Đề ôn tập môn Ngữ văn 7 - Đề 1+2+3: Dàn ý khái quát dạng bài nghị luận chứng minh

Nội dung text: Đề ôn tập môn Ngữ văn 7 - Đề 1+2+3: Dàn ý khái quát dạng bài nghị luận chứng minh

1. Các em chép ra vở học thêm rồi viết thành bài . mỗi tuần 3 đề nhé. Khi nào đi học cố kiểm tra thuộc lòng.Các em cố gắng tích cực tự học nhé. DÀN Ý KHÁI QUÁT DẠNG BÀI NGHỊ LUẬN CHỨNG MINH. 1. Mở bài: - Có thể đặt vấn đề theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp... - Nếu theo cách gián tiếp thì có thể dùng thao tác diễn dịch hoặc quy nạp, so sánh... - Nếu dùng thao tác diễn dịch thì có thể dẫn dắt vào đề bằng một trong các cách sau: + Nêu hoàn cảnh lịch sử của vấn đề cần chứng minh. + Giới thiệu hoàn cảnh lịch sử, xã hội có liên quan đến vấn đề cần chứng minh + Nêu tầm quan trọng (vai trò, ý nghĩa xã hội) của vấn đề cần chứng minh. 2. Thân bài: a) Giải thích ngắn gọn luận đề. b) Chứng minh luận đề: lần lượt chứng minh từng luận điểm theo mô hình sau (I). Luận điểm 1. (1) . Luận cứ 1. • Lập luận, dẫn dắt đưa ra các dẫn chứng: + Dẫn chứng 1: + Dẫn chứng 2: - Phân tích dẫn chứng. - Tóm tắt và chuyển ý. (2) . Luận cứ 2. Lập luận, dẫn dắt đưa ra các dẫn chứng: + Dẫn chứng 1: + Dẫn chứng 2: - Phân tích dẫn chứng. - Tóm tắt và chuyển ý. (II). Luận điểm 2. (1) Luận cứ 1. Lập luận, dẫn dắt đưa ra các dẫn chứng: - Dẫn chứng 1: - Dẫn chứng 2: + Phân tích dẫn chứng. + Tóm tắt và chuyển ý: (2) . Luận cứ 2. Lập luận, dẫn dắt đưa ra các dẫn chứng: + Dẫn chứng 1: + Dẫn chứng 2: - Phân tích dẫn chứng. - Tóm tắt và chuyên ý.
2. Tổng hợp những vấn đề đã chứng minh, nhấn mạnh tính chặt chẽ, rõ ràng, không thể bác bỏ được. 3. Kết bài: Có thể kết thúc vấn đề theo một trong các dạng sau: - Tổng hợp, tóm lược các ý chính đã nêu ở phần thân bài. - Nêu phương hướng áp dụng vào cuộc sống. - Phát triển mở rộng vấn đề. - Mượn ý kiến của danh nhân, của sách... đó thay lời kết của mình. Sau đây là hai ví dụ về lập dàn trong bài văn chứng minh. DÀN Ý THAM KHẢO. Đề bài 1 : Nhân dân ta có câu tục ngữ: “Có công mài sắt có ngày nên kim”. Em hãy chứng minh chân lí trên: * Lập dàn ý sơ lược: A. Mở bài: - Giới thiệu câu tục ngữ quen thuộc của nhân dân ta. - Nêu ý nghĩa chung của câu tục ngữ. B. Thân bài: I. Giải thích ngắn gọn nghĩa đen và nghĩa bóng của câu tục ngữ. 1. Nghĩa đen của câu tục ngữ: có công mài sắt thì có ngày nên kim 2. Nghĩa bóng: Có nghị lực, có cố gắng bền bỉ nhất định thu được thành công. Câu tục ngữ đề cao lòng kiên trì nhẫn nại của con người. II. Chứng minh câu tục ngữ trên nhiều bình diện khác nhau để làm sáng tỏ chân lí mà nhân dân ta đúc kết trong đó. 1. Trong học tập, nghiên cứu khoa học và sáng tạo nghệ thuật (dẫn chứng kết hợp với lí lẽ). 2. Trong lao động sản xuất để xây dựng đất nước (dẫn chứng kết hợp với lí lẽ). 3. Trong chiến đấu chống giặc để bảo vệ Tổ quốc (dẫn chứng kết hợp với lí lẽ). 4. Ở trong nước, trên thế giới, chung quanh ta (dẫn chứng kết hợp với lí lẽ). 