Bài giảng Ngữ Văn 8 - Tiết 16 - Tập làm văn: Liên kết các đoạn văn trong văn bản - Năm học 2017-2018 - Đỗ Thị Hồng Liệu

Nội dung text: Bài giảng Ngữ Văn 8 - Tiết 16 - Tập làm văn: Liên kết các đoạn văn trong văn bản - Năm học 2017-2018 - Đỗ Thị Hồng Liệu

1. KiÓm tra bµi cò: ? Đoạn văn là gì? Có mấy cách trình bày nội dung của đoạn văn? ĐÁP ÁN: - Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản. Bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường biểu đạt ý tương đối hoàn chỉnh. Đoạn văn do nhiều câu tạo thành. - Có 3 cách trình bày nội dung của đoạn văn: diễn dịch, qui nạp, song hành.
2. Ngày dạy:Thứ 5, ngày 14 tháng 09 năm 2017 LIEÂN KEÁT CAÙC ÑOAÏN VAÊN TRONG VAÊN BAÛN GV:ĐGV:Đỗỗ ThThịị HHồồngng LiLiệệuu
3. Tiết 16- Tập làm văn: LIEÂN KEÁT CAÙC ÑOAÏN VAÊN TRONG VAÊN BAÛN I.T¸c dông cña viÖc liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: Ví dụ 1: Tr­íc s©n tr­êng lµng MÜ LÝ dµy ®Æc cả ng­êi. Ng­êi nµo ¸o quÇn còng s¹ch sÏ, g­¬ng mÆt còng vui t­¬i vµ s¸ng sña. Lóc ®i ngang qua lµng Hoµ An bÉy chim quyªn víi th»ng Minh , t«i cã ghÐ l¹i tr­êng mét lÇn. LÇn Êy tr­êng ®èi víi t«i lµ mét n¬i xa l¹. T«i ®i chung quanh c¸c líp ®Ó nh×n qua cöa kÝnh ®Ó nh×n mÊy b¶n ®å treo trªn t­êng. T«i kh«ng cã c¶m t­ëng nµo kh¸c lµ nhµ tr­êng cao r¸o Hãy xác định nội dung của hai vµ s¹ch sÏ h¬n Giữac¸c nhµhai đoạn trong văn lµng. có mối liên hệ đoạn văn trên? gì không? Tại sao?
4. I.T¸c dông cña viÖc liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: Ví dụ 2: Tr­íc s©n tr­êng lµng MÜ LÝ dµy ®Æc cả ng­êi. Ng­êi nµo ¸o quÇn còng s¹ch sÏ, g­¬ng mÆt còng vui t­¬i vµ s¸ng sña. Tr­ícTr­íc ®ã®ã mÊymÊy h«mh«m, lóc ®i ngang qua lµng Hoµ An bÉy chim quyªn víi th»ng Minh , t«i cã ghÐ l¹i tr­êng mét lÇn. LÇn Êy tr­êng ®èi víi t«i lµ mét n¬i xa l¹. T«i ®i chung quanh c¸c líp ®Ó nh×n qua cöa kÝnh ®Ó nh×n mÊy b¶n ®å treo trªn t­êng. T«i kh«ng cã c¶m t­ëng nµo kh¸c lµ nhµ tr­êng cao r¸o vµ s¹ch sÏ h¬n c¸c nhµ trong lµng. ? Cụm từ “ Trước đó mấy -> Tạo sự liên kết về hình thức và nội dung , tạo cho hai đoạn văn hôm”bổ ? Vậy, sung với ý cụmnghĩa từ gì đó cho thì hai đoạnđoạn văn văngắn thứ bó trên hai? chặt đã chẽ liên với hệnhau. với nhau như thế nào?
