2 H: Nếu đường thẳng a không đi qua tâm OH < R và HA = HB = R OH O thì OH thế nào với R? Nêu cách tính ?2 AH, HB theo OH và R? + Khi AB đi qua tâm, ta có : OH = 0 < R Gv Hướng dẫn Hs chứng minh khẳng định trên qua ?2 + Khi AB không đi qua tâm :Kẻ OH  AB Khi đó đường thẳng và đường tròn có KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
13. 13 mấy điểm chung? Xét tam giác OHB vuông tại H, ta có: Có nhận xét gì về OC với đường thẳng a OH < OB nên OH < R (đpcm) và độ dài khoảng cách OH? b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc H: Phát biểu kết quả trên thành Định lý? nhau: (Sgk.tr108) H: So sánh khoảng cách OH từ O đến đường thẳng a và bán kính của đường tròn? - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: O O O + HS: Trả lời các câu hỏi của GV a C H a C H D a H + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS a) b) thực hiện nhiệm vụ - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Định lý: (sgk.tr108) + HS báo cáo kết quả c) Đường thẳng và đường + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho tròn không giao nhau: nhau. (sgk.tr108) - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh OH > R giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức Hoạt động 2: Tìm hiểu về Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán kính của ĐT Mục tiêu: Hs nắm được hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán kính của ĐT Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2. Hệ thức giữa khoảng cách từ tâm đường tròn đến đường thẳng và bán Gv cho Hs tìm hiểu nội dung trong sgk. kính của đường tròn. Gv treo bảng phụ và giới thiệu bảng tóm tắt như sgk.tr109. Gv Tổ chức cho Hs * Bảng tóm tắt: (Sgk.tr109) hoạt động nhóm làm?3 trong 3-5p rồi gọi Hs đại diện nhóm trình bày. O - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 3 5 a + HS: Trả lời các câu hỏi của GV B H C ?3 + GV: Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ HS a) Đường thẳng a và đường tròn cắt KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
14. 14 thực hiện nhiệm vụ nhau tại 2 điểm vì d < R - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: b) Ta có: HC = HB = R 2 OH2 + HS báo cáo kết quả = 52 32 = 4 (cm) BC = 8 (cm) + Các HS khác nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vu của HS GV chốt lại kiến thức C. HOẠT DỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Hs áp dụng được các kiến thức vừa học để giải một số bài tập cụ thể. b) Nội dung: Cho HS hoàn thành các bài tập : GV giới thiệu bài tập 17 trang 109 SGK. Hãy điền vào chỗ trống ( ) trong bảng sau R d VTTĐ của đ.thg và ĐT 5cm 3cm 6cm Đ.thg và ĐT tiếp xúc nhau 4cm 7cm GV : Gọi Hs lần lượt giải các bài tập HS : Hoạt động cá nhân và đại diện HS lên bảng chữa bài. D. HOẠT DỘNG VẬN DỤNG Mục tiêu: HS hệ thống được kiến thức trọng tâm của bài học và vận dụng được kiến thức trong bài học vào giải bài toán cụ thể. : Cho HS hoàn thành các bài tập : Câu 1: Hãy nêu các vị trí tương đối của đường thẳng với đường tròn. Câu 2: Xác định tên gọi của đường thẳng trong mỗi trường hợp? Câu 3: Bài tập 17 sgk GV yêu cầu HS làm các bài tập được giao HS Hoàn thành các bài tập * Hướng dẫn về nhà - Học bài cũ, làm bài tập sách giáo khoa. - Chuẩn bị bài mới * RÚT KINH NGHIỆM : .. Nham Biền, ngày 1 tháng 10 năm 2023 Phê duyệt của tổ trưởng Soạn đúng yêu cầu bộ môn KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2
15. 15 Trần Thị Chuyên KHBD Hình học 9. Năm học 2023-2024. GV Ngô Quý Đôn. Trường THCS TT Nham Biền số 2