3.2. Kết bài: - Ý nghĩa của câu tục ngữ - Bài học hành động và tu dưỡng bản thân. Bài làm tham khảo Tục ngữ là kho tàng lưu giữ những bài học kinh nghiệm thể hiện những đạo lí sống tốt đẹp. Một trong những bài học kinh nghiệm quý báu mà ông cha ta muốn nhắc nhở con cháu là muốn thành công thì phải có ý chí nghị lực. Kinh nghiệm ấy được gửi gắm qua câu tục ngữ: “ Có công mài sắt có ngày nên kim”. Câu tục ngữ gợi cho mỗi người niềm tin, khát khao thực hiện ước mơ của mình. Trước hết, ta cần phải hiểu rõ nghĩa của câu tục ngữ. Câu tục ngữ có cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Khi xưa, để có thể làm nên những chiếc kim nhỏ xíu để khâu vá, thêu thùa, những người thợ đã phải cẩn thận, tỉ mẩn ngồi mài những cục sắt to. Để làm được điều này không chỉ đòi hỏi sự khéo léo, mà quan trọng chính là sự cố gắng, kiên trì của người thợ mài. Dẫu cây kim bé nhỏ nhưng lại tiêu tốn rất nhiều mồ hôi công sức của người lao độngHiểu theo nghĩa bóng của câu tự ngữ, thì đây chính là lời răn dạy về lòng kiên trì của con người. Người xưa muốn nhắc nhở
3. con cháu cho dù việc có khó khăn thì chỉ cần kiên trì, nhẫn nại thì cũng sẽ vượt qua dễ dàng. Câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim” là một quan điểm đúng đắn. Thực sự trong cuộc sống, để đạt được thành công, con người phải kiên trì nỗ lực học hỏi, giải quyết mọi chông gai. Hẳn nhiều người còn nhớ đến câu chuyện “Rùa và Thỏ”. Nếu không có ý chí quyết tâm cùng lòng kiên trì, thì chú Rùa chậm chạp thật khó có thể chạy nhanh hơn Thỏ. Ngay trong cuộc sống đời thường, có biết bao tấm gương tiêu biểu đã “mài sắt” để có ngày “nên kim”. Một trong những tấm gương tiêu biểu mà ta phải kể đến đó chính là thầy Nguyễn Ngọc Kí. Từ nhỏ, thầy đã bị liệt cả hai bàn tay. Nhưng vời lòng kiên trì, nhẫn nại, thầy đã sử dụng đôi bàn chân mình để làm tất cả các công việc đời thường, và giờ đây đã trở thành một người thầy giáo đáng kính. Thầy chính là tấm gương về sự kiên trì mà chúng ta cần noi theo. Henry Ford – người sáng lập ra công ty ô tô Ford danh giá – cũng là mọt tấm gương điển hình cho sự nỗ lực kiên trì bền bỉ. Trong trường học cũng vậy , sẽ có rất nhiều bạn học giỏi, đạt kết quả cao trong các kì thi. Bên cạnh sự thông minh, thì các bạn cũng luôn tự giác phấn đấu, kiên trì học tập. Nếu không chăm chỉ học bài thì dù có thông minh đến mấy cũng rất khó để các bạn có thể tiếp thu trọn vẹn những kiến thức các thầy cô truyền đạt trên lớp. Bác Hồ từng dạy: “Không có việc gì khó Chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên” Lời dạy của Bác càng làm ta hiểu thêm về sức mạnh của đức tính kiên nhẫn. Câu tục ngữ là một lời khuyên đúng đắn, thiết thực, không chỉ có ý nghĩa cho hôm nay mà còn là bài học cho về sau. Từ xưa đến nay trong lịch sử đã chứng minh những người giàu ý chí nghị lực ắt làm nên việc lớn. Nhiều anh hùng hào kiệt đã lưu danh sử sách , làm rạng rỡ non sông Việt Nam như Ngô Quyền, Lê Lợi, Bác Hồ kính yêu với lòng yêu nước, với mong muốn tột cùng muốn đem lại độc lập tự do cho dân tộc các vị anh hùng đã quyết tâm vượt mọi khó khăn gian khổ tìm ra con đường giải phóng dân tộc đã phần nào chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ. Câu tục ngữ mãi mãi là bài học kinh nghiệm đúng đắn quý báu khuyên nhủ chúng ta phải rèn luyện ý chí nghị lực, sự kiên trì thì mới thành công như mong muốn , còn ai không có ý chí nghị lực chùn bước trước khó khăn thì sẽ thất bại. Câu tục ngữ giúp chúng ta biết nhận thức đúng đắn , góp phần thắp sáng những ước mơ và thôi thúc giục giã chúng ta quyết tâm thực hiện được mong muốn của bản thân.
