Kế hoạch bài dạy môn Ngữ văn - Lớp 9 - Năm học 2022-2023 - Trần Thị Ninh

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Ngữ văn - Lớp 9 - Năm học 2022-2023 - Trần Thị Ninh

1. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH Ngày giảng: 6 /9/ 2022 Tiết: 1-2 TÊN BÀI DẠY : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Lê Anh Trà) Môn học/Hoạt động giáo dục: NGỮ VĂN; Lớp: 9AB Thời gian thực hiện: (2 tiết) 1. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: - Biết được biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt. - Hiểu ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. - Phân tích đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể. 2. Năng lực: - NL tự chủ, tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo - NL ngôn ngữ và NL văn học (biết sử dụng ngôn ngữ qua kĩ năng đọc, viết, nói và nghe văn bản nhật dụng; cảm nhận cái hay cái đẹp của văn bản) - Biết được biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt. - Hiểu ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. - Phân tích đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể. 3. Phẩm chất: - Yêu nước, nhân ái (lòng kính yêu, tự hào về Bác, giữ gìn bản sắc văn hóa dt); trách nhiệm, chăm chỉ (học tập và làm theo tấm gương của Bác) 4. Các nội dung tích hợp: - Tích hợp KNS: Kĩ năng xác định giá trị bản thân: từ vẻ đẹp Hồ Chí Minh các định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập. Kĩ năng giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh. - Tư tưởng HCM: lối sống giản dị và phong cách ung dung tự tại (vẻ đẹp trong p/c lãnh tụ là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, dt và nhân loại,vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiên tốn .) - Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị tôn trọng, trách nhiệm, khoan dung - Tích hợp GDANQP: Giới thiệu một số hình ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU * Thiết bị: Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, nam châm, Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
2. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH * Học liệu: Sách giáo khoa; sách giáo viên; Hướng dẫn học Ngữ văn lớp 9, tranh ảnh, tư liệu về Bác, tài liệu chuẩn kiến thức, sách tham khảo, SGV, SGK, bình giảng NV9, các tài liệu khác. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU * Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, tạo tình huống có vấn đề để dẫn dắt vào bài mới. * Nội dung: chiếu clip về những năm tháng Bác bôn ba hoạt động ở nước ngoài * Sản phẩm: hs trả lời được nội dung câu hỏi. * Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: + GV chiếu clip về những năm tháng Bác bôn ba hoạt động ở nước ngoài + HS quan sát và phát biểu theo sự gợi ý của GV: ? Những hình ảnh đó cho em biết điều gì về Bác? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs suy nghĩ trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - HS: yêu nước, tài ba, đi nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa để tìm con đường cứu nước, cứu dân Bước 4: Kết luận, nhận định Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu, là nhà cách mạng vĩ đại, là danh nhân văn hoá thế giới. Cuộc đời và sự nghiệp của Người là một tấm gương lớn ...Vẻ đẹp văn hoá và vẻ đẹp trong lối sống của Bác đã tạo nên một phong cách rất Việt Nam, rất Á Đông. Bài học hôm nay sẽ giúp các em thấy được vẻ đẹp trong phong cách của Bác. 2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI * Mục tiêu: Giúp HS chiếm lĩnh kiến thức về tác giả, tác phẩm, nội dung, giá trị nghệ thuật * Nội dung: tìm hiểu tác giả, hoàn cảnh sáng tác văn bản, nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. * Sản phẩm: hs trả lời câu hỏi, làm được phiếu học tập. * Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Ghi bảng Nhiệm vụ 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm * Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm * Nội dung: Kiến thức về tác giả, tác phẩm. * Sản phẩm: Câu trả lời * Tổ chức thực hiện: HS Thực hiện theo sự chuẩn bị ở nhà Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: A. Giới thiệu chung: Gv chiếu hình ảnh tác giả; chiếu nhiệm vụ 1. Tác giả: Lê Anh Hs thảo luận nhóm bàn Trà Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
3. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH HS theo dõi phần chú thích SGK 2. Tác phẩm: ? Căn cứ vào phần chữ in nhỏ cuối VB, em cho biết VB - Trích trong "Hồ Chí này trích từ đâu? In trong tập nào? Của ai? Minh và văn hoá Việt ? Nêu những hiểu biết của em về tác giả? Nam" Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs trao đổi phần chuẩn bị ở nhà, thống nhất kết quả Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS đại diện báo cáo: Dự kiến: 1. Tác giả: Lê Anh Trà 2. Tác phẩm: - Trích trong "Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam" Bước 4: Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"): Gv nhận xét và chuyển ý Nhiệm vụ 2: Hướng dẫn học sinh đọc – hiểu văn bản. - Mục tiêu: Giúp HS đọc đúng, đọc hay một văn bản nghệ thuật. Hiểu được vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của Bác Hồ. HS nắm được sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh. - Nội dung: + Đọc – chú thích + Phân tích nội dung + Chỉ ra được đặc sắc nghệ thuật kết hợp trong văn bản. - Sản phẩm: hs trả lời được câu hỏi và thực hiện các nội dung cô giáo hướng dẫn - Tổ chức thực hiện: Hoạt động 1: Đọc - chú thích B/ Đọc - Hiểu văn - Mục tiêu: Giúp học sinh rèn kỹ năng đọc, hiểu được bản nghĩa của một số từ khó, chia được bố cục của văn bản. 1/ Đọc – chú thích: - Nội dung: + Đọc – chú thích + Giải thích từ khó: sgk - Sản phẩm: + Học sinh đọc đúng yêu cầu - Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1) Theo em với VB này phải đọc như thế nào cho phù hợp với chủ đề mà tác giả biểu đạt? 2) Nhan đề VB là PCHCM em hiểu nghĩa của từ "phong cách" là gì? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs đọc nối tiếp Bước 3: Báo cáo, thảo luận: Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
4. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH HS đại diện báo cáo: Dự kiến: 1) Giọng chậm rãi trang trọng, khúc triết, nhấn mạnh những câu thể hiện chủ đề =>Thể hiện tình cảm yêu quí, trân trọng Bác. 2)Phong cách: ở đây dùng với ý nghĩa là lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử,... tạo nên cái riêng của một người nào đó. GV:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu các chú thích trong khác trong SGK. Bước 4: Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"): GV nhận xét và chốt: Hoạt động 2: Tìm hiểu kết cấu, bố cục 2/Kết cấu,bố cục. - Mục tiêu: hs nêu được kiểu bài phân chia được bố cục; xác định phương thức biểu đạt. - Nội dung: Xác định PTBĐ, thể loại, bố cục. - Sản phẩm: Hs trả lời PHT - Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: HS thảo luận nhóm bàn, PHIẾU HỌC TẬP 1) Văn bản thuộc kiểu loại VB nào ? 2) Phương thức biểu đạt của văn bản? 3) Em hãy nêu nội dung thuyết minh của tác giả? Xác định bố cục của văn bản? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs trao đổi thảo luận, làm vào PHT Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS đại diện báo cáo: Dự kiến: -Kiểu loại: Văn bản 1) Kiểu loại: Văn bản nhật dụng nhật dụng 2) Phương thức thuyết minh - Yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm. 3) Vẻ đẹp trong phong cách HCM. - PTBĐ: Thuyết minh - 2 luận cứ( 2 phần): kết hợp yếu tố nghị + Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá. luận, tự sự, biểu cảm) + Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt. Bước 4: Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"): - Bố cục: 2 phần. GV nhận xét và chốt: - Vb thuộc nhóm chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc. Vb mang ý nghĩa cập nhật và ý nghĩa lâu dài. Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện theo p/c HCM là việc làm thiết thực và thường xuyên của các thế hệ người VN nhất là lớp trẻ. Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
5. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH GV: Bản sắc văn hoá dt kết tinh những giá trị văn hoá tinh thần mang tính truyền thống của dân tộc. Trong thời kì hội nhập hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc càng trở nên có ý nghĩa. Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh phân tích 3/Phân tích. - Mục tiêu: Biết được biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt.Hiểu ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc. - Nội dung: + Phân tích nội dung + Chỉ ra được đặc sắc nghệ thuật kết hợp trong văn bản. - Sản phẩm: Hs trả lời được câu hỏi và làm bài tập theo hướng dẫn của gv - Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 3.1. Vẻ đẹp trong - Yêu cầu hs quan sát đoạn mở đầu phong cách văn hoá Công việc 1: của Hồ Chí Minh: Thảo luận cặp đôi chia sẻ: ? Tác giả đã khái quát vốn tri thức văn hoá của Bác ntn? ? Bằng những con đường nào Người có được vốn văn hoá ấy? Công việc 2: Hoạt động nhóm: 5 phút- Kĩ thuật mảnh ghép Nhóm1 Bằng sự hiểu biết của mình em hãy chứng minh: Bác đã đi nhiều nước, làm nhiều nghề và tiếp xúc với nhiều nền văn hoá? Nhận xét cách tiếp thu VH của Bác? Nhóm 2: Để làm rõ đạo đức phong cách văn hoá của HCM, tác giả đã sử dụng các phương pháp thuyết minh nào và nghệ thuật gì để làm sáng tỏ điều mình muốn nói ? Tìm những lời bình luận của t/g ? Nêu tác dụng việc kết hợp các phương thức biểu đạt đó? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs trao đổi thảo luận thống nhất kết quả Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS đại diện báo cáo: Dự kiến: Công việc 1: - Vốn tri thức văn hoá: Hết sức sâu rộng. Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
6. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - Vốn tri thức văn hoá có được là do: + Đi nhiều, có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với VH nhiều nước, DT, từ đông sang tây, khắp các châu lục. + Nói, viết thạo nhiều thứ tiếng. Vì ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng bậc nhất để tìm hiểu và giao lưu văn hoá với các DT trên thế giới. + Có ý thức học hỏi toàn diện, sâu sắc đến mức uyên thâm. + Học trong công việc, LĐ. Công việc 2: Nhóm1 + Năm 1911 Bác làm phụ bếp trên một chiếc tàu buôn Pháp ->viết báo ở Pháp. + Sang Anh quét tuyết + Sang Nga tìm CN Mac-Lênin + Sang Trung Quốc: tranh thủ sự ủng hộ của đồng minh -> bị Tưởng Giới Thạch bắt. Hỡi giá rét thành Balê có nhớ Và sương mù thành Luân Đôn Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya. Một viên gạch hồng Bác chống lại cả một mùa băng giá. Cách tiếp thu văn hoá nước ngoài của Bác: - Tiếp thu một cách có chọn lọc (học tập cái tốt và phê phán cái xấu, giữ vững nền tảng văn hoá dân tộc) - Bác không ngừng học hỏi, tìm hiểu đến mức uyên thâm luôn học hỏi có chọn lọc, luôn lấy văn hoá dân tộc làm nền tảng để tiếp thu văn hoá thế giới =>nhân cách Việt Nam => Cách sống, học tập của BH thật đúng đắn, mang tính khoa học cao... Nhóm 2: - PP t/m : Liệt kê. - NT: Kể xen lẫn bình luận một cách tự nhiên: ‘Chủ tịch HCM đã tiếp xúc với VH nhiều nước, nhiều vùng trên t/g ( Kể chuyện) - Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dt và nd t/g, văn hoá t/g sâu sắc như chủ tịch HCM (bình luận) - Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hoá (nhận định) - Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dt không gì lay chuyển đc ở Người để trở thành một nhân cách rất VN..(bình) - NT đối lập:Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi -> Tác dụng: So sánh liệt kê, kết hợp kể, bình luận =>Giúp đoạn văn tăng sức thuyết phục, tạo cho mọi người niềm tin và có cảm xúc tự hào về văn hoá HCM. - Gọi đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung, GV đánh giá, chốt ý kiến trên máy chiếu. Bước 4: Kết luận, nhận định Gv nhận xét và chốt Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
7. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH ? Từ lời bình luận của tác giả em hiểu gì về tình cảm, * Vốn tri thức văn tấm lòng của người viết dành cho Bác Hồ ? hoá sâu rộng: - Đó là lòng khâm phục, sự ngưỡng vọng về phong cách + Đi nhiều, có điều sống của Người . kiện tiếp xúc với VH ? Qua cách lập luận em hiểu gì về vẻ đẹp trong phong nhiều nước cách văn hoá của Bác ? + Nói, viết thạo nhiều - HS tự bộc lộ thứ tiếng - GV: Kết luận. + Có ý thức học hỏi ? Em hiểu ntn về sự nhào nặn của 2 nguồn văn hoá quốc toàn diện, sâu sắc đến tế và dân tộc ở Bác? mức uyên thâm. - Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ sung, sáng tạo hài hoà 2 + Học trong công nguồn văn hoá nhân loại và dân tộc trong tri thức văn hoá việc, LĐ. HCM. * Tích hợp quốc phòng: -> Nhờ học tập, rèn - GV chiếu hình ảnh clip về Bác Hồ trong những năm luyện. tháng hoạt động ở nước ngoài. GV khái quát: Những ảnh hưởng QT đó đã nhào nặn với - Tiếp thu có chọn lọc cái gốc VHDT không gì lay chuyển được ở Người, để trở tinh hoa văn hoá thành một nhân cách rất VN, một lối sống rất bình dị, rất nước ngoài: VN, rất phương Đông, nhưng đồng thời rất mới, rất hiện + Không chịu ảnh đại. Điều kỳ lạ trong phong cách HCM là sự kết hợp hài hưởng một cách thụ hoà những phẩm chất khác nhau nhưng thống nhất trong động. con người HCM. Đó là truyền thống và hiện đại; phương + Tiếp thu mọi cái đông và phương tây; xưa và nay; DT và QT; vĩ đại và đẹp, hay đồng thời bình dị. Đó là sự kết hợp và thống nhất hài hoà bậc nhất phê phán những hạn trong l/s DTVN từ xưa đến nay. Một mặt, tinh hoa Hồng chế, tiêu cực. Lạc đúc nên Người nhưng mặt khác tinh