5. II. C¸ch liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: 1.Dïng tõ ng÷ ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n: Ví dụ a: B¾tB¾t ®Çu®Çu lµlµ t×m hiÓu. T×m hiÓu ph¶i ®Æt bµi v¨n vµo hoµn c¶nh lÞch sö cña nã. ThÕ lµ cÇn ®Õn khoa häc lÞch sö, lÞch sö d©n téc, cã khi c¶ lÞch sö thÕ giíi. SauSau kh©u kh©u t×m t×m hiÓu hiÓu lµ lµ kh©u c¶m thô. HiÓu ®óng bµi v¨n ®· tèt. HiÓu ®óng còng b¾t ®Çu thÊy nã hay, nh­ng ch­a ®ñ -> Quan hÖ liÖt kª
6. II. C¸ch liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: 1.Dïng tõ ng÷ ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n : Ví dụ b: Tr­íc ®ã mÊy h«m, lóc ®i ngang qua lµng Hoµ An bÉy chim quyªn víi th»ng Minh, t«i cã ghÐ l¹i tr­êng mét lÇn. LÇn Êy tr­êng ®èi víi t«i lµ mét n¬i xa l¹.T«i ®i chung quanh c¸c líp ®Ó nh×n qua cöa kÝnhmÊy b¶n ®å treo trªn t­êng. T«i kh«ng cã c¶m t­ëng nµo kh¸c lµ nhµ tr­êng cao r¸o vµ s¹ch sÏ h¬n c¸c nhµ trong lµng. Nh­ng Nh­ng lÇn nµy l¹i kh¸c. Tr­íc m¾t t«i lµng MÜ LÝ tr«ng võa xinh x¾n võa oai nghiªm nh­ c¸i ®×nh lµng Hoµ Êp. S©n nã réng, m×nh nã cao h¬n trong nh÷ng buæi tr­a hÌ ®Çy v¾ng lÆng. Lßng t«i ®©m ra lo sî vÈn v¬. -> Quan hÖ ®èi lËp
7. II. C¸ch liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: 1.Dïng tõ ng÷ ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n : Ví dụ c: Tr­íc s©n tr­êng lµng mÜ lÝ dµy ®Æc nh÷ng ng­êi. ng­êi nµo ¸o quÇn còng s¹ch sÏ, g­¬ng mÆt còng vui t­¬i vµ s¸ng sña. Tr­íc ®ã mÊy h«m,lóc ®i ngang qua lµng Hoµ An bÉy chim quyªn víi th»ng Minh , t«i cã ghÐ l¹i tr­êng mét lÇn. LÇn Êy tr­êng ®èi víi t«i lµ mét n¬i xa l¹. T«i ®i chung quanh c¸c líp ®Ó nh×n qua cöa kÝnh ®Ó nh×n mÊy b¶n ®å treo trªn t­êng. T«i kh«ng cã c¶m t­ëng nµo kh¸c lµ nhµ tr­êng cao r¸o vµ s¹ch sÏ h¬n c¸c nhµ trong lµng. ->“ ®ã”: lµ ®¹i tõ
8. II. C¸ch liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: 1.Dïng tõ ng÷ ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n : Ví dụ d: B©y giê, khi B¸c viÕt g× còng ®­a cho mét sè ®ång chÝ xem l¹i, chç nµo khã hiÓu th× c¸c ®ång chÝ b¶o cho m×nh s÷a ch÷a. NãiNãi tãmtãm l¹il¹i, viÕt còng nh­ mäi viÖc kh¸c, ph¶i cã chÝ, chí dÊu dèt, nhê tù phª b×nh vµ phª b×nh mµ tiÕn bé. -> Quan hÖ tæng kÕt
9. II. C¸ch liªn kÕt ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n: 1.Dïng tõ ng÷ ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n : 2.Dïng c©u nèi ®Ó liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n: : Ví dụ: U l¹i nãi tiÕp: - Ch¨n cho giái , råi h«m nµo phiªn chî u mua giÊy vÒ bè ®ãng s¸ch cho mµ ®i häc bªn anh ThËn. ¸¸ii dµ,dµ, l¹il¹i cßncßn chuyÖnchuyÖn ®i®i hächäc n÷an÷a c¬c¬ ®Êy!®Êy! Häc thÝch h¬n hay lµ ®i ch¨n nghÐ thÝch h¬n nhØ? Th«i, c¸i g× lµm mét c¸i th«i. ThÕ th»ng C¸c nã võa ch¨n tr©u võa ®i häc ®ã th× sao.? Đoạn trích có sự liên kết không??Hãy xác định câu văn chỉ ý -> Cách liên kếtliên như kết vậy ấy? gọi là dùng câu nối.