4. Đề bài 2 : Chứng minh câu tục ngữ: “ Một cây làm chẳng nên non, Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.” A. Mở bài: - Giới thiệu trong kho tàng tục ngữ Việt Nam có nhiều câu nói về đoàn kết. - Giới thiệu câu tục ngữ cần chứng minh. B. Thân bài: I. Giải thích ngắn gọn nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ. 1. Nghĩa đen: - Một cây: một là số ít. Một cây là ít cây. - Ba cây: ba là số nhiều. Ba cây là nhiều cây. - Chụm lại: tập hợp lại, chụm vào nhau. - Nên hòn núi cao: nên là thành, trở thành.. 2. Nghĩa bóng: Đoàn kết tạo nên sức mạnh, đoàn kết sẽ đem lại thành công lớn. Đó là một kinh nghiệm đã được đúc kết từ trong lịch sử dựng nước giữ nước và đấu tranh sinh tồn của cha ông ta. II. Chứng minh câu tục ngữ 1. Chứng minh bằng dẫn chứng trong văn học. - Câu chuyện Bó đũa (đã được học ở Tiếng Việt 2, tập 1): một chiếc đũa dễ bẻ. Cả bó đũa không bẻ được. - Bài thơ: Hòn đá của Bác Hồ: một người không nhấc nổi hòn đá. Nhiều người mới nhấc được hòn đá. - Lời dạy của Bác Hồ: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công. 2. Chứng minh bằng dẫn chứng trong lịch sử dân tộc. - Hội nghị Diên Hồng thời nhà Trần và tiếng hò quyết đánh. - Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và sự đoàn kết của dân tộc. - Cách mạng tháng Tám và khối đoàn kết toàn dân. 3. Chứng minh bằng dẫn chứng trong đời sống hiện nay.
5. - Tư tưởng, quan điểm: Khép lại quá khứ, hướng về tương lai. - Đoàn kết xây dựng đất nước. - Đoàn kết tạo nên sức mạnh cho tập thể.( Dẫn chứng :Đất nước đang trong thời kì chống dịch covid, cả dân tộc phải đồng sức đồng lòng mới đẩy lùi được dịch bệnh) c. Kết bài: - Khẳng định ý nghĩa bài học về đoàn kết chứa trong câu tục ngữ. - Đoàn kết là sức mạnh, là nguồn suối yêu thương, hạnh phúc, ấm no. - Câu tục ngữ thắp sáng niềm tin... Niềm tự hào dân tộc. - Nêu suy nghĩ của bản thân: xây dựng tình đoàn kết trong gia đình, bạn bè, lớp học... • Mở bài: Ca dao, tục ngữ là kho tàng trí tuệ của con người. Bằng những câu nói ngắn gọn súc tích cha ông ta gửi gắm vào đó những lời khuyên bổ ích về đời sống xã hội và lao động sản xuất. Không chỉ là lời khuyên bảo, tục ngữ còn là kết tinh của biết bao tình cảm yêu mến, khát vọng hướng đến tương lai của lớp lớp cha ông đi trước nhằm bồi đắp cho các thế hệ mai sau những phẩm chát tốt đẹp nhất. Câu tục ngữ: “một cây làm chẳng nên non. Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” thể hiện sâu sắc tâm tư, tình cảm đó. • Thân bài: * Giải thích – Về nghĩa đen: + Một cây: là số ít, chỉ cá nhân. + Ba cây: là số nhiều, chỉ tập thể. + Non, hòn núi cao: chỉ thành công, sự nghiệp lớn lao. Ý nghĩa: Một người khó có thể làm nên thành công. Nhưng nhiều người biết họp sức lại sẽ tạo dựng được thành công lớn. * Chứng minh Nhà thơ Tố Hữu từng nói: “Một người đâu phải nhân gian. Sống trong một đóm lửa tàn mà thôi”. Mọi thành công có được là do sự kiên trì của con người trong công việc muốn có