Giáo án Khoa học tự nhiên 7 - Tuần 3+4 - Năm học 2024-2025 - Dương Thị Thanh Hoa

Nội dung text: Giáo án Khoa học tự nhiên 7 - Tuần 3+4 - Năm học 2024-2025 - Dương Thị Thanh Hoa

1. Trường THCS Nham Biền 2- KHBD KHTN7-GV Dương Thị Thanh Hoa-Năm học 2024-2025 BÀI 3: NGUYấN TỐ HểA HỌC Thời gian thực hiện: 04 tiết ( Tiết 11- 14) I. MỤC TIấU 1. Năng lực Năng lực chung: - Chủ động, tớch cực tham gia cỏc hoạt động trong bài học - Tham gia thảo luận, trỡnh bày, diễn đạt cỏc ý tưởng, làm việc nhúm hiệu quả - Đề xuất cỏc ý tưởng, phương ỏn để thảo luận, giải quyết cỏc vấn đề nờu ra trong bài học Năng lực khoa học tự nhiờn: - Phỏt biểu được khỏi niệm về nguyờn tố húa học và kớ hiệu nguyờn tố húa học. - Nhận biết được cỏc nguyờn tố thụng qua kớ hiệu húa học. - Viết được kớ hiệu húa học và đọc tờn của 20 nguyờn tố đầu tiờn. - Vận dụng kiến thức đó học để nhận biết cỏc nguyờn tố cú trong thành phần cỏc sản phẩm cú trong cuộc sống 2. Phẩm chất - Tụn trọng sự khỏc biệt về nhận thức, phong cỏch cỏ nhõn của những người khỏc. - Luụn cố gắng vươn lờn đạt kết quả tốt trong học tập. - Khỏch quan, cụng bằng trong cỏc hoạt động, nhận xột, đỏnh giỏ - Hoàn thành nhiệm vụ của cỏ nhõn, quan tõm ý kiến của người khỏc II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU Hoạt động học Giỏo viờn Học sinh Hoạt động 1. Khởi động - Bảng cỏc nguyờn tố húa học - Hỡnh ảnh: Muối, đường, vỏ hộp sữa, nước, sắt, vàng Hoạt động 2. Trỡnh bày khỏi - Hỡnh ảnh mụ hỡnh cấu tạo niệm về nguyờn tố húa học nguyờn tử của một số nguyờn tố - Sơ đồ phần trăm về khối Phiếu học tập cỏ lượng của cỏc nguyờn tố trong nhõn lớp vỏ trỏi đất và trong cơ thể người. - Phiếu học tập 1 Hoạt động 3. Tỡm hiểu tờn - Bảng cỏc nguyờn tố húa học Bảng bỏo cỏo gọi và kớ hiệu của cỏc nguyờn - Phiếu học tập 2 nguồn gốc và tố húa học tờn gọi của 1 số 1
2. nguyờn tố húa học: nhụm sắt, đồng Hoạt động 4. Luyện tập - Cõu hỏi Cõu trả lời Hoạt động 5. Vận dụng - Hỡnh ảnh: Muối, đường, vỏ PHT số 3 hộp sữa, nước, sắt, vàng - Phiếu học tập 3 III. TIẾN TRèNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Mở đầu (thời gian 10 phỳt) Xỏc định vấn đề học tập bằng tỡnh huống cú vấn đề: - Bảng cỏc nguyờn tố húa học - Hỡnh ảnh: Muối, đường, vỏ hộp sữa, nước, sắt, vàng a) Mục tiờu: Tạo hứng thỳ b) Nội dung: Học sinh thực hiện nhiệm vụ cỏ nhõn trờn phiếu học tập KWL, hoàn thành 2 cột K, W để biết một số cỏc nguyờn tố cú trong thành phần cỏc loại muối, đường, vỏ hộp sữa, nước, sắt, vàng c) Sản phẩm: Cõu trả lời của học sinh trờn phiếu học tập KWL, cú thể: Na, Cl, Ca, H, O, Fe, Au . d) Tổ chức thực hiện: - GV phỏt phiếu học tập KWL và yờu cầu học sinh thực hiện cỏ nhõn theo yờu cầu viết trờn phiếu. - GV gọi ngẫu nhiờn học sinh trỡnh bày đỏp ỏn, mỗi HS trỡnh bày 1 nội dung trong phiếu, những HS trỡnh bày sau khụng trựng nội dung với HS trỡnh bày trước. - GV liệt kờ đỏp ỏn của HS trờn bảng. - GV giới thiệu thành phần cỏc nguyờn tố trong cấu tạo nờn vỏ trỏi đất và cấu tạo nờn cơ thể người. Vậy nguyờn tố húa học là gỡ chỳng được kớ hiệu thế nào chỳng ta cựng tỡm hiểu bài học hụm nay. Bài 3. NGUYấN TỐ HểA HỌC 2. Hoạt động 2 : Hỡnh thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ đặt ra từ Hoạt động 1 (thời gian 35 phỳt) Ngày dạy: Tiết 11 Hoạt động 2.1: Khỏi niệm về nguyờn tố húa học a) Mục tiờu: - Chủ động, tớch cực tham gia cỏc hoạt động trong bài học. - Tham gia thảo luận, trỡnh bày, diễn đạt cỏc ý tưởng, làm việc nhúm hiệu quả. - Phỏt biểu được khỏi niệm về nguyờn tố húa học, số hiệu nguyờn tử và kớ hiệu nguyờn tố húa học. 2
3. - Củng cố kiến thức về cấu tạo nguyờn tử, xỏc định số P khi biết số hiệu nguyờn tử hoặc số e hoặc số khối và số N và ngược lại thụng qua bài tập. - Tụn trọng sự khỏc biệt về nhận thức, phong cỏch cỏ nhõn của những người khỏc. - Luụn cố gắng vươn lờn đạt kết quả tốt trong học tập. (1) Xỏc định được số hạt protons, notrons mụ hỡnh cấu tạo của nguyờn tử H. (2) Xếp được cỏc thẻ cú cựng số protons vào 1 ụ vuụng: A (1, 0); D (1,1); E (1,2); G ( 6,6) ; L( 6, 8); M (7, 7); Q ( 8, 8); R( 8, 9); T( 8, 10) ; Z(19, 21). (3) Xỏc định được những nguyờn tử nào thuộc cựng một nguyờn tố húa học. (4) Biết số hiệu nguyờn tử oxygen là 8, xỏc định được số hạt protons trong nguyờn tử oxygen b) Nội dung: Hs hoàn thành phiếu học tập số 1, xếp thẻ cú cựng số proton vào 1 ụ, trả lời được cỏc cõu hỏi vấn đỏp và hoàn thành bảng số 1. c) Sản phẩm: Sản phẩm dự kiến của HS Nguyờn tố hydrogen Nguyờn tử Nguyờn tử Nguyờn tử H-1 H-2 H- 3 Hạt nhõn Nguyờn tử Số p 1 1 1 Số n 0 1 2 HS xếp được cỏc thẻ trong cựng 1 ụ vuụng: ễ số 1: A (1, 0); D (1,1); E (1,2) ễ số 2: G (6, 6) ; L (6, 8) ễ số 3: Q (8, 8); R (8, 9); T (8, 10) ễ số 4: M (7, 7) ễ số 5: Z (19, 21) Nguyờn tố húa Oxygen Hydrogen Calcium Carbon học Số protons 8 1 20 6 Số hiệu nguyờn 8 1 20 6 tử - Hs nờu được cỏc nguyờn tố nằm trong cựng 1 ụ thuộc cựng 1 nguyờn tố húa học. - Oxi cú số hiệu nguyờn tử là 8 nờn Oxi cú 8 hạt protons 3
