Bài giảng Ngữ Văn Lớp 8 - Văn bản: Lão hạc

Nội dung text: Bài giảng Ngữ Văn Lớp 8 - Văn bản: Lão hạc

1. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả: - Nam Cao (1917-1951), tên thật là Trần Hữu Tri. - Là nhà văn hiện thực xuất sắc, nhiều truyện ngắn, truyện dài chân thực - Ơng thường viết về người nơng dân nghèo và những trí thức nghèo.
2. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) I. TÌM HIỂU CHUNG 2. Tác phẩm -Xuất xứ: Là một truyện ngắn xuất sắc viết về người nơng dân, đăng báo lần đầu năm 1943 - Thể loại: Truyện ngắn - PTBĐ: Tự sự, miêu tả - Chủ đề: Người nơng dân trước Cách mạng tháng 8 - Ngơi kể: ngơi thứ nhất. Nhân vật “tơi” (ơng giáo) là người kể
3. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) I. TÌM HIỂU CHUNG 3. Bố cục - Phần 1: Từ đầu - Phần 2: đến “cĩ làm gì Đoạn cịn lại được đâu”  Cái chết  Những việc của lão Hạc. làm của lão Hạc trước khi chết.
4. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) I. TÌM HIỂU CHUNG Lão Hạc là một người nơng dân nghèo, sống cùng một con chĩ gọi là cậu Vàng. Lão cĩ một người con trai nhưng vì nghèo khơng cĩ tiền lấy vợ nên đã bỏ đi làm đồn điền cao su. Một 4. mình lão phải tự lo liệu mưu sinh. Sau trận ốm thập tử nhất sinh, nhà lão khơng cịn gì nữa, lão đành phải bán cậu Vàng - Tóm con chĩ mà lão hết mực thương yêu như con trai mình. Lão tắt mang hết số tiền bán chĩ và dành dụm được từ việc bán mảnh truyện vườn gửi nhờ ơng giáo. Mấy hơm sau lão kiếm được gì ăn nấy. Một hơm lão xin Binh Tư ít bả chĩ và nĩi dối là đánh bả con chĩ hay sang vườn để giết thịt ăn nhưng thực ra là để tự tử. Cái chết của lão Hạc dữ dội, vật vã, chẳng ai hiểu vì sao lão chết ngoại trừ ơng giáo và Binh Tư.
5. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc a. Hồn cảnh của lão Hạc: - Nhà nghèo, vợ chết sớm. - Con trai lão đi làm ở đồn điền cao su. - Làm thuê để kiếm ăn - Chỉ cĩ con chĩ Vàng làm bạn.  Cuộc sống nghèo khổ, cơ đơn, đáng thương.
6. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc b. Tình cảm của Lão Hạc đối với cậu Vàng. - Là kỉ vật mà người con trai để lại cho lão. - Bầu bạn cùng lão, như một thành viên trong gia đình. - Nguyên nhân lão phải bán cậu Vàng: + Vụ mùa bị bão phá sạch, lão ốm, bệnh. + Cậu Vàng ăn quá nhiều. + Lão sợ tiêu vào tiền dành dụm cho con trai. + Lịng yêu thương con vật. + Tình yêu thương sâu sắc với người con trai.
7. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc b. Tình cảm của Lão Hạc đối với cậu Vàng. - Trước khi bán cậu Vàng - Sau khi bán cậu Vàng + Gọi là cậu Vàng * Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu. Đơi mắt + Bắt rận, đem ra ao tắm ầng ậng nước + Cho ăn cơm trong một cái bát như một nhà + Mặt co rúm, vết nhăn xơ lại, ép nước mắt giàu. + miệng mĩm mém .mếu + Chửi yêu, nĩi với nĩ như nĩi một đứa cháu. *“già lừa một con chĩ” + “nĩ nằm im như trách tơi”  Yêu thương, chăm sĩc cậu Vàng như một  Tâm trạng đau khổ tột cùng, pha lẫn xĩt con người. xa, ân hận day dứt.  Lão Hạc là người sống tình nghĩa thủy chung, nhân hậu yêu thương lồi vật.
8. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc c. Việc làm của lão Hạc trước khi chết. - Nhờ ơng giáo: + giữ hộ ba sào vườn cho con trai + gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình. - Duy trì cuộc sống: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc. - Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch.  Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá làm người.
9. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc d. Cái chết của lão Hạc - Nguyên nhân: + Tình cảnh đĩi khổ túng quẫn (đĩ cũng là số phận cơ cực đáng thương của những người dân nghèo trước CMT8) + Muốn bảo tồn căn nhà, mảnh vườn cho con; khơng muốn gây phiền hà cho hàng xĩm láng giềng. - Cái chết của lão Hạc: “ lão Hạc vật vã, đầu tĩc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sịng sọc. lão tru tréo, bọt mép sùi ra giật mạnh lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết”.  Cái chết đau đớn, dữ dội, bi thảm
10. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 1. Nhân vật Lão Hạc  Lão Hạc là điển hình của người nơng dân trước CMT8 cĩ số phận cơ cực, đáng thương nhưng cĩ phẩm chất tốt đẹp, đáng kính trọng.  Qua nhân vật Lão Hạc đã bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người nơng dân trước CMT8: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình thương và lịng tự trọng. Nhà văn đã tố cáo mạnh mẽ sự tàn ác bất nhân của chế độ thực dân phong kiến đã đẩy người nơng dân vào bước đường cùng.
11. CÂU HỎI ? Qua những phẩm chất tốt đẹp của lão Hạc em học tập được điều gì? - Luơn biết dành tình yêu thương cho mọi người, cho người thân và cho cả lồi vật... - Cĩ lịng tự trọng, lịng trung thực dù trong bất cứ hồn cảnh nào cũng giữ được phẩm chất tốt đẹp, cao quý.
12. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 2. Nhân vật ơng giáo. - Chứng kiến và kể lại câu chuyện. - Là một trí thức nghèo, giàu tình thương , được mọi người quý trọng. - Là hàng xĩm thân thiết với lão Hạc. - Tình cảm đối với lão Hạc: + Đồng cảm, xĩt thương cho hồn cảnh LH. + Luơn tìm cách giúp đỡ, an ủi và tỏ lịng quý trọng nhân cách LH.
13. * Suy nghĩ của ơng Giáo về cuộc đời - Khi nĩi chuyện với Binh Tư “Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn” + Buồn vì: đĩi nghèo cĩ thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện như LH trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư + Buồn vì: một con người như LH đành phải biến chất vì khơng cịn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày - Khi chứng kiến lão Hạc chết “Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn” + Vì khơng cĩ gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như LH để ta cĩ quyền hy vọng và tin tưởng ở con người. “Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác” + Vì người tốt như LH mà hồn tồn vơ vọng, phải tìm đến cái chết như một sự giải thốt tự nguyện và bất đắc dĩ
14. - Khi nĩi chuyện với vợ: “ Chao ơi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta khơng cố tìm mà hiểu họ khơng bao giờ ta thương” + Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xĩt xa. + Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lịng đồng cảm, bằng đơi mắt của tình thương. + Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu và cảm thơng đúng.
15. TÁC PHẨM CHÍNH: CHÍ PHÈO(1941) TRĂNG SÁNG(1942 ĐỜI THỪA(1943) LÃO HẠC (1943) MỘT ĐÁM CƯỚI (1944) SỐNG MỊN(1944) ĐƠI MẮT (1948) . Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) II. TÌM HIỂU VĂN BẢN 2. Nhân vật ơng giáo.  Ơng giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu thương và lịng nhân ái sâu sắc. Người trọng nhân cách khơng mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.
16. Lão Hạc >< Chị Dậu
17. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) III. TỔNG KẾT Hiện thực về số phận đau thương, bất hạnh, nghèo đĩi, túng thiếu của người dân Trân trọng, ngợi ca phẩm chất tốt đẹp của người nơng dân 1.Nội Tấm lịng yêu thương, trân trọng và tài năng nghệ thuật xuất sắc của tác dung giả
18. Tiết - Văn bản: LÃO HẠC (Nam Cao) III. TỔNG KẾT Cách tạo dựng tình huống bất ngờ Cách kể: kết hợp kể ,tả, bộc lộ cảm xúc Cách xây dựng nhân vật sử dụng 2.Nghệ nhiều từ ngữ cĩ tác dụng gợi cảm, thuật sinh động, gây ấn tượng