10. III. Luyện tập: Bµi tËp 1. T×m c¸c tõ ng÷ cã t¸c dông liªn kÕt ®o¹n v¨n trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau vµ cho biÕt chóng chóng chØ mèi quan hÖ ý nghÜa g×? a. Gi¶ng v¨n râ rµng lµ khã. Nãi nh­ vËy ®Ó nªu ra mét sù thËt. Kh«ng ph¶i nh»m hï do¹, cµng kh«ng ph¶i ®Ó lµm ng· lßng. b. Buæi s¸ng h«m nay, mïa ®«ng ®ét nhiªn ®Õn kh«ng b¸o cho biÕt tr­íc. Võa míi ngµy h«m qua trêi h·y cßn n¾ng Êm vµ hanh, c¸i n¾ng vÒ cuèi th¸ng m­êi lµm nøt nÎ ®ång ruéng, vµ lµm gißn kh « nh÷ng chiÕc l¸ r¬i; S¬n vµ chÞ ch¬i cá gµ ë ngoµi ®ång cßn thÊy nãng bøc, ch¶y må h«i. ThÕ mµ qua mét ®ªm m­a rµo, trêi bçng ®æi ra giã bÊc råi c¸i l¹nh ë ®©u ®Õn lµm cho ng­êi ta t­ëng ®ang ë gi÷a mïa ®«ng rÐt m­ít.
11. c. Muốn đánh giá đầy đủ vị trí văn học sử của Nguyễn Công Hoan, cần nhớ lại nền văn xuôi nước ta trong buổi đầu xây dựng khoảng trước sau năm 1930. Lúc bấy giờ trên sách báo còn đầy rẫy thứ văn biền ngẫu, ước lệ sáo rỗng, dài dòng luộm thuộm. Chính lúc ấy Nguyễn Công Hoan xuất hiện, đã tìm được cho mình hướng đi đúng của nhân dân. Cũng cần đánh giá cao vai trò của Nguyễn Công Hoan trong việc xậy dựng và phát triển thể loại truyện ngắn hiện đại ở nước ta. Mấy năm sau này sẽ xuất hiện hàng loạt cây bút truyện ngắn xuất sắc. Nhưng lịch sử văn học vẫnThảo mãi luận mãi ghi nhóm đậm 2nét phút tên tuổi của những người có công phá lối, mở đường, tiêu biểu là Nguyễn Công Hoan. ?Tìm các từ ngữ có tác dụng Tuy nhiên nếu như thể loại truyện ngắn nói chung đã được liên kết đoạn văn ? Và cho biết nhiều nhà văn có tài năng nối tiếp nhau phát triển và hoàn thiện chúng thể hiện ý nghĩa gì? mãi, thì riêng lối truyện ngắn trào phúng của Nguyễn Công Hoan, chưa thấy có cây bút kế thừa.