4. - Hs nờu được khỏi niệm về nguyờn tố húa học: Nguyờn tố hoỏ học là tập hợp cỏc những nguyờn tử cựng loại, cú cựng số proton trong hạt nhõn. - Hs biết được số protons trong hạt nhõn chớnh là số hiệu nguyờn tử và mỗi nguyờn tố húa học chỉ cú duy nhất 1 số hiệu nguyờn tử. d) Tổ chức thực hiện: - Dạy học trực quan, sử dụng hỡnh ảnh - Kỹ thuật động nóo - Hoạt động nhúm * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV Sử dụng hỡnh ảnh mụ hỡnh cấu tạo nguyờn tử của một số nguyờn tố hoàn thành PHT số 1 - GV giới thiệu sơ đồ phần trăm về khối lượng của cỏc nguyờn tố trong lớp vỏ trỏi đất và trong cơ thể người. - GV phỏt cỏc thẻ nguyờn tố (cho HS quan sỏt qua slide bài giảng), yờu cầu HS xếp cỏc thẻ cú cựng số protons vào 1 ụ vuụng. - GV chiếu bảng 1 cho HS quan sỏt, yờu cầu HS điền vào chỗ cũn trống trong bảng 1. * Thực hiện nhiệm vụ: Mỗi nhúm HS quan sỏt hỡnh ảnh, phõn tớch nội dung hỡnh ảnh, thảo luận giải quyết vấn đề hoàn thành PHT số 1, xếp cỏc thẻ vào ụ vuụng và hoàn thành bảng 1. * Bỏo cỏo kết quả và thảo luận - HS bỏo cỏo kết quả học tập, nhận xột, bổ sung. * Kết luận - GV nhận xột. - GV chốt kiến thức: + Nguyờn tố húa học là tập hợp cỏc nguyờn tử cựng số protons trong hạt nhõn nguyờn tử. + Số protons trong hạt nhõn chớnh là số hiệu nguyờn tử và mỗi nguyờn tố húa học chỉ cú duy nhất 1 số hiệu nguyờn tử. - GV yờu cầu HS hoạt động cỏ nhõn thực hiện BT1. Hoàn thành bảng sau bằng cỏch điền vào chỗ Nguyờn tử Số P Số hiệu Số N Số khối A (khối lượng nguyờn tử nguyờn tử) Nguyờn tử 1 5 6 Nguyờn tử 2 11 2 Nguyờn tử 3 19 39 - HS bỏo cỏo kết quả, nhận xột - GV nhận xột, kết luận: + số P = số hiệu nguyờn tử; số khối A = số P + số N 4
5. + Vỡ mỗi nguyờn tố húa học chỉ cú duy nhất 1 số hiệu nguyờn tử nờn biết số hiệu nguyờn tử cú thể xỏc định nguyờn tố và ngược lại. GV chuyển ý: Em cú biết nguyờn tử 1,2,3 thuộc nguyờn tố nào? Vậy những nguyờn tố đú cú tờn gọi và kớ hiệu như thế nào chỳng ta cựng nghiờn cứu nội dung II. Ngày dạy: Tiết 12,13 Hoạt động 2.2: Tờn gọi và kớ hiệu của 20 nguyờn tố a,Mục tiờu: - Chủ động, tớch cực tham gia cỏc hoạt động trong bài học. - Đề xuất cỏc ý tưởng, phương ỏn để thảo luận, giải quyết cỏc vấn đề nờu ra trong bài học - Nhận biết được cỏc nguyờn tố thụng qua kớ hiệu húa học. - Viết cụng thức húa học và đọc tờn của 20 nguyờn tố đầu tiờn. - Tụn trọng sự khỏc biệt về nhận thức, phong cỏch cỏ nhõn của những người khỏc. - Luụn cố gắng vươn lờn đạt kết quả tốt trong học tập. - Khỏch quan, cụng bằng trong cỏc hoạt động, nhận xột, đỏnh giỏ - Hoàn thành nhiệm vụ của cỏ nhõn, quan tõm ý kiến của người khỏc b) Nội dung: - Hs nờu được nguồn gốc tờn gọi một số nguyờn tố cú thường gặp trong đời sống như đồng, sắt, nhụm. - Hs hoàn thành được phiếu