Giáo án Ngữ văn 6 - Tiết 11: Thánh Gióng

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn 6 - Tiết 11: Thánh Gióng

1. Tiết 11 Văn bản: THÁNH GIÓNG (Truyền thuyết) I. Mục tiêu bài dạy 1.Kiến thức: - Nắm được nội dung chính và đặc điểm nổi bật về nghệ thuật của truyền thuyết “ Thánh Gióng” - Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết về đề tài giữ nước. - Những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nước của ông cha ta được kể trong một tác phẩm truyền thuyết. 2.Kĩ năng: - Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại - Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản. - Nắm bắt tác phẩm thông qua hệ thống các sự việc được kể theo trình tự thời gian. 3.Giáo dục: Biết tự hào về truyền thống đấu tranh bảo vệ đất nước ngoan cường của dân tộc. Biết nhớ đến công ơn của những người anh hùng có công với tổ quốc. II. Các kĩ năng sống được giáo dục trong bài - Kĩ năng xác định giá trị: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta. - Kĩ năng nhận thức: nhận thức được lòng yêu nước, ý thức bảo vệ tổ quốc khi có giặc ngoại xâm. - Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin: Tìm chi tiết, phân tích, rút ra được ý nghĩa văn bản. III. Các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực được sử dụng - Động não: suy nghĩ và trả lời câu hỏi xây dựng bài - Thảo luận nhóm , hđ cá nhân, cặp đôi. * Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án. Bức tranh Thánh Gióng đánh giặc. * Học sinh: Đọc văn bản Thánh Gióng. Trả lời các câu hỏi phần “Đọc – Hiểu văn bản vào vở soạn”. IV. Tiến trình bài dạy 1.Ổn định lớp: 2.Bài cũ: 3.Bài mới Lịch sử hàng ngàn năm qua, dân tộc VN không biết bao lần đã phải đứng
2. lên đánh giặc ngọai xâm, bảo vệ tổ quốc. Điều rất kỳ diệu là trong cuộc chiến đấu hào hùng của dân tộc, cùng với cha anh có sự tham gia dũng cảm của nhiều thế hệ thiếu niên. Người anh hùng đầu tiên cũng là người trẻ nhất trong các anh hùng: Thánh Gióng Hoạt động của GV và HS Nội dung * Hoạt động 1: cá nhân 10’ I . Đọc - Tìm hiểu chú thích: - GV nêu yêu cầu đọc: + Giọng đọc ngạc nhiên, hồi hộp ở đoạn Gióng ra đời. 1. Đọc + Lời Thánh Gióng trả lời sứ giả: dõng dạc, đĩnh đạc. + Đoạn cả làng nuôi Gióng: háo hức, phấn khởi. + Đoạn Gióng cưỡi ngựa sắt đánh giặc: khẩn trương, mạnh mẽ, nhanh, gấp. + Đoạn cuối: đọc chậm, nhẹ, thanh thản, xa vời, huyền thoại. - GV đọc mẫu một đoạn --> Gọi HS lần lượt đọc hết các đoạn còn lại: --> Gọi HS kể tóm tắt truyện theo những nội dung chính : + Sự ra đời của Gióng. + Gióng được đi đánh giặc --> Gióng được nuôi lớn để đánh giặc. + Gióng đánh thắng giặc và trở về trời. + Dấu vết còn lại ở làng Gióng. - Yêu cầu HS giải thích các chú thích: 1, 2, 4, 6, 10, 2. Tìm hiểu chú thích 11, 17, 18, 19. - Ngoài chú thích trong SGK, GV có thể giải thích thêm: + Tục truyền: phổ biến, truyền miệng trong dân gian. GV: Đây là một trong những từ ngữ thường dùng để mở đầu các truyện dân gian. * Hoạt động 2: Cặp đôi 23’ II . Đọc - hiểu văn bản ? Đọc truyện, em thấy có những nhân vật nào? Nhân vật nào là nhân vật chính? Vì sao em biết như vậy? --> Cha mẹ TG, T.G, sứ giả, dân làng ...--> T.G là n/v chính vì được giới thiệu nhiều hơn. ? Em có nhận xét gì về cách giới thiệu nhân vật trong truyện? --> Giới thiệu n.v phụ trước, n/v chính sau. GV: Đây là cách giới thiệu n/v trong văn tự sự. Chúng ta sẽ được tìm hiểu trong bài sau.
