Giáo án Địa lí Lớp 6 - Bài 1: Hệ thống kinh, vĩ tuyến. Tọa độ địa lí

Nội dung text: Giáo án Địa lí Lớp 6 - Bài 1: Hệ thống kinh, vĩ tuyến. Tọa độ địa lí

1. Tiết 2: BÀI 1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN. TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức: • Biết được kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc các bán cầu và tạo độ địa lí, kinh độ, vĩ độ • Hiểu và phân biệt được sự khác nhau giữa kinh tuyến và vĩ tuyến, giữa kinh độ và kinh tuyến, giữa vĩ độ và vĩ tuyến 2. Về năng lực a. Năng lực chung • Sử dụng các sơ đồ, hình ảnh, thông tin để trình bày được nội dung kiến thức • Liên hệ được với thực tế bản thân b. Năng lực riêng • Biết sử dụng quả Địa cầu để nhận biết cáckinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, bán cầu Đông, bán cầu Tây, bán cầu Bắc, bán cầu Nam. 3. Về phẩm chất • Yêu thích môn học, có niềm hứng thú với việc tìm hiểu các sự vật hiện tượng địa lí nói riêng và trong cuộc sống nói chung • Bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, y th ức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thông qua xác định các điểm cực của đất nước trên đất liền II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên: • Quả Địa cầu • Các hình ảnh về Trái Đất • Hình ảnh, video các điểm cực trên phần đất liền lãnh thổ VN 2. Đối với học sinh: • SGK, vở ghi III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức d. Tổ chức thực hiện: GV cho học sinh xem hình ảnh và video liên quan đến Trái Đất. Yêu cầu HS làm việc theo nhóm, dựa vào tư liệu cùng hiểu biết của mình, mô tả Trái Đất. - GV trình bày vấn đề:
2. “Trong vũ trụ bao la Trái Đất của chúng ta nhỏ nhưng là thiên thể duy nhất trong hệ Mặt Trời của chúng ta có sự sống. Từ xa xưa, con người đã tìm cách khám phá những bí ẩn của Trái Đất về hình dạng, kích thước, vị trí của Trái Đất. Vì sao có sự khác nhau giữa ngày và đêm. Vậy những vấn đề ấy được các nhà khoa học giải đáp như thế nào? Đó là nội dung bài học ngày hôm nay.” 2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1: Hệ thống kinh, vĩ tuyến a. Mục tiêu: HS biết được hình dạng của TĐ, nắm được các khái niệm về cực, kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, bán cầu Đông, bán cầu Tây, bán cầu Bắc, bán cầu Nam... b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Hệ thống kinh, vĩ tuyến + GV yêu cầu học sinh quan sát quả địa cầu - Nhận xét về hình dạng: và nhận xét nhanh về hình dạng. + Hình cầu, trục nghiêng + GV chia lớp thành 2 nhóm, trả lời yêu cầu + Là mô hình của Trái Đất phản ánh chính ở mục 1 xác, rõ ràng về hình dạng và kích thước đã • N1: xác định đường kinh tuyến gốc và vĩ được thu nhỏ. tuyến gốc. Cho biết thế nào là kinh tuyến - Khái niệm: tây, kinh tuyến đông, vĩ tuyến bắc, vĩ + Kinh tuyến gốc kinh tuyến số 0 độ, đi qua tuyến nam đài thiên văn Grin-uýt ở ngoại ô thành phố • N2: So sánh độ dài giữa các kinh tuyến Luân Đôn (nước Anh) với nhau, giữa các vĩ tuyến với nhau + Vĩ tuyến gốc: vĩ tuyến số 0 độ (Xích đạo) Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập + Kinh tuyến tây: những kinh tuyến nằm bên + HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi, thảo luận trái kinh tuyến gốc. theo nhóm nhỏ. + Kinh tuyến đông: những kinh tuyến nằm + GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS bên phải kinh tuyến gốc cần + Vĩ tuyến bắc: những vĩ tuyến nằm từ Xích Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo đạo đến cực Bắc. luận + Vĩ tuyến nam: những vĩ tuyến nằm từ Xích + GV gọi 2 bạn đại diện 2 nhóm đứng dậy đạo đến cực Nam. báo cáo kết quả làm việc của nhóm. - Các kinh tuyến có độ dài bằng nhau, các vĩ + GV gọi HS nhóm khác nhận xét, đánh giá. tuyến có độ dài khác nhau. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập + GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới Hoạt động 2: Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí
3. a. Mục tiêu: Nắm đưuọc khái niệm kinh độ, vĩ độ và nghĩa c ủa tọa độ địa lí b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí + Yêu cầu HS đọc kiến thức trong sgk, đọc thông - Kinh độ là: Kinh độ của một điểm là tin mục “Em có biết” và quan sát hình 4. Từ đó hiểu khoảng cách tính bằng số đó từ kinh khái niệm kinh độ và vĩ độ. tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến + Yêu cầu học sinh xác định vị trí tương đối của gốc điểm D (300B, 600Đ), E (600N, 300Đ) - Vĩ độ: Vĩ độ địa lý của một điểm là Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập góc hợp bởi đường dây dọi đi qua điểm + HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và trả lời câu đó và mặt phẳng xích đạo. hỏi. - Tọa độ địa lí của 1 điểm là kinh độ và + GV quan sát HS thực hiện nhiệm vụ vĩ độ của điểm đó Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - Tọa độ điểm A (600B, 1200Đ) + HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi - Tọa độ điểm B (23027’B, 600Đ) + GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá - Tọa độ điểm C (300N, 900Đ) Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - HS xác định điểm D và E học tập + GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới 3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi 1 và 2 sgk trang 103( HSK-G) Câu 1: Cho biết nếu vẽ các đường kinh tuyến, vĩ tuyến cách nhau 1 0 thì trên quả Địa cầu có bao nhiêu kinh tuyến, vĩ tuyến Câu 2: Tra cứu thông tin, ghi tọa độ các điểm cực (Bắc, Nam, Đông, Tây) trên phần đất liền của nước ta - HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời: Câu 1: Có 360 kinh tuyến và 181 vĩ tuyến nếu các kinh tuyến và vĩ tuyến cách nhau 10
4. Câu 2: + Điểm cực Bắc ở xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, vĩ độ 23°23’B, kinh độ 105°20’Đ + Điểm cực Nam ở xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, có vĩ độ 8°34’B, kinh độ 104°40’Đ + Điểm cực Tây ở xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, vĩ độ 22°22’B, kinh độ 102°09’Đ + Điểm cực Đông ở xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà, vĩ độ 12°40′, kinh độ 109°24’Đ -GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi: Câu 1: Hãy viết tọa độ địa lí của điểm cực Bắc và điểm cực Nam của Trái Đất Câu 2: Từ cực Nam của TĐ, đi theo bất cứ hướng nào ta cũng đi về phía Bắc A. Đúng B. Sai Câu 3: Từ cực Bắc của TĐ, đi theo bất cứ hướng nào ta cũng đi về phía Nam A. Đúng B. Sai - HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời: Câu 1: Điểm cực Bắc (00, 900B), điểm cực Nam (00, 900N) Câu 2: A Câu 3: A - GV nhận xét, đánh