học tập số 2: - Hs đọc và ghi nhớ tờn gọi của 20 nguyờn tố trong bảng 3.1 c, Sản phẩm: Sản phẩm dự kiến của HS Đồng Nhụm Sắt Nguồn gốc Nú là kim loại đầu Năm 1827 nhụm được Sắt Được phỏt hiện tiờn được nung chảy phõn lập bởi Friedrich từ thũi tiền sử, chủ từ quặng của nú vào Wửhler. yếu được khai thỏc khoảng 5000 TCN. Tờn Aluminium bắt từ khoỏng chất Tờn gọi Copper bắt nguồn từ tiếng latinh: hematite, thường nguồn từ tiếng latinh: “Alumen”, thấy dưới dạng cỏt Cuprum tờn gọi của “Aluminis” nghĩa là đen nằm dọc theo bờ đảo Sớp, nơi cung cấp sinh ra phốn. biển trong lũng suối. đồng cho nhõn dõn cổ Từ tờn gọi cổ xưa là xưa. Ferrum. - Dự kiến sản phẩm Hs hoàn thành phiếu học tập số 2 Số p Số n Số e Tờn nguyờn tố KHHH Ntử 1 19 20 19 Potassium K Ntử 2 20 20 20 Calcium Ca Ntử 3 9 10 9 Flourine F 5
6. Ntử 4 11 12 11 Sodium Na Ntử 5 13 14 13 Aluminium Al Ngtử 6 1 0 1 Hydrogen H - Hs ghi nhớ được tờn và kớ hiệu của 20 nguyờn tố bảng 3.1 d, Tổ chức thực hiện: - Dạy học nhúm - Kỹ thuật “Phũng tranh” * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV chia lớp thành 6 nhúm, mỗi nhúm nhận phiếu học tập số 2. - GV yờu cầu HS hoạt động nhúm trong vũng 15 phỳt, hoàn thành PHT của nhúm mỡnh. - Sau 15 phỳt, cỏc nhúm treo PHT của mỡnh lờn tường. Cỏc nhúm di chuyển thành vũng quanh lớp đi xem triển lóm tranh và cú thể cú ý kiến bỡnh luận hoặc bổ sung. * Thực hiện nhiệm vụ: Mỗi nhúm hoạt động nhúm hoàn thành PHT số 2 và tham gia triển lóm tranh. * Bỏo cỏo kết quả và thảo luận - HS nhận xột kết quả của cỏc nhúm khỏc. - HS đỏnh giỏ cỏc bạn trong nhúm bằng cụng cụ Rubric * Kết luận: GV nhận xột, chốt kiến thức bảng 20 nguyờn tố húa học đầu tiờn (Bảng 3.1/ trang 21 SGK. - GV đỏnh giỏ HS bằng cụng cụ Rubric Ngày dạy: Tiết 14 3. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiờu: - Chủ động, tớch cực tham gia cỏc hoạt động trong bài học. - Tham gia thảo luận, trỡnh bày, diễn đạt cỏc ý tưởng, làm việc nhúm hiệu quả. - Viết cụng thức húa học và đọc tờn của 20 nguyờn tố đầu tiờn. b) Nội dung: Hs trả lời được cỏc cõu hỏi của GV ghi trờn bảng thụng qua trũ chơi ‘Nhanh như chớp’ c) Sản phẩm: Cõu trả lời của HS thụng qua trũ chơi d) Tổ chức thực hiện: Cõu hỏi trũ chơi “Nhanh như chớp” * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV ghi bảng KHHH, nguyờn tử khối hoặc tờn nguyờn tố húa học của 10 nguyờn tố húa học và cho HS chơi trũ chơi và loại dần: + Tỡm KHHH của nguyờn tố + Tỡm nguyờn tử khối của nguyờn tố + Gọi tờn nguyờn tố đú * Thực hiện nhiệm vụ: HS chơi trũ chơi. 6
