Giáo án Ngữ văn Lớp 8 - Tuần 16+17 - Năm học 2023-2024 - Hà Thị Huyền

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn Lớp 8 - Tuần 16+17 - Năm học 2023-2024 - Hà Thị Huyền

1. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Ngày dạy: TIẾT 61: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ NGHĨA HÀM ẨN CỦA CÂU I. MỤC TIÊU 1. Năng lực: - Học sinh nhận biết được nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu - Học sinh chỉ ra và giải thích được nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu - Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận 2. Phẩm chất: - Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của giáo viên: - Giáo án; - Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; - Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; - Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà; 2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình từ đó HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học b. Nội dung: Tổ chức hoạt động “Think – Pair – Share ” ( Nghĩ – bắt cặp - chia sẻ) c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
2. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - GV chiếu lên bảng 2 câu hỏi, sau đó đặt câu hỏi phát vấn “Theo em “tường minh” là gì? “hàm ẩn” là gì?” - GV yêu cầu học sinh tổ chức thảo luận nhóm đôi - GV gọi đại diện nhóm chia sẻ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tham gia chia sẻ câu trả lời Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - Phần trả lời của học sinh Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, khen ngợi HS. - Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Nhận biết nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn a. Mục tiêu: b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến nội dung bài học d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhận biết nghĩa tường minh và Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ nghĩa hàm ẩn của câu học tập 1/ Khái niệm - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong - Nghĩa tường minh là nghĩa được diễn SGK phần Tri thức ngữ văn và hoàn đạt trực tiếp bằng các từ ngữ trong câu thành phiếu học tập - Nghĩa hàm ẩn là nghĩa được suy ra từ - HS tiếp nhận nhiệm vụ. nghĩa tường minh của cả câu, từ nghĩa
3. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học của từ ngữ trong câu và từ ngữ cảnh tập cách sử dụng câu. - HS đọc thông tin và chuẩn bị trình 2. Ví dụ bày vào phiếu học tập - Trong giao tiếp bằng ngôn từ, có Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động những ý nghĩa được hiển thị ngay trên và thảo luận hoạt động và thảo luận từ ngữ (nghĩa tường minh) và có những - GV mời 1 – 2 HS phát biểu, yêu cầu ý nghĩa ngầm chứa, cần phải suy luận cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu mới biết được (nghĩa hàm ẩn). cần thiết). • Có những nghĩa hàm ẩn tuỳ thuộc Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện ngữ cảnh. nhiệm vụ học tập Ví dụ: - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến Ngày mai tôi đi Hà Nội. thức. Có thể hiểu là: “Ngày mai tôi không gặp mặt với nhóm được", nhưng cũng có thể hiểu: “Anh có cần gửi gì cho người thân ở Hà Nội thì tôi sẽ mang giúp cho .... Những nghĩa này tuỳ thuộc vào nội dung trao đổi trước đó giữa người nói (người viết) và người nghe (người đọc). Có những nghĩa hàm ẩn không tuỳ thuộc vào ngữ cảnh. Ví dụ: - Nó lại đi Đà Lạt. Câu này cho biết một người nào đó đi Đà Lạt, và nhớ từ lại mà ta có thể suy ra trước đó người này đã từng đi Đà Lạt. Nghĩa hàm ẩn này được suy ra từ
4. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 nghĩa của từ ngữ ở trong câu, chủ không tuỳ thuộc vào ngữ cảnh. • Nghĩa hàm ẩn giúp chuyền tải nhiều điều ý nhị, kín đáo, sâu xa....; làm cho giao tiếp ngôn từ được uyển chuyển, phong phú, thú vị. Đặc biệt, trong văn học, các nội dung, thông điệp mà tác giả muốn chuyển tải thường được thể hiện dưới hình thức nghĩa hàm ẩn. Ví dụ: Chuột chù chê khỉ răng hồi Khỉ mới trả lời: Cả họ may thơm. (Ca dao) Chuột chù và khi đầu là các loài có mùi hôi. Nhưng chuột chù lại cho khi trong khi chính mình cùng hôi. Nghĩa tường minh trong câu trả lời của khỉ là lời khen, nghĩa hàm ẩm thể hiện sự mỉa mai chuột chù. Câu ca dao có hàm ý phê phán những người không tự biết cái xấu của mình mà còn đi chê bai người khác. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học về nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành nhiệm vụ: Hoàn thành các bài tập trong SGK trang 113
5. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập Bài tập SGK trang 113 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS trình bày trước lớp Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời một số HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành phiếu học tập b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành phiếu học tập c. Sản phẩm học tập: Bài làm của học sinh d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời một số HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá * Hướng dẫn về nhà - GV dặn dò HS: + Ôn tập, nắm được khái niệm, cách sử dụng câu hỏi tu từ + Soạn bài tiếp theo IV. HỒ SƠ DẠY HỌC
6. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - Phiếu học tập: * Phụ lục: Rubic đánh giá hoạt động thảo luận nhóm TIÊU CHÍ CẦN CỐ TỐT XUẤT SẮC GẮNG (5 – 7 điểm) (8 – 10 điểm)
7. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 (0 – 4 điểm) 0 điểm 1 điểm 2 điểm Bài làm còn sơ Bài làm tương đối Bài làm tương đối sài, trình bày cẩu đẩy đủ, chỉn chu đẩy đủ, chỉn chu Hình thức thả Trình bày cẩn thận Trình bày cẩn thận (2 điểm) Sai lỗi chính tả Không có lỗi chính tả Không có lỗi chính tả Có sự sáng tạo 1 - 3 điểm 4 – 5 điểm 6 điểm Chưa trả lơi đúng Trả lời tương đối đầy Trả lời tương đối câu hỏi trọng tâm đủ các câu hỏi gợi dẫn đầy đủ các câu hỏi Không trả lời đủ Trả lời đúng trọng gợi dẫn Nội dung hết các câu hỏi tâm Trả lời đúng trọng (6 điểm) gợi dẫn Có ít nhất 1 – 2 ý mở tâm Nội dung sơ sài rộng nâng cao Có nhiều hơn 2 ý mới dừng lại ở mở rộng nâng cao mức độ biết và Có sự sáng tạo nhận diện 0 điểm 1 điểm 2 điểm Các thành viên Hoạt động tương đối Hoạt động gắn kết chưa gắn kết chặt gắn kết, có tranh luận Có sự đồng thuận Hiệu quả chẽ nhưng vẫn đi đến và nhiều ý tưởng nhóm Vẫn còn trên 2 thông nhát khác biệt, sáng tạo (2 điểm) thành viên không Vẫn còn 1 thành viên Toàn bộ thành viên tham gia hoạt không tham gia hoạt đều tham gia hoạt động động động Điểm
8. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 TỔNG * Phiếu học tập * Đáp án bài tập Câu hỏi 1. Đặt trong ngữ cảnh cuộc đối thoại được thể hiện ở bài ca dao số 2, nghĩa hàm ẩn của câu "Chú chuột đi chợ đường xa/ Mua mắm mua muối giỗ cha con mèo" là gì? Trả lời: "Đi chợ đường xa", nghĩa là chuột muốn nói với mèo rằng mình đã cao chạy xa bay rồi, không tóm được đâu! Mua mắm mua muối là để muối mắm lão mèo chăng? Mèo tinh ranh nhưng chuột còn tinh ranh hơn. Ở đây, chuột đã biết dùng "gậy ông đập lưng ông", lấy ngay chuyện hỏi thăm của mèo để chửi mèo! Câu hỏi 2. Theo em, qua câu ca dao “Cưới em ba chum mật ong/ Mười thúng mỡ muỗi ba nong quýt đầy...", anh học trò thực sự muốn nói điều gì? Trả