Giáo án Ngữ văn 8 - Bố cục của văn bản (Tiết 6)

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn 8 - Bố cục của văn bản (Tiết 6)

1. Ngày dạy: 8a3.......8a4...... Tiết 6 BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Hiểu được bố cục của văn bản và cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài. - Biết cách XD bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc trong việc học văn và làm văn. 2. Năng lực: - Năng lực giao tiếp giao tiếp phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng về bố cục văn bản và chức năng, nhiệm vụ, cách sắp xếp mỗi phần trong bố cục. Năng lực tư duy lô gíc. Năng lực phát hiện, giải quyết tình huống có vấn đề. - Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo bố cục. - Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc hiểu văn bản. 3. Phẩm chất: - Có ý thức tìm và xây dựng bố cục văn bản. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: - GV: Sgk, giáo án, thiết kế ngữ văn 8 - HS: Vở ghi, sgk, soạn bài theo câu hỏi sgk III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: a) Mục tiêu: tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập b) Nội dung: HS vận dụng vào kiến thức hiểu biết của mình để trả lời. c) Sản phẩm: Trình bày miệng d) Tổ chức thực hiện: ? Nhắc lại các bước làm 1 bài văn?
2. Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết được bố cục của 1 văn bản là như thế nào và để các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thân bài, phần chính của văn bản. Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết học hôm nay. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC: a) Mục tiêu: HS tìm hiểu b) Nội dung: Vận dụng sgk, kiến thức GV cung cấp để thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: HS nhận biết được bố cục của văn bản. A. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt NV1 I. Bố cục của văn bản: *GV giao nhiệm vụ cho *Văn bản: “Người thầy đạo cao đức trọng” HS: - Bố cục : 3 phần: - Đọc văn bản Sgk .P1: Chu Văn An -> danh lợi.( đoạn 1) - Thảo luận nhóm theo .P2: Học trò theo -> vào thăm ( đoạn 2,3) tổ: .P3: Còn lại ( đoạn 4) ?Văn bản trên có thể chia làm mấy phần? Chỉ ra các - Nhiệm vụ: phần đó? .P1: Giới thiệu về thầy Chu Văn An. .P2: Chứng minh thầy Chu Văn An là người đạo cao đức trọng. ?Cho biết nhiệm vụ của .P3: Tình cảm của mọi người với thầy CVA. từng phần trong văn bản => Các phần trong VB trên luôn gắn bó chặt chẽ trên? với nhau, phần trước là tiền đề cho phần sau, phần sau là sự tiếp nối của phần trước. - Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của VB là “Người thầy đạo cao đức trọng”. ? Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong văn => Kết luận chung: bản trên? - Bố cục của VB là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề.
3. - Đại diện nhóm trả lời *Ghi nhớ: - Bố cục của văn bản gồm 3 phần + MB: Giới thiệu vấn đề,nêu ra chủ đề của VB. ? Từ việc phân tích trên, +TB: Triển khai vấn đề, thường có một số đoạn hãy cho biết 1 cách khái nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề. quát: Thế nào là bố cục của + KB: Kết thúc vấn đề, tổng kết chủ đề của VB. văn bản? - Ba phần này có quan hệ chặt chẽ với nhau để ? Bố cục của văn bản gồm tập trung làm rõ chủ đề của VB. mấy phần? Nhiệm vụ của II. Cách bố trí và sắp xếp phần TB của VB: từng phần? Các phần ấy có mqhệ với nhau không? 1. Ví dụ: a. Văn bản: “Tôi đi học” NV2 - Những cảm xúc trên đường tới trường -> Trên sân trường - > Khi nghe gọi tên vào lớp -> Khi *GV giao nhiệm vụ cho ngồi trong lớp học. HS: => Trình tự thời gian, không gian. - Thảo luận nhóm theo hai dãy bàn: Bằng: liên tưởng, so sánh, đối chiếu những suy nghĩ, cảm xúc trong hồi ức và hiện tại. Nhóm 1: b. Văn bản: “Trong lòng mẹ” ? Phần TB của văn bản “Tôi đi học” kể về những - Trình bày theo diễn biến tâm trạng: sự kiện nào? Các sự kiện + Uất ức, căm giận ấy được sắp xếp theo trình tự ntn? + Thương mẹ Nhóm 2: + Hạnh phúc khi gặp mẹ. ? Văn bản “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng chủ c.Trình tự miêu tả: yếu trình bày diễn biến tâm trạng của chú bé Hồng, hãy *Tả người, vật, con vật: chỉ ra diễn biến tâm trạng - Theo không gian: từ xa-> gần hoặc ngược lại. đó của Hồng trong phần TB? - Theo thời gian: quá khứ, hiện tại, đồng hiện.
