Giáo án Ngữ văn 9 - Tiết 59+60: Ánh trăng

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn 9 - Tiết 59+60: Ánh trăng

1. Tiết 59,60 văn bản : ÁNH TRĂNG ( Nguyễn Duy) A/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : 1.kiến thức - Hiểu và cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy. - Biết được đặc điểm và những đóng góp của thơ Việt Nam vào nền văn học dân tộc - Cảm nhận đựoc sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố trữ tình và tự sự trong bố cục, giữa tính cụ thể và tính khái quát trong hình ảnh của bài thơ 2.kĩ năng: - Rèn kĩ năng đọc hiểuvăn bản thơ 3.thái độ - Giáo dục hs ý thức trân trọng những giá trị gần gũi trong cuộc sống .Tìư đó biết sống nghĩa tình thuỷ chung với quá khứ , hợp với đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” B/ CHUẨN BỊ : 1. GV : Soạn giáo án , tranh minh hoạ(nếu có ) 2. HS : Trả lời các câu hỏi trong SGK C/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP : 1. Ổn định tổ chức : 2. Kiểm tra bài cũ : ? Đọc thuộc lòng “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”. Phân tích hình ảnh người mẹ Tà ôi ? 3. bài mới : HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY , TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT Hoạt động 1: KĐ- GT Hoạt động 2: Đọc _- tìm hiểu I/Đọc Tìm hiểu chung : chung 1. Tác giả- tác phẩm : *Tác giả - G:? Dựa vào chú thích ở SGK. - Nguyễn Duy Nhuệ sinh 1948 Nêu vài nét cơ bản về tác giả - Quê : Thanh Hoá Nguyễn Duy ? - Nhà thơ quân đội , trưởng thành - Hs :TL trong thời kì kháng chiến chống Mĩ *. Tác phẩm : Ra đời 1978 “Ánh trăng” 2.Đọc – giải thích từ khó - G:?Bài thơ ra đời vào năm nào ? -Hs : XĐ
2. - Gv hướng dẫn cách đọc : K4 đột ngột cất cao , ngỡ ngàng K5,6 : tha thiết trầm lắng - Gọi 2 em học sinh đọc , Gv nhận xét . 3. Thể loại – phương thức biểu - Hs : Đọc đạt: - *Thể loại :thơ năm chữ * phương thức biểu đạt:Tự sự ?Xác định thể thơ và phương thức ,miêu tả ,biểu cảm biểu đạt ? 4. Bố cục : - 3 khổ đầu : VT ở quá khứ , hiện tại - Khổ 4: Tình huống G:? Dựa vào mạch cảm xúc bài thơ , gặp lại trăng hãy chia bố cục ? - Còn lại : Suy tư của - Hs : Chia đoạn tác giả II/ Đọc – Hiểu văn bản : 1. Hình ảnh vầng trăng - G:? Hình ảnh vầng trăng được a. vầng trăng trongquá khứ miêu tả ntn? T/g s/d biện pháp NT gì để miêu tả? - Hồi nhỏ-> ở đồng, - H: TL sông, bể - G:?Em hiểu “Tri kỉ” nghĩa là như - Điệp từ: Hồi, với => thế nào ? Sống hoà hợp, thân ?Vì sao khi đó trăng thành “tri kỉ” thiết với thiên của con người ? nhiên. - Hs :TL - Hồi chiến tranh→ ở -G:? Vì sao nói “Cái vầng trăng rừng tình nghĩa”? - Nhân hoá: tri kỉ=> Quan hệ gần Hs : Vì nó gắn với đời người từ gũi, thân thiết, như bạn tri kỉ. nhỏ đến đi lính - G:? Tiếp theo tác giả s/d biện pháp NT gì? T/d?? Hs : Con người trần trụi hồn nhiên , sống giản dị thanh cao, - So sánh: Sống gần gũi với thiên chân thật trong sự hoà hợp với nhiên. thiên nhiên => Trăng không nhừng là bạn tri kỉ - Ánh trăng gắn với những kỉ mà còn là vầng trăng tình nghĩa, niệm trong sáng của tuổi thơ , kỉ biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình. niệm của những ngày gian khó của cuộc đời người lính ở rừng → VT đẹp đẽ ân tình , gắn bó sâu với hạnh phúc gian lao của con người , đất nước
