Bài giảng Ngữ văn 7 - Văn bản 2: Gặp lá cơm nếp

Nội dung text: Bài giảng Ngữ văn 7 - Văn bản 2: Gặp lá cơm nếp

1. Văn bản 2: (Thanh Thảo)
2. PHIẾU HỌC TẬP 08: Xác định thể thơ của từng bài thơ sau: Tên bài thơ, tác giả Thể thơ Chuyện cổ tích về loài người (Xuân Quỳnh) ...................... Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ) ....................... Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh) ...................... Mây và sóng (Ta-go) .......................
3. Xôi là là một trong những HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG món ăn quen thuộc của người Việt, em đã bao giờ Xác định thể thơ được thưởng thức món ăn của từng bài thơ đó chưa? Hãy chia sẻ cảm em đã được học ở Các em hãy cùng traonhận của bản thân về lớp 6 vào PHIẾU đổi về những gì cáchương em vị của món ăn đó. HỌC TẬP 08. biết về các sự vật được thể hiện trong hình.
4. PHIẾU HỌC TẬP 08: Tên bài thơ, tác giả Thể thơ Chuyện cổ tích về loài người (Xuân Năm chữ Quỳnh) Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ) Lục bát Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh) Năm chữ Mây và sóng (Ta-go) Tự do
5. HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI II. KHÁM PHÁ CHUNG VĂN BẢN 1. Tác giả Thanh Thảo - Sinh năm 1946, quê ở Quảng Ngãi. - Ông là nhà thơ, nhà báo, Tác phẩm tiêu biểu: được công chúng chú ý Những người đi tới biển qua những tập thơ và (1981); Khối vuông ru- trường ca viết về chiến bích (1985), Từ một đến tranh và các vấn đề của một trăm (1988) cuộc sống thời hậu chiến.
6. KHÁM PHÁ CHUNG VĂN BẢN
7. 2. Văn bản “Gặp lá cơm nếp” Phân biệt sự giống và khác nhau giữa xôi và Người bày tỏ cảm cơmXác nếp. định thể xúc trong bài thơ là loại, giọng điệu, ai? (chủ thể trữ bố cục (Văn bản tình/nhân vật trữ Nêu đề tài của có thể chia thành tình) Đối tượng để văn bản. mấy phần. Nội thể hiện cảm xúc là dung chính từng ai? phần).
8. a. Đọc và tìm hiểu chú thích Xôi và cơm nếp: Giống: Khác Cùng sử dụng một loại nguyên Khác ở cách nấu, mục đích nấu. Xôi liệu là gạo nếp; được đồ hoặc nấu (thường chín bằng hơi nước) rất cầu kì nên thường chỉ được làm vào dịp lễ, tết hoặc giỗ chạp. Còn cơm nếp có thể nấu (giống nấu cơm tẻ) trong ngày thường.
9. b. Tìm hiểu chung văn bản *Nhân vật trữ *Thể loại *Giọng *Giọng điệu *Đề tài tình và đối điệu tượng cảm xúc - Người bày tỏ Thơ năm Tâm - Khổ 1: Hoàn Người lính cảm xúc là một chữ tình, cảnh xa nhà khơi và quê người con, trong nguồn cảm xúc; hương. cũng là một anh trẻo, - Khổ 2: Hình bộ đội. tha ảnh mẹ trong kí - Đối tượng để thiết. ức của con; anh thể hiện - Khổ 3,4: Tình cảm xúc là cảm, cảm xúc người mẹ nơi người con khi quê nhà. gặp lá cơm nếp.
10. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN PHIẾU HỌC TẬP 09 So sánh sự khác nhau giữa thể thơ bốn chữ và thể thơ năm chữ Đặc điểm hình thức Đồng dao mùa xuân Gặp lá cơm nếp Số tiếng trong mỗi ............................ ............................ dòng thơ Cách gieo vần ........................... ............................. Ngắt nhịp ........................... ........................... Chia khổ ........................... ........................... PHIẾU HỌC TẬP 10 Những dòng thơ kể về Nhận xét hình ảnh người mẹ trong kí ức mẹ người con ............................. .................................................................
11. II. KHÁM PHÁ CHI TIẾT VĂN BẢN 1. Đặc điểm về cách gieo vần, ngắt nhịp, khổ, thể thơ Theo bàn trong Thảo luận 10 phút nhóm (Cùng thi bàn nào nhanh hơn): Số tiếng trong một dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp và chia khổ của bài thơ Gặp lá cơm nếp có gì khác so với bài thơ Đồng dao mùa xuân? Hãy so sánh các phương diện đó của hai bài thơ bằng cách thực hiện vào Phiếu HT số 09.
