Giáo án Sinh học Lớp 8 - Bài 2: Cấu tạo cơ thể người

Nội dung text: Giáo án Sinh học Lớp 8 - Bài 2: Cấu tạo cơ thể người

1. Bài 2. CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI I. Mục tiêu: 1. Kiến thức : - Hiểu được đặc điểm cơ thể người. - Xác định được vị trí các cơ quan và hệ cơ quan trên mơ hình. - Nêu rõ được tính thống nhất trong hoạt động của các hệ cơ quan dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh và hệ nội tiết. 2. Năng lực - Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt N¨ng lùc chung N¨ng lùc chuyªn biƯt - Năng lực phát hiện vấn đề - Năng lực kiến thức sinh học - Năng lực giao tiếp - Năng lực thực nghiệm - Năng lực hợp tác - Năng lực nghiên cứu khoa học - Năng lực tự học - N¨ng lùc sư dơng CNTT vµ TT 3. Về phẩm chất Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Giáo viên: Bảng phụ, tranh phĩng to các hình trong SGK, mơ hình (tháo, lắp được) cơ thể người. Chuẩn bị các phiếu thơng tin tổng quan từng hệ cơ quan trong cơ thể. - Học sinh: Tìm hiểu trước bài. Hồn thành phần dặn dị. III. Tổ chức hoạt động dạy và học 1. Ổn định lớp 2. Kiểm tra bài cũ Câu hỏi: Nêu điểm giống nhau và khác nhau giữa người và động vật lớp thú? 3. Tiến trình dạy học HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS Nội dung bài học a. Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Nội dung: Giáo viên giới thiệu thơng tin liên quan đến bài học.
2. c. Sản phẩm: Học sinh lắng nghe định hướng nội dung học tập. d. Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, lắng nghe phát triển năng lực quan sát, năng lực giao tiếp. - Giáo viên đặt câu hỏi: - HS suy nghĩ trả lời. Vì sao khi đau ở một bộ phận nào đĩ trong cơ thể thì một số phần khác hoặc cả cơ thể cũng bị ảnh hưởng theo? HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1. Tìm hiểu cấu tạo cơ thể Mục tiêu: - Hiểu được đặc điểm cơ thể người. - Xác định được vị trí các cơ quan và hệ cơ quan trên mơ hình. Phương pháp dạy học: Dạy học nhĩm; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan. Sản phẩm dự kiến: Hồn thành bảng 2 SGK trang 9. Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát I. Cấu tạo - GV treo H1.1, 1.2 hoặc cĩ thể - HS thực hiện yêu cầu. 1. Các phần cơ thể dùng mơ hìn. - Cơ thể gồm 3 phần: đầu, - GV yêu cầu 2 HS một bàn trả thân, tay chân. lời các câu hỏi SGK TR8; - Cơ hồnh ngăn khoang - GV gọi đại diện HS trình bày - Đại diện HS trình bày. cơ thể thành khoang ngực nội dung đã thảo luận. và khoang bụng. - GV chỉ định ngẫu nhiên HS - HS trả lời. khác bổ sung. - GV phân tích báo cáo kết quả - HS tự ghi nhớ kiến thức của HS theo hướng dẫn dắt đến đã hồn thiện. hình thành kiến thức. 2. Các hệ cơ quan - Nội dung bảng 2 - Vận dụng kiến thức cũ, cho - HS trả lời độc lập: các cơ biết thế nào là hệ cơ quan? quan phối hợp hoạt động cùng thực hiện một chức năng. - Chiếu bảng 2 hoặc treo bảng - Mỗi HS quan sát, thảo phụ, chia lớp thành 8 nhĩm (mỗi luận theo sự phân cơng nhĩm cĩ 1 nhĩm trưởng và 1 thư của nhĩm trưởng, sản kí) như đã chia trước đĩ. phẩm được thư kí của mỗi - GV yêu cầu các nhĩm thảo nhĩm ghi lại. luận hồn thành câu hỏi lệnh SGK: + Nhĩm 1,2,3,4 hồn thành các cơ quan thuộc hệ vận động, tiêu hĩa, tuần hồn? + Nhĩm 5,6,7,8 hồn thành các cơ quan thuộc hệ hơ hấp, bài tiết, thần kinh?