12. Đoạn a: “ Nói như vậy” -> Chỉ ý tổng kết Đoạn b: “ Thế mà” -> Chỉ ý tương phản Đoạn c: + “ Cũng” -> Chỉ ý nối tiếp, liệt kê + “ Tuy nhiên” -> Chỉ ý tương phản
13. Bµi tËp 2: Chän c¸c tõ ng÷ hoÆc c©u v¨n thÝch hîp ( cho trong ngoÆc ®¬n) điền vµo chç trèng ..... ®Ó lµm ph­¬ng tiÖn liªn kÕt ®o¹n v¨n. a Hai bªn ®¸nh nhau rßng r· mÊy th¸ng trêi, cuèi cïng S¬n Tinh vÉn v÷ng vµng mµ søc thuû tinh ®· kiÖt. ThÇn n­íc ®µnh rót qu©n. /...../ o¸n nÆng thï s©u, h»ng n¨m Thuû Tinh lµm m­a giã, b·o lôt d©ng n­íc ®¸nh S¬n Tinh. (tõ ®ã, tõ n·y, tõ ®Êy) b. Trong thêi k× qu¸ ®é, bªn nh÷ng thµnh tÝch tèt ®Ñp lµ chÝnh, vÉn cßn sãt l¹i nh÷ng c¸i xÊu xa cña x· héi cò nh­: tham «, l·ng phÝ, l­êi biÕng, quan liªu, ®¸nh con, ®Ëp vî...§èi víi nh÷ng thãi xÊu ®ã, v¨n nghÖ còng cÇn ph¶i phª b×nh rÊt nghiªm kh¾c, nh»m lµm cho x· héi ta ngµy cµng lµnh m¹nh, tèt ®Ñp h¬n. /...../ Ph¶i cã khen, còng ph¶i cã chª. Nh­ng khen hay lµ chª ®Òu ph¶i ®óng møc. Khen qu¸ lêi th× ng­êi ®­îc khen còng hæ ng­¬i.Mµ chª qu¸ ®¸ng th× ng­êi bÞ chª còng khã tiÕp thô. ( Nãi tãm l¹i, nh­ vËy, nh×n chung)
14. c. Tháp Ép-phen không những được coi là biểu tượng của Pa-ri, mà còn là biểu tượng của nước pháp. Nó được dùng để trang trí những trang đầu của sách hướng dẫn du lịch trên nước Pháp, được làm biểu tượng trong phim ảnh, được in trong các văn kiện chính thức, những tem thư và bưu ảnh, / / điều đáng kể là việc xây dựng tháp đã là một bài học có giá trị về óc sáng tạo và tổ chức trong công tác xây dựng. ( nhưng, song, tuy nhiên) d. Gần cuối bữa ăn, Nguyên bảo tôi: Chị ơi, em em- Nó bỏ lửng không nói tiếp. Tôi bỏ bát bún đang ăn ? Chọn từ ngữ thích hợp điền dở nhìn nó khó hiểu. Thảo nàovào trong chỗ lúc trống? nói chuyện, tôi có cảm giác như nó định nói chuyện gì đó nhưng còn ngần ngại. - Chị tính xem em nên đi học hay đi bộ đội? – Nó nhìn tôi không chớp mắt. / / Lâu nay tôi vẫn là người chị khuyên bảo lời hay lẽ phải. Bây giờ phải nói với nó ra sao? Đi bộ đội hay đi học? (Đi bộ đội hay đi học?, Thật khó trả lời)
15. Bµi tËp 2: Chän c¸c tõ ng÷ hoÆc c©u v¨n thÝch hîp ( cho trong ngoÆc ®¬n) điền vµo chç trèng ..... ®Ó lµm ph­¬ng tiÖn liªn kÕt ®o¹n v¨n. a Hai bªn ®¸nh nhau rßng r· mÊy th¸ng trêi, cuèi cïng S¬n Tinh vÉn v÷ng vµng mµ søc thuû tinh ®· kiÖt. ThÇn n­íc ®µnh rót qu©n. /...../ o¸n nÆng thï s©u, h»ng n¨m Thuû Tinh lµm m­a giã, b·o lôt d©ng n­íc ®¸nh S¬n Tinh. (tõ __ ®ã, tõ n·y, tõ ®Êy) b. Trong thêi k× qu¸ ®é, bªn nh÷ng thµnh tÝch tèt ®Ñp lµ chÝnh, vÉn cßn sãt l¹i nh÷ng c¸i xÊu xa cña x· héi cò nh­: tham «, l·ng phÝ, l­êi biÕng, quan liªu, ®¸nh con, ®Ëp vî...