3. - Gọi HS đọc đoạn : Từ đầu --> "nằm đấy". ? Nhắc lại ND của đoạn này? 1. Sự ra đời và tuổi thơ của ? Hãy tìm chi tiết có liên quan đến sự ra đời của Thánh Gióng: Gióng? + Bà mẹ ướm chân vào vết chân to --> thụ thai 12 + Bà mẹ ướm chân vào vết tháng --> sinh con trai ba tuổi không biết nói, không chân to --> thụ thai 12 tháng; biết đi... Gióng ba tuổi không biết nói, ? Em có n/x gì về các chi tiết liên quan đến sự ra đời không biết đi... của T.G? ( ? Có bình thường không? Vì sao?) ? Những chi tiết kì lạ, khác thường nhằm MĐ gì khi Sự ra đời kì lạ. giới thiệu về T.G? - GV: Trái với lẽ thường: người bình thường mang --> Là cậu bé khác thường, là thai 9 tháng 10 ngày. Một đứa trẻ bình thường: 3 tháng người thần. biết lẫy, 7 tháng biết bò, 9 tháng lò dò biết đi. Vì trong quan niệm dân gian, đã là bậc a/h thì phi thường, kì lạ trong mọi biểu hiện, kể cả lúc mới được sinh ra. ? Quan sát tiếp truyện và cho biết còn chi tiết nào nói về sự kì lạ của tuổi thơ T.G? + Nghe tiếng sứ giả --> biết nói: đòi đi đánh giặc. - Tuổi thơ của Thánh Gióng: + Lớn nhanh như thổi. + Nghe tiếng sứ giả --> biết ? Theo em, việc Thánh Gióng biết nói và tiếng nói đầu nói: đòi đi đánh giặc. tiên là tiếng nói đòi đi đánh giặc. Điều đó có ý nghĩa + Lớn nhanh như thổi. gì? - GV: Lòng yêu nước là tình cảm lớn nhất, thường trực nhất của Gióng, cũng là của nhân dân ta, ý thức lớn -->Sớm có ý thức đánh giặc nhất là ý thức về vận mệnh dân tộc. Câu nói của Gióng cứu nước. toát lên niềm tin chiến thắng, đồng thời thể hiện sức mạnh tự cường của dân tộc ta... Như lời giáo sư Lê trí Viễn đã nói: " Không nói là để bắt đầu nói thì nói điều quan trọng, nói lời yêu nước, lời cứu nước". Gióng là h/ả nhân dân. Nhân dân lúc bình thường thì âm thầm, lặng lẽ. Nhưng khi nước nhà gặp cơn nguy biến thì họ rất mẫn cảm, đứng ra cứu nước đầu tiên, cũng như Gióng, vua vừa kêu gọi đã đáp lời cứu nước, không chờ đến lời kêu gọi thứ 2. ? Việc T.G đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đi đánh giặc có ý nghĩa như thế nào? --> Đánh giặc cần có lòng yêu nước những cũng cần cả vũ khí sắc bén để thắng giặc. Để thắng giặc, nhân dân ta phải chuẩn bị từ lương thực, từ những cái bình + Hành động khác thường, thần
4. thường như cơm, cà, lại phải đưa cả những thành tựu kì. văn hoá, kĩ thuật vào cuộc chiến đấu. ? Để giúp T.G đánh giặc, bà con đã làm gì? --> Bà con đều vui lòng gom góp gạo thóc nuôi chú bé. ? Chi tiết này có ý nghĩa như thế nào? GV: Nhân dân ta rất yêu nước, tình cảm yêu thương, đùm bọc, nuôi dưỡng Gióng. Sức mạnh của Gióng tiêu biểu cho sức mạnh toàn dân. Ngày nay ở hội Gióng, --> Sức mạnh của T.G là sức nhân dân vẫn tổ chức cuộc thi nấu cơm, hái cà nuôi mạnh của toàn dân. Gióng. Đây chính là hình thức tái hiện c/s quá khức rất giàu ý nghĩa này. ? Sau khi gặp sứ giả, T.G như thế nào? ? Vì sao T.G lại lớn nhanh như thổi? Chi tiết này có ý nghĩa như thế nào? ( ? Có gì kì lạ trong cách lớn lên của Gióng?) + T.G lớn nhanh như thổi. GV: Trong dân gian còn truyền tụng những câu ca về --> Có sức mạnh đi đánh giặc sức ăn uống phi thường của Gióng: cứu nước. " Bảy nong cơm ba nong cà Uống một hơi nước cạn đà khúc sông". ? Qua phân tích, em có nhận xét gì về sự ra đời và tuổi thơ của T.G? ( ? Có bình thường không? Đó là những chi tiết như thế nào?) GV chốt: Như vậy, truyện T.G cũng được XD bằng nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo. đây là nghệ thuật chủ * Sự ra đời và tuổi thơ kì lạ, yếu của thể loại truyền thuyết. khác thường; chi tiết tưởng tượng, kì ảo, giàu ý nghĩa. 3.4. Củng cố - HDVN: 2’ - GV hệ thống bài giảng. - Yêu cầu HS về nhà: + Học thuộc ghi nhớ + Tập kể diễn cảm truyện. + Đọc bài đọc thêm. + Soạn bài: Thánh Gióng (tiếp). . Rút kinh nghiệm