3. - GV phân tích báo cáo kết quả của HS theo hướng dẫn dắt đến - HS tự ghi nhớ kiến thức hình thành kiến thức. đã hồn thiện. Hoạt động 2.2. Tìm hiểu sự phối hợp hoạt động của các cơ quan a) Mục tiêu: Nêu rõ được tính thống nhất trong hoạt động của các hệ cơ quan dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh và hệ nội tiết. b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt động cá nhân, nhĩm hồn thành yêu cầu học tập. c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhĩm. - GV yêu cầu học sinh đọc thơng tin trong SGK trang 9 trong 2’. - Treo bảng sơ đồ mối quan hệ qua lại giữa các hệ cơ quan trong cơ thể và yêu cầu hs trả lời câu hỏi: Mũi tên từ hệ thần kinh và -Hs thực hiện các yêu cầu II. Sự phối hợp hoạt hệ nội tiết tới các cơ quan nĩi của giáo viên. động của các cơ quan lên điều gì? - GV phân tích mối quan hệ giữa các hệ cơ quan. Chú ý giải thích cơ chế sự điều hịa, điều khiển các cơ quan bằng cơ chế thần kinh và cơ chế thể dịch. HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') a. Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học. b. Nội dung: Dạy học trên lớp, hoạt động nhĩm, hoạt động cá nhân. c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập. d. Tổ chức thực hiện: Tổ chức theo phương pháp: đặt và giải quyết vấn đề, học sinh hợp tác, vận dụng kiến thức hồn thành nhiệm vụ. Câu 1. Ở cơ thể người, cơ quan nào dưới đây nằm trong khoang ngực ? A. Bĩng đái B. Phổi C. Thận D. Dạ dày Câu 2. Ở người, khoang bụng và khoang ngực ngăn cách nhau bởi bộ phận nào ? A. Cơ hồnh B. Cơ ức địn chũm C. Cơ liên sườn D. Cơ nhị đầu Câu 3. Trong cơ thể người, ngồi hệ thần kinh và hệ nội tiết thì hệ cơ quan nào cĩ mối liên hệ trực tiếp với các hệ cơ quan cịn lại ? A. Hệ tiêu hĩa B. Hệ bài tiết C. Hệ tuần hồn D. Hệ hơ hấp Câu 4. Hệ cơ quan nào dưới đây cĩ vai trị điều khiển và điều hịa hoạt động của các hệ cơ quan khác trong cơ thể ? 1. Hệ hơ hấp 2. Hệ sinh dục 3. Hệ nội tiết 4. Hệ tiêu hĩa 5. Hệ thần kinh 6. Hệ vận động A. 1, 2, 3 B. 3, 5 C. 1, 3, 5, 6 D. 2, 4, 6 Câu 5. Khi chúng ta bơi cật lực, hệ cơ quan nào dưới đây sẽ tăng cường độ hoạt động ? A. Hệ tuần hồn B. Tất cả các phương án cịn lại C. Hệ vận động D. Hệ hơ hấp Câu 6. Khi mất khả năng dung nạp chất dinh dưỡng, cơ thể chúng ta sẽ trở nên kiệt quệ, đồng thời khả năng vận động cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Ví dụ trên phản ánh điều gì ?
4. A. Các hệ cơ quan trong cơ thể cĩ mối liên hệ mật thiết với nhau B. Dinh dưỡng là thành phần thiết yếu của cơ và xương C. Hệ thần kinh và hệ vận động đã bị hủy hoại hồn tồn do thiếu dinh dưỡng D. Tất cả các phương án đưa ra Câu 7. Cơ thể người được phân chia thành mấy phần ? Đĩ là những phần nào ? A. 3 phần : đầu, thân và chân B. 2 phần : đầu và thân C. 3 phần : đầu, thân và các chi D. 3 phần : đầu, cổ và thân Câu 8. Hệ cơ quan nào dưới đây phân bố ở hầu hết mọi nơi trong cơ thể người ? A. Hệ tuần hồn B. Hệ hơ hấp C. Hệ tiêu hĩa D. Hệ bài tiết Câu 9. Da là nơi đi đến của hệ cơ quan nào dưới đây ? A. Hệ tuần hồn B. Hệ thần kinh C. Tất cả các phương án cịn lại D. Hệ bài tiết Câu 10. Thanh quản là một bộ phận của A. hệ hơ hấp. B. hệ tiêu hĩa. C. hệ bài tiết. D. hệ sinh dục. HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) a. Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực tiễn. b. Nội dung Dạy học trên lớp, hoạt động nhĩm, hoạt động cá nhân. c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra. d. Tổ chức thực hiện: GV sử dụng phương pháp vấn đáp tìm tịi, tổ chức cho học sinh tìm tịi, mở rộng các kiến thức liên quan. - Giáo viên tổ chức trị chơi: - Hs tham gia trị chơi theo Chọn hs thành 2 nhĩm, mỗi hiệu lệnh của gv. nhĩm 5 hs xếp thành 1 hàng dọc. Trong vịng 3’ hs lần lượt lên bảng kể tên tất cả các cơ quan trong cơ thể. Mỗi một lượt chỉ cĩ một hs lên viết. Nhĩm thắng cuộc là nhĩm kể được nhiều các cơ quan nhất. GV yêu cầu mỗi HS trả lời các HS ghi lại câu hỏi vào vở - Do cơ thể là một khối câu hỏi sau: bài tập rồi nghiên cứu trả thống nhấtcủa sự phối hợp - Tại sao khi chỉ đau ở một bộ lời. hoạt độngcác cơ quan, các phận nào đĩ trong cơ thể nhưng hệ cơ quan. ta vẫn thấy tồn cơ thể bị ảnh - Ví dụ khi tổn thương hệ hưởng? thần kinh trung ương, tùy - Cho ví dụ và phân tích vai trị theo tổn thương ở phần của hệ thần kinh đối với hoạt nào mà bệnh nhân cĩ thể động của các cơ quan khác? bị ngưng tim (hệ tuần hồn), liệt chi (hệ vận động), hoặc tiểu tiện, đại tiện khơng tự chủ......Điều đĩ chứng tỏ hệ thần kinh điều hịa hoạt động của các
5. hệ cơ quan trong cơ thể. IV. Tổng kết và hướng dẫn tự học ở nhà 1. Tổng kết Cơ thể người cĩ cấu tạo và sự sắp xếp các cơ quan và hệ cơ quan giống với động vật thuộc lớp Thú. Các cơ quan trong cơ thể là một khối thống nhất, cĩ sự phối hợp với nhau, cùng thực hiện chức năng sống. Sự phối hợp đĩ được thực hiện nhờ cơ chế thần kinh cà cơ chế thể dịch. 2. Hướng dẫn tự học ở nhà - Học bài & trả lời 2 câu hỏi + vẽ hình SGK. - Ơn lại cấu tạo tế bào thực vật. - Nghiên cứu trước bài 3. Tế bào.