§èi víi nh÷ng thãi xÊu ®ã, v¨n nghÖ còng cÇn ph¶i phª b×nh rÊt nghiªm kh¾c, nh»m lµm cho x· héi ta ngµy cµng lµnh m¹nh, tèt ®Ñp h¬n. /...../ Ph¶i cã khen, còng ph¶i cã chª. Nh­ng khen hay lµ chª ®Òu ph¶i ®óng møc. Khen qu¸ lêi th× ng­êi ®­îc khen còng hæ ng­¬i.Mµ chª qu¸ ®¸ng th× ng­êi bÞ chª còng khã tiÕp thô. ( Nãi______ tãm l¹i, nh­ vËy, nh×n chung)
16. c. Tháp Ép-phen không những được coi là biểu tượng của Pa-ri, mà còn là biểu tượng của nước pháp. Nó được dùng để trang trí những trang đầu của sách hướng dẫn du lịch trên nước Pháp, được làm biểu tượng trong phim ảnh, được in trong các văn kiện chính thức, những tem thư và bưu ảnh, / / điều đáng kể là việc xây dựng tháp đã là một bài học có giá trị về óc sáng tạo và tổ chức trong công tác xây dựng. ( nhưng, song, tuy____ nhiên) d. Gần cuối bữa ăn, Nguyên bảo tôi: Chị ơi, em em- Nó bỏ lửng không nói tiếp. Tôi bỏ bát bún đang ăn dở nhìn nó khó hiểu. Thảo nào trong lúc nói chuyện, tôi có cảm giác như nó định nói chuyện gì đó nhưng còn ngần ngại. - Chị tính xem em nên đi học hay đi bộ đội? – Nó nhìn tôi không chớp mắt. / / Lâu nay tôi vẫn là người chị khuyên bảo lời hay lẽ phải. Bây giờ phải nói với nó ra sao? Đi bộ đội hay đi học? (Đi bộ đội hay đi học?, Thật__________ khó trả lời)
17. Bài tập 3: Vieát ñoaïn vaên ngaén chứng minh ý kiến của Vũ Ngọc Phan: “ Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”. Viết đoạn văn trình bày theo cách diễn dịch( câu chủ đề đầu đoạn).
18. Đoạn văn mẫu: Caùi ñoaïn chò Daäu ñaùnh nhau vôùi cai leä laø moät ñoaïn tuyeät kheùo. Giaû söû vì quaù yeâu nhaân vaät cuûa mình maø taùc giaû ñeå cho chò Daäu ñaùnh phuû ñaàu teân cai leä chaúng haïn thì caâu chuyeän seõ giaûm söùc thuyeát phuïc raát nhieàu. Ñaèng naøy chò coá nhaãn nhòn heát möùc, chæ ñeán khi chò khoâng theå cam taâm nhìn choàng ñang ñau oám maø vaãn bò boïn chuùnghaønh haï thì chò môùi vuøng leân. Ñoù laø haønh ñoäng töï phaùt cuûa moät ngöôøi khi bò doàn vaøo böôùc ñöôøng cuøng, .
19. *Hướng dẫn học ở nhà: 1. Nắm vững tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản. 2. Các cách liên kết các đoạn văn trong văn bản: Dùng từ ngữ liên kết; dùng câu nối. 3. Hoàn thành các bài tập trong sgk vào vở bài tập.
20. *Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: - Chuẩn bị trước bài: “ Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”, cụ thể: + Tìm hiểu trước từ địa phương và biệt ngữ xã hội. + Cách sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. + Chuẩn bị trước phần luyện tập.