4. ?Khi tả người, vật, con vật, - Theo trình tự quan sát: từ ngoại hình -> quan hệ phong cảnh, em sẽ lần lượt cảm xúc hoặc ngược lại. mtả theo trình tự nào? Hãy d. Văn bản: “Người thầy đạo cao đức trọng” kể một số trình tự thường gặp mà em biết? - Sắp xếp theo hai khía cạnh của vấn đề: + Người thầy giáo giỏi (đạo cao) ? Phần TB của văn bản + Người thầy giáo có tính tình cứng cỏi, không “Người thầy đạo cao đức màng danh lợi (đức trọng). trọng” nêu các sự việc để thực hiện chủ đề “người thầy đạo cao đức trọng”. - Sắp xếp theo kiểu bài và ý đồ của người viết. Hãy cho biết cách sắp xếp - Sắp xếp theo thời gian, không gian hoặc theo các sự việc ấy? vấn đề. ?Vậy qua tìm hiểu ví dụ *Ghi nhớ: SgkT25 em hãy nêu cách sắp xếp nội dung phần TB của văn bản? *GV gọi hs đọc phần ghi nhớ. GV hệ thống lại bài học. C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: HS củng cố kiến thức, rèn kĩ năng làm bài tập b) Nội dung: ? Phân tích về bố cục của văn bản c) Sản phẩm:HS trả lời câu hỏi của GV d) Tổ chức thực hiện: Bài tập 1: *GV giao nhiệm vụ cho HS: Phân tích cách trình bày ý trong các đoạn văn - Thảo luận nhóm theo cặp đôi: a. Theo không gian. - Giới thiệu đàn chim từ xa -> gần. - Miêu tả đàn chim bằng những quan sát mắt
5. ? Phân tích cách trình bày các ý thấy tai nghe, xen miêu tả là những cảm xúc, trong các đoạn trích sau? liên tưởng, so sánh. - Ấn tượng về đàn chim từ xa -> gần. b. Theo không gian hẹp: Miêu tả trực tiếp Ba Vì. - Theo không gian rộng: Miêu tả Ba Vì trong mối quan hệ hài hòa với các sự việc xung quanh c. Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và các truyền thuyết mang đậm màu sắc huyền thoại dân gian về những đoạn kết bi tráng của một số anh hùng. + Luận chứng về lời bàn trên + Phát triển lời bàn và luận chứng Bài tập 3: ? Sắp xếp lại các ý cho hợp lí để a. Giải thích câu tục ngữ chứng minh câu tục ngữ: ‘’Đi một ngày đàng học một sàng Giải thích nghĩa đen và nghĩa bóng khôn’’? b. Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ theo các ý đã vạch ra. D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn b) Nội dung: GV tổ chức cho HS làm các bài tập c) Sản phẩm: Đáp án của HS d) Tổ chức thực hiện: ? Hãy xây dựng một dàn ý để kể về một tấm gương vượt khó mà em biết. . HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ. - Thế nào là bố cục của văn bản? - Phần TB của văn bản có bố cục như thế nào?
6. - Nắm chắc nội dung bài học - Soạn bài “Tức nước vỡ bờ” E.RÚTKINHNGHIỆM ..................................................................................................................... .....................................................................................................................