thành công thì phải biết hợp sức cùng người khác, tương trợ lẫn nhau cùng hướng đến mục đích chung. Bởi không có ai trong chúng ta mạnh bằng tất cả chúng ta. Sức mạnh tập thể là một sức mạnh to lớn, có thể đưa tập thể vượt qua mọi khó khăn thử thách mà mỗi cá nhân không thể làm được. Câu chuyện bó đũa đã để lại cho ta bài học hết sức thâm thúy về tinh thần đoàn kết, tương trợ ấy. Chuyện kể rằng, có một phú ông lúc sắp lâm chung đã gọi các con lại và đưa ra một bó đũa rồi nói: – Trong các con, ai bẻ gãy được bó đũa này sẽ được phần nhiều nhất trong số tài sản cha để lại. Lần lượt từng người đều cố gắng hết sức không thấy bé gãy. Phú ông nhận lại bó đũa và điềm tĩnh bẻ gãy từng chiếc đũa trước sự kinh ngạc của cá người con. Rồi ông nói: “Mỗi chiếc đũa khi tách ra khỏi bó dễ dàng bị bẽ gãy. Nhưng nếu chúng hợp sức lại thì không ai có thể bẽ gãy chúng. Các con cũng phải thế. Khi cha mất đi, các con phải biết đoàn kết lại, đừng vì vật chất của cải mà rời xa nhau”. Trong các con, ai bẻ gãy được bó đũa này sẽ được phần nhiều nhất trong số tài sản cha để lại. Lần lượt từng người đều cố gắng hết sức không thấy bé gãy. Phú ông nhận lại bó đũa và điềm tĩnh bẻ gãy từng chiếc đũa trước sự kinh ngạc của cá người con.
6. Rồi ông nói: “Mỗi chiếc đũa khi tách ra khỏi bó dễ dàng bị bẽ gãy. Nhưng nếu chúng hợp sức lại thì không ai có thể bẽ gãy chúng. Các con cũng phải thế. Khi cha mất đi, các con phải biết đoàn kết lại, đừng vì vật chất của cải mà rời xa nhau”. Trong các con, ai bẻ gãy được bó đũa này sẽ được phần nhiều nhất trong số tài sản cha để lại. Lần lượt từng người đều cố gắng hết sức không thấy bé gãy. Phú ông nhận lại bó đũa và điềm tĩnh bẻ gãy từng chiếc đũa trước sự kinh ngạc của cá người con. Rồi ông nói: “Mỗi chiếc đũa khi tách ra khỏi bó dễ dàng bị bẽ gãy. Nhưng nếu chúng hợp sức lại thì không ai có thể bẽ gãy chúng. Các con cũng phải thế. Khi cha mất đi, các con phải biết đoàn kết lại, đừng vì vật chất của cải mà rời xa nhau” Bác Hồ cũng từng nói: “Đoàn kết thì sống. Chia rẽ thì chết “. Chính sự hợp sức của nhiều người nên sức mạnh to lớn. Giống như việc một cái cây đơn độc sẽ dễ bị quật ngã bởi gió bão. Nhưng gió bão không thể nào hủy diệt nỗi một khu rừng khi các cây đứng tựa vào nhau. Tinh thần đoàn kết đã làm nên sức mạnh của dân tộc ta từ bao đời nay. Trong quá khứ, khi đất nước có chiến tranh, tinh thần ấy tạo nên một làn sóng mạnh mẽ quét sạch kẻ xâm lăn ra khỏi bờ cõi. Khi đất nước hòa bình tinh thần ấy trở thành sức mạnh hăng say trong lao động sản xuất. Phê phán: Trông cuộc sống, vẫn còn có nhiều người không có tinh thần đoàn kết. Họ sống ích kỉ, chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân. Những người như thế thật đáng chê trách. Bài học: Sống phải biết đoàn kết gắn bó với nhau. Kết bài: Không ai có thể một mình mà làm nên một thế giới. Biết đoàn kết tương trợ lẫn nhau sẽ giúp ta vượt qua khó khăn chiến thắng nghịch cảnh, đạt đến thành công.