3. - G:? Khổ thơ tiếp theo tác giả b. Hoàn cảnh sống hiện tại: muốn nói điều gì? T/g s/d biện pháp NT gì? Qua đó ta thấy thái độ của - Đất nước hoà bình-> hoàn cảnh t/g ntn?(Vầng trăng hiện lên như thế sống thay đổi. nào khi con người trở về với cuộc - So sánh: VT : Người dưng → xa sống thời bình ?) lạ - Hs :TL -> Thái độ: lạnh nhạt, coi như người xa lạ. - G:?Bất chợt con nguời nhớ đến trăng. Vậy nhớ trong khoảnh khắc 2. Tình huống gặp lại vầng trăng nào ? Tình huống nào xẩy ra? Em - Nhận ra trăng khi + Mất điện hãy nhận xét? + Phòng tối om, - Hs:TL mở cửa - G:?Hành động vội bật tung cửa sổ - đột ngột nhận ra trăng, thì người và trăng có tri kỉ như xưa nữa không ? - Hs : Không , vì con người chỉ > Đột ngật gặp lại cố nhân: Vầng xem trăng như một vật chiếu sáng trăng. thay điện - G:?Vì sao lại có sự cách biệt này ? - Hs : Tự bộc lộ - Người và trăng không còn tri kỉ, tình nghĩa như xưa - G:?Từ sự xa lạ giữa người và trăng nhà thơ muốn nhắc nhở điều → Cuộc sống hiện đại khiến gì ? người ta dễ dàng quên lãng những - Hs : giá trị tốt đẹp trong quá khứ. 3. Suy tư của tác giả : - G:?Vì sao tác giả viết “ngửa mặt ..mặt”mà không phải là nhìn trăng -Tư thế: “Mặt..mặt”.-> Nhìn nhận ? lạinhững giá trị đã bị lãng quên. - Hs :TL - G:? Nhận xét tư thế, tâm trạng, cảm xúc của tác giả? Tác giả nhớ -Tâm trạng “rưng rưng” xúc động về điều gì ? xao xuyến gợi nhớ kỉ niệm quá khứ - Hs : TL tốt đẹp - G:? Tác giả s/d biện pháp NT gì? - NT so sánh, điệp ngữ, nhấn mạnh , Tác dụng? khắc sâu những hình ảnh của quá -H: NX khứ. -G:? Hình ảnh vầng trăng tròn, im
4. phăng phắc có ý nghĩa gì? - S/d h/a tượng trưng:-> Qúa khứ tròn đầy đặn. Trăng im phăng phắc như nghiêm khắc, nhắc nhở, trách ? Vì sao con người bỗng giật mình móc. khi đối mặt với trăng ?NT? - Hs ;TL – NT: đối: tư thế, tâm - Giật mình vì nhớ lại , tự vấn nối trạng của vầng trăng và con người. hiện tại với quá khứ để con người tự hoàn thiện mình, ăn năn, hối lỗi. - G:?Qua lời thơ muốn nhắc nhở ta 4. Ý nghĩa, chủ đề văn bản: điều gì ? → Trân trọng giữ gìn những vẻ - Hs : NX đẹpvà giá trị truyền thống, không ? Bài học rút ra từ bài thơ này ? nên lãng quên quá khứ. - Hs : - Chủ đề: Uống nước nhớ nguồn. - Hoạt động3: Khái III. Tổng kết quát 1.Nghệ thuật : -G:?Nét nghệ thuật nổi bật của bài - Tự sự kết hợp với trữ tình thơ này là gì ? - sáng tạo nên hình ảnh thơ có nhiều - Hs : Thống kê lại. tầng - GV khái quát nội dung nghĩa giọng điệu tâm tình,tự nhiên ,giàu biểu cảm 2.Nội dung * Ghi nhớ : SGK