12. PHIẾU HỌC TẬP 09 Đặc điểm hình Đồng dao mùa Gặp lá cơm nếp thức xuân Số tiếng trong mỗi dòng thơ Cách gieo vần Ngắt nhịp Chia khổ
13. PHIẾU HỌC TẬP 09 Đặc điểm hình Đồng dao mùa Gặp lá cơm nếp thức xuân Số tiếng trong mỗi 4 tiếng/dòng 5 tiếng/dòng dòng thơ Cách gieo vần chân chân Ngắt nhịp linh hoạt, biến tấu linh hoạt, biến tấu trên nền nhịp 2/2 trên nền nhịp 2/2 Chia khổ 9 khổ, trong đó có 2 4 khổ, trong đó có 1 khổ đặc biệt khổ đặc biệt
14. 2. Hình ảnh mẹ trong kí ức của người lính a. Hoàn cảnh gợi nhắc người lính nhớ về mẹ Người lính nhớ về mẹ Trên đường hành quân ra mặt trong hoàn trận, anh gặp lá cơm nếp. Chính cảnh nào? hương vị của lá cơm nếp đã gợi cho anh nhớ đến hình ảnh thân thương của người mẹ bên bếp lửa đang nấu xôi.
15. b. Hình ảnh mẹ trong kí ức của người lính Tìm những dòng thơ kể về người mẹ trong kí ức của người con. Từ những dòng thơ kể về mẹ ấy, em hãy PHIẾU HỌC TẬP nhận10 xét về hình ảnh người mẹ. (Hình dung về mẹ qua hình ảnh “Nhặt lá về đun Nhận xét hình ảnh người mẹ Những dòng thơ kể về mẹ bếp”). trong kí ức người con Mẹ ở đâu, chiều nay - Mẹ tần tảo, chăm lo cuộc sống Nhặt lá về đun bếp gia đình. Phải mẹ thổi cơm nếp - Mẹ yêu thương các con. - Mẹ giản dị, mộc mạc, chất phác.
16. 3. Hình ảnh người lính Vì sao những tình cảm, cảm xúc ấy lại cùng trào Khổ thơ nào thể dâng trong tâm hồn hiện tình cảm, người lính khi “gặp lá cảm xúc của cơm nếp”? người lính với mẹ? Khổ ba: Tình yêu thương gia đình hoà với tình yêu quê hương, đất nước trào dâng trong lòng người lính vì anh đang trên đường hành quân, xa quê hương, gia đình, hương vị lá cơm nếp khiến người con nhớ đến món cơm nếp mà người mẹ đã nấu. Hương vị của món ăn dân dã, bình dị đó được anh xem như là biểu tượng của quê hương - mùi vị quê hương..
17. Vẽ sơ đồ. Mỗi HS ghi cảm Thảo luận nhận của mình nhóm vào một góc sơ đồ Em cảm nhận như thế nàoĐiều về gì khiến người con người con trongtự nguyện lên đường, xa Thấy mùi xôi trên đường bài thơ? nhà đi chiến đấu để bảo hành quân, người lính vệ Tổ quốc? (Qua đó ta thương nỗi vất vả tảo tần thấy người lính hiện lên của mẹ, nôn nao nỗi nhớ với phẩm chất gì?) quê hương đất nước. Chính điều đó đã giúp ta biết thêm điều gì về người lính?.)
18. Vẻ đẹp người lính Yêu gia đình, Có tâm hồn yêu quê hương, nhạy cảm. đất nước.
19. Tình yêu gia đình hoà quyện với tình yêu quê hương, đất nước. Trong trái tim người lính, hình ảnh quê hương, đất nước hiện lên chân thật, gần gũi, gắn với hình bóng lam lũ, tần tảo mà tha thiết yêu thương của mẹ. Khổ thơ đã chạm đến chiều sâu cảm xúc, thể hiện cái nhìn đầy thương cảm với đất nước mình.
20. III. TỔNG KẾT Khái quát giá trị nội dung, ý nghĩa của bài Tóm tắt những đặc thơ. sắc về nghệ thuật và nội dung của bài thơ. Để đọc hiểu một bài thơ năm chữ, chúng ta cần lưu ý điều gì?