lời: Anh học trò muốn nói nhà cô gái thách cưới cao mà điều kiện nhà anh học trò không đáp ứng được "ba chum mật ong","mười thúng mỡ muỗi" là không có thật nhằm chế giễu, tạo sự hài hước của anh chàng học trò. Câu hỏi 3. Cho biết nghĩa hàm ẩn của những câu in đậm trong các trường hợp sau: a. Chập chập rồi lại chang chang Con gà sống lớn để riêng cho thầy. b. Ông Giuốc-đanh: - Thế này là thế nào? Bác may hoa ngược mất rồi. Phó may: - Ngài có bảo là ngài muốn may xuôi hoa đâu. Ông Giuốc-đanh: - Lại còn phải bảo cái đó à? Phó may: - Vâng, phải bảo chứ. Vì tất cả những người quý phái đều mặc như thế này cả. Trả lời:
9. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 a. phê phán những kẻ hành nghề mê tín dị đoan, lừa lọc người khác để kiếm tiền, đồng thời cũng phê phán những người ít hiểu biết, nhẹ dạ cả tin, tin vào những điều phản khoa học. b. phê phán thói làm sang của ông Giuốc- đanh. Câu hỏi 4. Xác định nghĩa hàm ẩn của các câu tục ngữ dưới đây: a. Có tật giật mình. b. Đời người có một gang tay Ai hay ngủ ngày, còn có nửa gang. c. Cười người chớ vội cười lâu Cười người hôm trước, hôm sau người Cười. d. Lời nói gói vàng. e. Lưỡi sắc hơn gươm. Trả lời: a. “Có tật giật mình” nghĩa là bản thân sẽ cảm thấy chột dạ khi có ai đó nói về mình vì mình đã từng làm điều sai trái. b. Nói về sự hữu hạn của đời người khuyên chúng ta phải biết quý trọng thời gian. c. Câu ca dao trên khuyên ta phải biết tôn trọng người khác. Ai cũng cõ điểm mạnh và điểm yếu cả, không được tự tin quá mức mà đi coi thường người khác. Nếu coi thường, khinh bỉ người khác thì khi ta rơi vào hoàn cảnh như họ ta sẽ bị người khác chê bai, khinh thường. d. Câu tục ngữ “Lời nói gói vàng” là lời khuyên bổ ích, con người hãy rèn dũa lời nói cho đẹp đẽ, giá trị hẵng nói ra, cho phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện, cuộc sống hiện tại. Có thế, “gói vàng” mà lời nói đem lại sẽ là mối giao hảo đẹp đẽ, đáng quý, kinh tế và giữ gìn hòa khí người với người. e. Lời nói, mồm miệng độc địa, kẻ dùng lời nói mà làm hại người khác
10. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Ngày dạy: TIẾT 62, 63: VIẾT. PHÂN TÍCH BÀI THAM KHẢO VÀ VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG ( MỘT THÓI XẤU CỦA CON NGƯỜI TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI) I. MỤC TIÊU 1. Năng lực: - Biết viết đoạn văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết; tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm. - Nêu được và làm rõ được vấn đề nghị luận: một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại - Trình bày được ý kiến phê phán, nêu rõ lí lẽ và bằng chứng để chứng minh sự phê phán là có cơ sở - Đối thoại với những ý kiến khác (giả định) nhằm khẳng định quan điểm của bản thân - Năng lực thu thập thông tin liên quan đến đề bài; - Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân; - Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận; - Năng lực viết, tạo lập văn bản. 2 Phẩm chất: - Ý thức tự giác, tích cực trong học tập. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của GV - Giáo án; - Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; - Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp; - Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà. 2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
11. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. HS khắc sâu kiến thức về kiểu văn bản (bài văn) nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) b. Nội dung: HS huy động tri thức đã có để trả lời câu hỏi của GV. c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chiếu hình ảnh một số tệ nạn trong xã hội ngày nay - GV đặt câu hỏi: Sau khi quan sát những hình ảnh trên, em có suy nghĩ gì về ảnh hưởng của những tệ nạn đó đối với xã hội hiện nay? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi trước lớp. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, chốt và dẫn dắt vào bài học B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Phân tích bài viết tham khảo a. Mục tiêu: Phân tích được bài viết tham khảo b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
12. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ Hiện tượng học đòi trong giới trẻ học tập hiện nay - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong Câu hỏi 1. Nêu vấn đề nghị luận SGK, yêu cầu HS thảo luận, trả lười Trả lời: Vấn đề học đòi của giới trẻ câu hỏi trong SGK hiện nay. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học Câu hỏi 2. Làm rõ vấn đề nghị luận tập Trả lời: - HS nghe GV yêu cầu, đọc kiến thức trong SGK và hoàn thành phiếu học Giải thích khái niệm. tập. Câu hỏi 3. Trình bày ý kiến phê phán. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động Trả lời: Học đòi là hiện tượng thường và thảo luận thấy trong giới trẻ hiện nay. Tuy không - GV mời HS trình bày bài làm của phải là điều gì quá tai hại, nhưng học mình trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, đòi cũng mang đến nhiều hệ lụy, ảnh nhận xét, bổ sung. hưởng không tốt đến lối sống của thanh thiếu niên. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Câu hỏi 4. Đối thoại với ý kiến khác. - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến Trả lời: thứ. Có thể có bạn cho rằng bắt chước người khác không phải là điều xấu. Bắt chước, làm theo người khác vốn là bản tính tự nhiên của con người. Từ khi là đứa trẻ cho đến khi trưởng thành, con người luôn có xu hướng bắt chước người khác. Học hỏi người khác cũng là một cách bắt chước. Tuy nhiên, khi bắt chước mà không suy nghĩ đến việc bản thân có phù hợp không, việc bắt chước có gây trò cười cho mọi người không, có gây hậu quả gì không,... thi sự bắt chước đó trở thành học đòi. Câu hỏi 5. Khẳng định ý kiến phê phán, rút ra bài học. Trả lời: Phần kết của bài
13. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Hoạt động 2: Thực hành viết theo các bước a. Mục tiêu: Nắm được các bước viết bài văn kể lại một chuyến đi (tham quan một di tích lịch sử, văn hóa) b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến quy trình viết và viết được bài văn theo quy trình. c. Sản phẩm học tập: Bài văn HS viết được. d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Nhiệm vụ 1: 1. Trước khi viết Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học a. Lựa chọn đề tài tập Em hãy suy ngẫm về chính mình và - GV hướng dẫn HS chuẩn bị trước khi quan sát hành vi, lối sống của những viết và tìm ý, lập dàn ý người xung quanh hoặc tìm hiểu trên sách báo, phương tiện truyền Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học thông để nhận ra những thói xấu của tập con người, từ đó chọn được vấn đề - HS lắng nghe GV đặt câu hỏi, suy nghĩ để bàn luận. để trả lời. Sau đây là một số đề tài gợi ý để em Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và lựa chọn: thảo luận - Sự tuỳ tiện khi tham gia giao thông - GV mời 3 HS trả lời trước lớp, yêu cầu của cả lớp nghe, nhận xét. một số người dân. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện - Thói kiêu ngạo, thích chơi trội của nhiệm vụ học tập một bộ phận thanh thiếu niên. - GV nhận xét, chốt: - Thôi lười nhác, hay than vãn - Sự ba phải, thiếu chủ kiến khi làm việc nhóm - Thái độ ích kỉ. Nhiệm vụ 2: - Lối sống ảo mà một số người đang Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học theo đuổi tập b. Tìm ý
14. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - GV mời 2 HS đọc Bước 2: Tìm ý, lập Sau khi xác định được vấn đề là gì, dàn ý trong SGK (1 bạn đọc phần Tìm ý, em hãy tìm ý bằng ccash trả lời một 1 bạn đọc phần lập dàn ý). số câu hỏi: - GV phát phiếu học tập cho HS, yêu cầu - Vấn đề được nêu ra là gì? HS lập dàn ý, sau đó trao đổi với bạn bên - Vấn đề đó được hiểu như thế nào? cạnh để góp ý cho nhau. Vì sao nó đáng phê phán? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học - Làm thế nào để ý kiến phê phán tập của mình có sức thuyết phục? - HS đọc thông tin về Bước 2: Tìm ý, lập - Liệu có ý kiến nào không đồng dàn ý trong SGK, sau đó lập ý và trao tính với ý kiến phê phán của mình đổi với bạn. không? Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và c/ Lập dàn ý thảo luận Em hãy sắp xếp các ý tìm được - GV mời hai cặp HS đứng lên trình bày thành một dàn ý dàn ý của nhóm mình sau khi đã thống nhất, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét. - Mở bài. Nêu vấn đề nghị luận (một thói xấu của con người trong xã hội Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hiện đại). nhiệm vụ học tập - Thân bài. - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. + Làm rõ vấn đề nghị luận. Nhiệm vụ 3: + Trình bày ý kiến phê phán, nêu lí Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học lẽ và bằng chứng để chứng minh sự tập phê phán là có cơ sở - GV yêu cầu HS viết bài. GV nhắc HS: + Nêu ý kiến không đồng tình (giả Cần bám vào dàn ý đồng thời nhìn vào định) với ý kiến của luận với ý kiến yêu cầu đối với đoạn văn để đảm bảo đó. được yêu cầu. - Kết bài: Khẳng định ý kiến phê Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học phán, rút ra bài học. tập 2. Viết bài - HS lắng nghe yêu cầu của GV, sau đó viết bài. Khi viết bài em cần chú ý Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và – Lí lẽ cần sáng rõ, chặt chẽ. thảo luận
15. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - GV yêu cầu mỗi HS tự đọc lại bài của - Các bằng chứng cần đa dạng, xác mình và dùng bảng kiểm để tự điều thực. Nếu cả những trải nghiệm của chỉnh đoạn văn. bản thân (nếu có) - GV yêu cầu HS đổi vở với bài của bạn – Khi phê phán cần sử dụng lời lẽ để góp ý cho nhau dựa trên bảng kiểm. đúng mực Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện 3. Chỉnh sửa bài viết nhiệm vụ học tập Đối chiếu bài viết của em với yêu - GV nhận xét, chốt một vài bài văn hay. cầu của kiểu bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại), chỉnh sửa những chỗ cần thiết sao cho: - Vấn đề nghị luận được nếu một cách rõ ràng, được giải thích đầy đủ, toàn diện. - Ý kiến phê phán được nếu một cách mạch lạc, chắc chắn, lí lẽ xác đáng và bằng chứng thuyết phục. - Ý kiến phê phán được khẳng định trên cơ sở đối sánh với các quan điểm khác về vấn đề C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học về việc Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời câu hỏi liên quan. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS nhắc lại yêu cầu đối với Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
16. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - HS lắng nghe, suy nghĩ và đọc lại SGK để chuẩn bị trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi trước lớp. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức đã học để Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) b. Nội dung: HS sử dụng kiến thức đã học để Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) c. Sản phẩm học tập: Bài văn mà HS viết được. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS về nhà viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS lắng nghe yêu cầu của GV, về nhà thực hiện. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV nhắc HS sẽ thu bài và chữa bài vào tiết sau. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét việc học tập của cả lớp trong tiết học * Hướng dẫn về nhà - GV dặn dò HS: + Đọc lại yêu cầu và quy trình viết đối với Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống ( một thói quen xấu của con người trong xã hội hiện đại) + Soạn trước bài tiếp theo IV. HỒ SƠ DẠY HỌC - Bài làm tham khảo
17. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Ích là lợi ích. Kỉ là bản thân. Ích kỉ suy cho cùng là thói sống không đẹp, khi mà con người ta đặt mọi quyền lợi cá nhân lên hàng đầu, không quan tâm đến hoàn cảnh của người khác, chỉ biết so sánh thiệt hơn để rồi thậm chí nảy sinh ra sự đố kị và tàn ác. Người ích kỉ thường suy tính và chỉ thật sự quan tâm đến những thứ đem lại những giá trị họ cần. Ngược lại, sự ích kỉ khiến họ có thái độ thờ ơ vô cảm với cuộc sống, với mọi người xung quanh, sống hẹp hòi, sống đa đoan, sống không có vị tha và đặc biệt họ coi lợi ích của mình là cốt lõi của mọi giá trị. Đứng trước dòng chảy không ngừng của cuộc sống, xã hội phát triển và luôn đổi mới kéo theo một hiện thực ngầm ẩn sâu trong vỏ bọc đẹp đẽ của những con người yếu đuối, thiếu bản lĩnh không loại bỏ được cám dỗ của bản thân, đó là sự nảy sinh mạnh mẽ của con vi rút kí sinh mang tên “ích kỉ”.́ Con vi rút độc hại ấy hiện hình khi người ta lột tẩy được thứ “thuốc độc chết người” trong thực phẩm ăn uống hàng ngày mà những kẻ vô nhân tính vì chút lợi lộc tầm thường mà không màng đến sức khỏe người mua. Con vi rút độc hại ấy hiện hình khi bạn nhìn thấy chính bản thân mình đang ghen tỵ, coi thường trước sự thành công của người khác. Rốt cục, sự ích kỉ có ở khắp mọi nơi và đang trở thành mối nguy hại lớn đẩy lùi sự văn minh của xã hội. Ích kỉ là nguyên nhân của mọi tệ nạn, của sự hao mòn bản chất, tác động và làm tha hóa con người. Mỗi chúng ta ai cũng đã, đang và sẽ đối mặt với một cuộc đấu tranh tâm lý khi phải lựa chọn giữa một bên là lợi ích cá nhân, một bên là lợi ích tập thể. Và khi bạn quyết định bước vào con đường, nơi bạn thấy quyền lợi của mình được ưu tiên hàng đầu về vật chất lẫn tinh thần, phần “con” trong tâm thức sẽ trỗi dậy điều khiển con người ta sa đọa vào hố sâu của cái ác, cái bất chính, cái bất lương. Ta sẽ đánh mất chính mình, có thể vì bản thân mà chà đạp lên thành quả chân chính của người khác, có thể bị con rắn “ghen tị” làm cho mờ con mắt, có thể trở thành kẻ trốn tránh trách nghiệm đẩy khó khăn cho người ngoài. Hơn thế, sự ích kỉ còn giết chết tình thương. Chúng ta không thể sống mà chỉ nhận giống như tình cảm, sự quan tâm mà người khác dành cho ta là lẽ đương nhiên. Cũng giống như một mối quan hệ không thể bền lâu nếu không có sự cố gắng của cả hai bên. Liệu rằng người ta có sẵn lòng giúp đỡ một kẻ không để tâm đến người khác bao giờ? Liệu rằng một kẻ ích kỉ, chỉ nghĩ cho bản thân có xứng đáng với những tấm lòng chân thành kia không? Suy cho cùng, đằng sau tất cả những cố gắng đẩy quyền lợi của bản thân lên trên hết chính là sự trả giá đau đớn nhất, ta sẽ mất đi những người mà chúng ta yêu thương, ta mất đi sự tin tưởng, sự tín nhiệm của tất cả mọi người, trở thành kẻ cô độc trước những tập thể đoàn kết và đau đớn hơn là đánh mất chính bản thân mình.
18. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 Ích kỉ không phải là một bản tính có sẵn. Nó là căn bệnh dễ dàng xâm nhập trong môi trường mà con người không có bản lĩnh, không có ý chí và sự lương thiện, nhanh chóng ăn sâu và bào mòn tinh thần con người. Vì vậy trước khi bước vào xã hội, mỗi chúng ta cần phải trang bị những kĩ năng, biết đâu là tốt, đâu là xấu để rồi có thể thực sự tự tin không bị lung lay bởi những lợi ích tầm thường của bản thân, thúc đẩy xã hội tốt đẹp hơn. Chúng ta đang sống trong một xã hội với đầy những hy vọng, nơi cô bé Hải An, không quan tâm đến sự lành lặn thân xác mà sẵn lòng cho đi cặp giác mạc, trao đi ánh sáng cho người khác. Chúng ta đang sống trên mảnh đất mà những người anh hùng Việt Nam đã không màng đến mạng sống của bản thân mà đổ biết bao mồ hôi xương máu bảo vệ tổ quốc. Vậy mà hiện nay vẫn đang tồn tại những con người chưa thực sự thức tỉnh, những kẻ yếu đuối mang trong mình căn bệnh ích kỉ làm mất đi những giá trị cao đẹp. Tuy nhiên, mỗi chúng ta phải biết cân bằng, giữ cho mình một chút ích kỉ, đừng cho đi mù quáng nếu không sẽ bị lợi dụng bởi kẻ khác. Hãy sống như mặt trời, ngày ngày chiếu rọi ánh sáng và hơi ấm cho muôn loài. Hãy sống như đóa hoa, sống hết mình trao hương sắc cho cuộc đời. Có như vậy con người ta mới có thể rũ bỏ được chất “con” trong tâm thức để tiến gần hơn tới con người. Ngày dạy: TIẾT 64: NÓI VÀ NGHE. TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI (MỘT THÓI XẤU CỦA CON NGƯỜI TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI) I. MỤC TIÊU 1. Năng lực : - Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân. - Năng lực thuyết trình trước đám đông 2. Phẩm chất: - Ý thức tự giác, tích cực trong học tập. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của GV - Giáo án; - Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi; - Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
19. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 - Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà. - Video nói về tư duy phản biện. 2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học b. Nội dung: HS huy động tri thức đã có để thực hiện hoạt động khởi động. c. Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS về bài học d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV đặt câu hỏi: Theo em, con người có thể thay đổi những thói hư, tật xấu để xã hội tốt đẹp hơn hay không? Nếu là em, em sẽ làm gì để thay đổi điều đó? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi, yêu cầu của GV. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời 3 – 4 HS chia sẻ Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá hoạt động khởi động của HS. - GV dẫn vào bài học Hoạt động 1: Xác định các thao tác cần thực hiện khi tóm tắt ý chính do người khác trình bày a. Mục tiêu: Xác định được các thao tác cần thực hiện khi trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (một thói hư tật xấu của con người trong xã hội hiện đại) b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi của GV. c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
20. Hà Thị Huyền- THCS TT Nham Biền số 2- KHBD Văn 8- Năm học: 2023-2024 d. Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM 1.Trước khi nói Nhiệm vụ 1: - Dựa vào kết quả đã thực hiện ở Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học phần Viết, hãy lập một dàn ý ngắn tập gọn cho bài nói bao gồm các phần - GV đặt câu hỏi: Mở đầu, Triển khai, Kết luận và thể + Trước khi nói, em cần chuẩn bị những hiện được các ý chính ở mỗi phần gì? - Gạch dưới những ý em dự định sẽ + Khi trình bày bài nói, em cần chú ý điều nhấn mạnh trong bài nói. gì? - Nếu nội dung bài nói tương tự + Sau khi nói, người nói và người nghe những vấn đề đã đề cập trong các có cần trao đổi lại không? Nếu có thì trao văn bản của phần Đọc (thói khoe đổi về những vấn đề nào? khoang, sự thiếu chủ kiến, thói Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập khoác lác, thói đạo đức giả,...), em - HS trao đổi theo nhóm để trả lời câu hỏi, có thể dựa vào đó để bổ sung bằng nắm bắt kiến thức về các bước trình bày chứng. bài nói - Tìm kiếm các thông tin từ sách báo Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và tranh ảnh phương tiện nghe nhìn thảo luận (nếu có).... để minh hoạ vấn đề. - GV mời đại diện các nhóm trình bày kết 2. Trình bày bài nói quả thảo luận trước lớp, yêu cầu cả lớp Về phía người nói: lắng nghe, nhận xét, bổ sung. * Giới thiệu vấn đề (có thể đi thẳng Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện vào vấn đề hoặc kể một tình huống nhiệm vụ học tập dẫn tới vấn đề) - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. - Lần lượt trình bày từng nội dung của vấn đề theo dàn ý đã chuẩn bị