7. * Bỏo cỏo kết quả và thảo luận * Kết luận 4. Hoạt động 4: Vận dụng a) Mục tiờu: - Chủ động, tớch cực tham gia cỏc hoạt động trong bài học. - Tham gia thảo luận, trỡnh bày, diễn đạt cỏc ý tưởng, làm việc nhúm hiệu quả. - Vận dụng kiến thức đó học để nhận biết cỏc nguyờn tố cú trong thành phần cỏc sản phẩm cú trong cuộc sống. - Tăng khả năng sỏng tạo và kỹ năng tự học của HS. b) Nội dung: - Học sinh nhận ra cỏc nguyờn tố cú trong thành phần cỏc sản phẩm cú trong cuộc sống trờn hỡnh ảnh GV đưa. - HS hoàn thành PHT số 3. c) Sản phẩm: - Cõu trả lời của HS - PHT số 3. - Fashcard tự thiết kế. d) Tổ chức thực hiện: - Hỡnh ảnh: Muối, đường, vỏ hộp sữa, nước, sắt, vàng - HS hoàn thành PHT số 3. * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV chiếu hỡnh ảnh: Muối, đường, vỏ hộp sữa, nước, sắt, vàng yờu cầu HS tỡm ra cỏc nguyờn tố cú trong cỏc hỡnh ảnh trờn. - HS hoàn thành PHT số 3 ở nhà. - GV yờu cầu HS thiết kế Flashcard tự học về 20 nguyờn tố húa học đầu tiờn (yờu cầu flashcard phải chứa đầy đủ Tờn nguyờn tố, kớ hiệu nguyờn tố và khối lượng nguyờn tử của nguyờn tố). * Thực hiện nhiệm vụ: - HS tỡm cỏc nguyờn tố cú trong cỏc hỡnh ảnh GV trỡnh chiếu - HS hoàn thành PHT số 3 ở nhà và nộp lại cho GV ở tiết sau * Bỏo cỏo kết quả và thảo luận - HS trả lời cõu hỏi. - HS hoàn tập PHT số 3, flashcard nguyờn tố húa học và nộp lại vào tiết sau. * Kết luận - GV nhận xột. - GV đỏnh giỏ PHT số 3. IV. Phụ lục: Phiếu học tập KWL (Hoạt dộng 1) (Em hóy núi 3 điều em biết về nguyờn tố húa học, 3 điều em muốn biết về nguyờn tố húa học, 3 điều em đó học được sau bài học) 7
8. K W L (Những điều em đó biết) (Những điều em muốn (Những điều em đó học biết) được sau bài học) Phiếu học tập số 1 (Hoạt dộng 2.1) Nguyờn tố Hydrogen Nguyờn tử Nguyờn tử Nguyờn tử H-1 H-2 H- 3 Hạt nhõn Nguyờn tử Số p Số n Xếp được cỏc thẻ cú cựng số proton vào 1 ụ vuụng: A (1, 0); D (1,1); E (1,2) ; G (6,6) ; L (6, 8); M (7, 7); Q (8, 8); R (8, 9); T (8, 10) ; Z (19, 21) Bảng 1 : Nguyờn tố húa Oxygen Hydrogen Calcium Carbon học Số protons 8 20 Số hiệu nguyờn 1 6 tử Phiếu học tập số 2 (Hoạt dộng 2.2) Số p Số n Số e Tờn nguyờn tố KHHH Ntử 1 Ntử 2 Ntử 3 Ntử 4 Ntử 5 Ntử 6 Rubric đỏnh giỏ hoạt động 3 Biểu hiện NL Mức 1 (2 điểm) Mức 2 (3 điểm) Mức 3 (4 điểm) 8
9. Hoàn thành nhiệm vụ của cỏ nhõn, Chưa tớch cực Tớch cực tham gia Quan tõm đến cụng quan tõm ý kiến tham gia cỏc cụng hoạt động nhúm việc của nhúm, tớch của người khỏc việc của nhúm cực tham gia hoạt động nhúm Phiếu học tập số 3 (hoạt động 5) Tờn sản phẩm Tờn nguyờn tố, KHHH Vai trũ của NTHH đối với cơ thể 9