hoa nhân loại + Trên nền tảng cũng góp phần làm nên phong cách HCM VHDT mà tiếp thu + Đi nhiều nơi, học hỏi, tiếp thu mọi cái hay cái đẹp của những ảnh hưởng nền văn hoá thế giới không phải cho riêng mình, HCM đã Quốc tế. đấu tranh không mệt mỏi cho độc lập tự do của dân tộc - -> Kết hợp giữa kể, đó là lẽ sống của Người. Bác đã trở thành người Việt bình luận, so sánh, Nam đẹp nhất, tiêu biểu nhất mọi thời đại với một phong liệt kê. cách văn hoá vừa rất phương đông, vừa rất mới, rất hiện => Phong cách văn đại. hoá của Bác vừa truyền thống vừa hiện đại. * Hoạt động luyện tập - Mục tiêu:HS vận dụng các kiến thức đã học vào làm bài tập. - Thời gian: 3 phút - Phương pháp- KT: động não, vấn đáp, đặt câu hỏi - Cách tiến hành: GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS: Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
8. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH ? Từ nội dung em vừa tìm hiểu, hãy cho biết vẻ đẹp trong phong cách của Hồ Chí Minh là gì? - HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ: + Dự kiến sản phẩm: Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại + Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá + Giáo viên nhận xét, đánh giá ? Vốn tri thức văn hoá nhân loại của chủ tịch HCM sâu rộng như thế nào? * Hoạt động vận dụng - Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn và mở rộng trong thực tiễn. - Thời gian: 4 phút - Phương pháp-KT: đàm thoại, vấn đáp, đặt câu hỏi - Cách tiến hành: GV cho HS thực hiện các nhân ? Cảm nhận của em qua vẻ đẹp phong cách văn hoá của chủ tịch HCM? ? Bài học đối với chúng ta trong hội nhập thế giới? - Học tập BH, chúng ta tiếp thu nhưng cái đẹp, cái hay của văn hoá thế giới đồng thời cần phải biết phê phán những cái tiêu cực, trái với thuần phong mĩ tục của VN, giữ vững bản sắc văn hoá của dân tộc mình trong lối sống, cách ứng xử hàng ngày... ? Em học được gì từ phong cách của Bác - HS có thể trả lời những bài học cụ thể về phong cách : ngôn ngữ giao tiếp, ứng xử, trang phục, thưởng thức nghệ thuật.... - HS vận dụng kiến thức đã học trình bày miệng trước lớp - HS nhận xét - GV: Khái quát nội dung tiết học. *. Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: - Tìm và sưu tầm một số câu thơ, truyện nói về cuộc đời cách mạng và lối sống của Bác. Tìm hiểu những giá trị nghệ thuật đc sử dụng trong văn bản - Nêu cảm nhận của em về phong cách văn hoá của Bác - Bài học.... - Chuẩn bị bài: Phần còn lại: Đọc kĩ văn bản, chú ý các từ Hán Việt, yếu tố nghệ thuật sử dụng trong văn bản -> Vẻ đẹp trong lối sống sinh hoạt của HCM. ý nghĩa của văn bản là gì... Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
9. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH CHUYỂN TIẾT 2 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU * Mục tiêu: tạo hứng thú, tạo tình huống học tập nhằm huy động kiến thức của học sinh tìm hiểu về Bác Hồ. * Nội dung: ảnh ngôi nhà sàn, vườn cây, ao cá... của Bác * Sản phẩm: cảm nhận của hs * Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: + GV chiếu ảnh ngôi nhà sàn, vườn cây, ao cá... của Bác ? Những bức ảnh đó cho em biết điều gì về Bác? ? Em có nhận xét gì về cuộc sống sinh hoạt của Người? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + HS quan sát và phát biểu theo sự gợi ý của GV: Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - Bác sống gần gũi với thiên nhiên, thanh bạch, giản dị -> Sống thanh cao, giản dị Bước 4: Kết luận, nhận định GV dẫn dắt: Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ kính yêu, là nhà cách mạng vĩ đại, là danh nhân văn hoá thế giới. Cả cuộc đời Bác là một tấm gương lớn về nhân cách cao đẹp. Bác không chỉ đẹp về phong cách văn hóa mà còn có lối sống thanh cao, giản dị ntn thì giờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu. 2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI * Mục tiêu: Giúp HS chiếm lĩnh kiến thức về tác giả, tác phẩm, nội dung, giá trị nghệ thuật * Nội dung: tìm hiểu tác giả, hoàn cảnh sáng tác văn bản, nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. * Sản phẩm: hs trả lời câu hỏi, làm được phiếu học tập. * Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 3.2. Vẻ đẹp trong lối sống - HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN: phong cách sinh hoạt của 1) Em có nhận xét gì về câu văn mở đầu đoạn 2 của Hồ Chí Minh Vb? ý nghĩa của lời bình đó? 2) Để củng cố cho lập luận của mình, tác giả đã đưa ra hàng loạt dẫn chứng thuyết minh cho phong cách sinh hoạt của Bác ở những phương diện nào trong đ/s sinh hoạt? Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
10. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo, thảo luận. 1) Bằng một lời bình "Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ trên thế giới...của mình" -> Khẳng định vẻ đẹp giản dị trong lối sống của một vị chủ tịch nước có một không hai ở VN và trên thế giới. 2) Phong cách sinh hoạt của Bác ở những phương diện: Nơi ở, trang phục, bữa ăn. Bước 4: Kết luận, nhận định GV: Bằng một lời bình "Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và có lẽ trên thế giới...của mình" -> Khẳng định vẻ đẹp giản dị trong lối sống của một vị chủ tịch nước có một không hai ở VN và trên thế giới. HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: PHIẾU HỌC TẬP Tìm các chi tiết thể hiện phong cách sinh hoạt của Bác ở những phương diện: Nơi ở, trang phục, bữa ăn. Phương Nơi ở Trang phục Bữa ăn diện và tư trang Biểu hiện Nhận xét, đánh giá Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Thảo luận, trao đổi thống nhất Bước 3: Báo cáo, thảo luận. Phương Nơi ở Trang phục Bữa ăn diện và tư trang - Nơi ở và làm việc (nhà sàn Biểu hiện - nhà sàn - Trang - Ăn uống: bằng gỗ...) mộc mạc, đơn sơ. bằng gỗ... phục: bộ cá kho, rau - Trang phục: bộ quần áo bà quần áo bà muống ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi ba nâu, luộc, cà dép lốp thô sơ...giản dị. chiếc áo trấn muối... thủ, đôi dép - Ăn uống: cá kho, rau lốp thô muống luộc, cà muối... đạm sơ...giản dị. bạc. Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
11. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - Tư trang: - Tư trang: chiếc va li con, chiếc va li vài vật kỉ niệm... ít ỏi. con, vài vật kỉ niệm... ít ỏi. Nhận xét, mộc mạc, Hết sức giản Ăn uống đánh giá đơn sơ. dị đạm bạc Bước 4: Kết luận, nhận định GV chiếu hình ảnh nhà sàn và bổ sung thêm: - “ Nhà gác đơn sơ một góc vườn Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn Giường mây chiếu cói đơn chăn gối Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn.” -“ Nơi Bác ở sàn mây vách gió, Sáng nghe chim rừng hót sau nhà.” HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: ? Nhận xét gì về hệ thống dẫn chứng của tác giả khi nói về lối sống của Bác ? ? Qua đó toát lên vẻ đẹp nào trong lối sống của Bác ? ? Ở lớp 7 chúng ta đã học văn bản nào cũng ca ngợi sự giản dị của Bác? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: -> Dẫn chứng tiêu biểu, chọn HS suy nghĩ trả lời lọc, thuyết phục Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - Một lối sống đạm bạc, giản dị, trong sáng. - Lối sống đạm bạc, giản dị, - "Đức tính giản dị của Bác Hồ " trong sáng. Bước 4: Kết luận, nhận định GV : Sự trình bày hệ thống dẫn chứng như trên đã thuyết phục người đọc. Hơn thế văn bản còn hấp dẫn bởi tác giả đã kết hợp một cách khá khéo léo việc trình bày dẫn chứng và nghệ thuật bình luận. ? Có phải Bác không có điều kiện sống sang trọng hơn không? Hay là cách tự thần thánh hoá làm cho khác đời, hơn đời ? - Không phải là lối sống khắc khổ của những con người tự vui trong cảnh nghèo khó. Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
12. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - Không phải là cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn đời. - Đây là cách sống có văn hoá đã trở thành một quan niệm thẩm mỹ: Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên. HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1) Đoạn cuối văn bản, em hiểu thế nào là cách sống “không tự thần thánh hoá, khác đời, hơn đời”? 2) Tại sao tác giả lại khẳng định lối sống của Bác có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác? 3) * HS theo dõi đoạn :"Tôi dám chắc "-> hết ? Tác giả đã sử dụng pp thuyết minh nào? Việc tác giả so sánh, liên hệ cách sống của Bác với các nhà hiền triết trong lịch sử như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã nói lên điều gì? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs suy nghĩ trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo, thảo luận. 1) - Không xem mình nằm ngoài nhân loại như các thánh nhân siêu phàm. Không tự đề cao mình bởi sự khác mọi người, hơn mọi người, không đặt mình lên mọi sự thông thường ở đời. 2) Sự bình dị gắn với thanh cao trong sạch. Tâm hồn không phải chịu đựng những toan tính vụ lợi -> Tâm hồn đc thanh cao và hạnh phúc - Sống thanh bạch, giản dị, thể xác không phải gánh chịu ham muốn, bệnh tật -> Thể xác đc thanh cao, hạnh phúc. - Bình luận, so sánh, đối 3) Tác giả đã sử dụng phương pháp so sánh: so sánh chiếu cách sống của Bác với cách sống của Bác với lãnh tụ các nước khác và so sánh lãnh tụ các nước và các vị với Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm - những vị hiền hiền triết xưa. triết ngày xưa => Đây là cách so sánh hợp lí. Vì: Đây là 3 nhân cách lớn, 3 nhà văn hoá có lối sống thanh cao và =>Cách sống giản dị nhưng giản dị. Việc so sánh cho thấy Người rất phương đông, vô cùng thanh cao, sang gắn bó sâu sắc với vẻ đẹp tinh thần dân tộc. trọng - là cách di dưỡng tinh Bước 4: Kết luận, nhận định thần, thể hiện một quan niệm GV bình: Những bậc hiền triết xưa khi gặp thời thế thẩm mỹ cao đẹp. Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
13. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH nhưng không thể hành đạo giúp đỡ đời đã từ bỏ công danh tìm đến c/s ẩn dật nơi núi rừng, bạn cùng hoa cỏ, gió trăng giữ tâm hồn trong sạch. Nguyễn Trãi xưa về lại Côn Sơn để làm bạn với suối chảy rì rầm, bàn đá rêu phơi...Nguyễn Bỉnh Khiêm vui thú điền viên với cảnh sống nơi thôn dã: “Một mai một cuốc một cần câu”, với cảnh thanh bần “thu ăn măng trúc, đông ăn giá...tắm ao”. Nhưng Bác không phải là nhà hiền triết lánh đời mà lối sống của Bác in đậm nét đẹp truyền thống rất dân tộc nhưng cũng rất hiện đại. Nhiệm vụ 3: Tổng kết * Mục tiêu: khái quát lại nội dung và nghệ thuật đặc sắc của văn bản. * Nội dung: nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa * Sản phẩm: hs khái quát được theo yêu cầu Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 4. Tổng kết: 1) Từ nội dung tìm hiểu trên, em nhận thức được 4.1. Nội dung. điều gì về vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của - Vẻ đẹp trong phong cách HCM ? HCM là vẻ đẹp của một vĩ 2) Văn bản đã củng cố thêm cho em những hiểu biết nhân hết sức giản dị gần gũi, nào về Bác?(Văn bản làm nổi bật lên vẻ đẹp trong am hiểu mọi nền văn hoá phong cách HCM, em hãy khái quát bằng một câu nhân loại mà hết sức dân tộc, ngắn gọn?) hết sức Việt Nam. 3) Hãy tìm những biện pháp nghệ thuật nổi bật trong 4.2. Nghệ thuật: văn bản? (Khái quát những NT đặc sắc trong VB?) - Sử dụng ngôn ngữ trang 4)Nêu ý nghĩa của văn bản trọng. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - Vận dụng kết hợp các Hs thực hiện trả lời cá nhân phương thức biểu đạt tự sự, Bước 3: Báo cáo, thảo luận. biểu cảm, lập luận. 2) Vẻ đẹp trong phong cách HCM là vẻ đẹp của một vĩ - Vận dụng các hình thức so nhân hết sức giản dị gần gũi, am hiểu mọi nền văn hoá sánh, các biện pháp nghệ nhân loại mà hết sức dân tộc, hết sức Việt Nam. thuật đối lập. 3) * Ý nghĩa - Sử dụng ngôn ngữ trang trọng. - Bằng lập luận chặt chẽ, - Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, chứng cứ xác thực, tác giả biểu cảm, lập luận. cho thấy cốt cách HCM trong - Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ nhận thức và hành động. Từ thuật đối lập. đó đặt ra vấn đề của thời kì Bước 4: Kết luận, nhận định Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
14. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - GV: Phong cách Hồ Chí Minh vừa kế thừa truyền hội nhập: tiếp thu tinh hoa thống dân tộc vừa nâng cao hoà hợp vượt lên trên mọi văn hóa nhân loại, đồng thời ham muốn tầm thường.Phong cách HCM trở thành phải giữ gìn, phát huy bản chuẩn mực đạo đức của con người Việt Nam: "Sống, sắc văn hóa dân tộc. chiến đấu và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại" 4.3. Ghi nhớ: SGK/ 8 - HS đọc ghi nhớ 3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP * Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học về văn bản để làm bài tập. * Nội dung: Các bài tập liên quan đến văn bản. * Sản phẩm: câu trả lời của nhóm học sinh. * Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: PHIẾU HỌC TẬP Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: “Trong cuộc đời đầy truân chuyên của mình, chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với văn hóa nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới, cả phương Đông và phương Tây. Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mĩ. Người đã sống dài ngày ở Pháp, ở Anh. Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga và Người đã làm nhiều nghề. Có thể nói, ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến đâu Người cũng học hỏi và tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm. Người cũng chịu ảnh hưởng tất cả các nền văn hóa, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hóa không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại”. (“Phong cách Hồ Chí Minh” – Lê Anh Trà – in trong cuốn “Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam” - 1990). 1. Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt chính nào? 2. Đoạn văn sau tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì: Trên những con tàu vượt trùng dương, Người đã ghé lại nhiều hải cảng, đã thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mĩ. Người đã sống dài ngày ở Pháp, ở Anh. Người nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga Và người đã làm nhiều nghề”. 3. Tìm hai danh từ được sử dụng như tính từ trong câu văn cuối của đoạn và nêu hiệu quả của việc sử dụng các từ đó? Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
15. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH 4. Theo quan điểm của tác giả đoạn trích, nét phong cách nổi bật của Hồ Chí Minh là gì? 5. Qua đoạn trích trên, em học tập được những gì từ cách tiếp thu văn hóa các nước của Bác? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Hs nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm bàn. Bước 3: Báo cáo, thảo luận. Hs thảo luận thống nhất ý kiến, báo báo * Dự kiến: Câu1: Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt chính: Tự sự Câu 2: Đoạn văn tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ: liệt kê Câu 3: Hai danh từ được sử dụng như tính từ trong câu văn cuối của đoạn là: “ Việt Nam”, “ Phương Đông” nhằm nhấn mạnh tính chất dân tộc và truyền thống trong phong cách Hồ Chí Minh. Câu 4: Theo quan điểm của tác giả đoạn trích, nét phong cách nổi bật của Hồ Chí Minh là: “Một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại” Câu 5: Học tập được cách tiếp thu văn hóa các nước của Bác - Đến đâu Người cũng học hỏi và tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm. - Tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực Bước 4: Kết luận, nhận định GV nhận xét và chốt. 4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG * Mục tiêu: tạo cơ hội cho HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng, thể nghiệm giá trị đã được học vào trong cuộc sống thực tiễn ở gia đình, nhà trường và cộng đồng. * Nội dung: Bài tập viết đoạn văn. * Sản phẩm hoạt động: bài viết của học sinh. * Cách thực hiện : Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: ĐỀ BÀI: Viết đoạn văn nghị luận ngắn (10 -12 câu) theo lối diễn dịch nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của HCM. + Gợi ý: Hình thức đoạn văn, đủ số câu (10-12 câu), không mắc lỗi viết văn, lời văn trong sáng, hành văn mạch lạc. Nội dung: Đúng PTBĐ nghị luận với câu chủ đề: Vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của HCM. Vẻ đẹp trong phong cách của Bác thể hiện như thế nào? Có ý nghĩa ra sao? Em học tập được điều gì về Bác. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
16. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH Hs viết vào vở, 1 hs lên bảng viết Bước 3: Báo cáo, thảo luận. Mẫu: Học văn bản Phong cách HCM của LAT em vô cùng ngưỡng mộ vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của Người. Quả thật để có được vốn tri thức văn hóa sâu rộng và uyên thâm, Bác đã không ngừng học tập và rèn luyện. Người đã bôn ba khắc các quốc gia trên thế giới nên có điều kiện tiếp xúc với văn hóa nhiều nước. Điều quan trong hơn cả Người nói và viết thành thạo nhiều thứ tiếng bởi đó là công cụ để giao tiếp. Ngoài ra, Bác còn trực tiếp lao động cùng người dân để có kiến thức thực tiễn...Đúng như tác giả LAT đã viết: Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dt và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như CTHCM. Đáng học tập ở Người là mọi sự tiếp thu đều có sự chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc và đồng thời phê phán những hạn chế, tiêu cực. Tất cả những điều đó tạo nên một nhân cách rất VN, rất phương đông nhưng cũng rất mới, rất hiện đại. Bước 4: Kết luận, nhận định GV nhận xét và chốt. * Hướng dẫn về nhà: - Đọc bài thơ "Sáng tháng năm" của Tố Hữu. + Sưu tầm những bài thơ, câu chuyện viết về lối sống giản dị của Bác Hồ - Tìm và sưu tầm một số câu nói vô cùng giản dị của Bác nhưng đã trở thành châm ngôn, là chân lý của cả dân tộc và thời đại. - Chuẩn bị bài cho tiết sau: Phương châm hội thoại + Ôn các kiến thức đã học ở lớp 8: Hội thoại, hành động nói, vai xã hội *Rút kinh nghiệm: Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
17. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH Giảng 9AB: Tiết: 19 TÊN BÀI DẠY : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI Môn học/Hoạt động giáo dục: NGỮ VĂN; Lớp: 9AB Thời gian thực hiện: (1 tiết) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: - Hiểu nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất. 2. Năng lực - NL tự chủ, tự học; giao tiếp và hợp tác; giải quyết vấn đề và sáng tạo - NL ngôn ngữ và NL văn học (biết sử dụng ngôn ngữ qua các hành vi giao tiếp; cảm nhận cái hay của TV) - Hiểu nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất. 3. Phẩm chất - Yêu nước, nhân ái, trách nhiệm, chăm chỉ (yêu tiếng nói dân tộc, giữ gìn vẻ đẹp của TV trong giao tiếp, có ý thức trau dồi vốn TV qua việc sử dụng hiệu quả các PCHT) 4. Các nội dung tích hợp - Tích hợp giáo dục đạo đức: các giá trị tôn trọng, trách nhiệm, trung thực, hợp tác, đoàn kết - Kĩ năng sống: Kĩ năng ra quyết định: lựa chọn các phương châm hội thoại trong giao tiếp của bản thân. Kĩ năng giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giao tiếp II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU * Thiết bị: Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, nam châm, * Học liệu: Sách giáo khoa; sách giáo viên; Hướng dẫn học Ngữ văn lớp 9, tài liệu chuẩn kiến thức, sách tham khảo, SGV, SGK, bình giảng NV9, các tài liệu khác. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU * Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, tạo tình huống có vấn đề để dẫn dắt vào bài mới. * Nội dung: Đặt câu hỏi * Sản phẩm: hs trả lời được nội dung câu hỏi. * Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: ? Ở lớp 8 ta đã được học về hội thoại. Em hãy cho biết hội thoại là gì? Có khi nào trong giao tiếp em không đạt được mục đích như mong muốn? Em có biết vì sao như vậy không? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
18. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH Hs suy nghĩ trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - Dự kiến sản phẩm: hội thoại là nói đến giao tiếp...HS có thể trả lời có/ không. HS có thể còn lúng túng chưa thể lí giải đc rõ ràng Bước 4: Kết luận, nhận định GV dẫn: Nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp. Nói đến giao tiếp là ít nhất có người nói/có người nghe hoặc người viết/người đọc.Trong giao tiếp có những quy định tuy không được nói ra thành lời nhưng những người tham gia giao tiếp cần phải tuân thủ. Nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp thì giao tiếp cũng sẽ không thành công. Những quy định đó được thể hiện qua các phương châm hội thoại. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu. 2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI * Mục tiêu: Giúp HS nắm được các quy tắc trong giao tiếp hàng ngày. * Nội dung: Tìm hiểu phương châm về lượng, phương châm về chất * Sản phẩm: hs trả lời câu hỏi, làm được phiếu học tập. * Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * Hoạt động 1 Phương châm về lượng - Mục tiêu:HS nắm được các quy tắc trong giao tiếp, không nên nói thiếu, không nên nói thừa . - Nội dung: Tìm hiểu phương châm về lượng. - Sản phẩm: hs trả lời câu hỏi. - Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: I. Phương châm về GV treo bảng phụ . Gọi HS đọc ngữ liệu . lượng Gv hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm (cặp đôi) 1.Phân tích ngữ liệu: a. VD1: Khi An hỏi học bơi ở đâu mà Ba trả lời ở (SGK /8) dưới nước thì câu trả lời có đáp ứng điều An muốn biết không ? Vì sao? Cần phải trả lời như thế nào? b. VD2: Theo em truyện gây cười ở chỗ nào (vì sao truyện gây cười?). c. Từ 2 VD trên có thể rút ra bài học gì về giao tiếp ? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Thảo luận nhóm đôi 1. Câu trả lời của Ba Bước 3: Báo cáo, thảo luận. không đáp ứng câu hỏi * Đại diện trình bày VD1 của An - Câu trả lời của Ba không mang nội dung mà An cần (Không mang nội dung biết. Vì lời hỏi và lời đáp không ăn khớp với nhau, An cần biết) không hiểu nội dung câu hỏi. -> Khi nói, câu nói phải - Đúng ra Ba phải trả lời tập bơi ở sông, ở ao hay ở hồ. có nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp. * Đại diện trình bày VD2 2. Các nhân vật nói nhiều Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
19. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - Vì: các nhân vật đều nói những điều không cần nói, hơn những gì cần nói nói thừa như vậy cốt để khoe mẽ rằng tôi có lợn để -> Khi giao tiếp, cần nói cưới vợ, tôi có áo mới đúng, đủ, không thiếu, Bước 4: Kết luận, nhận định không thừa. - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá ghi bảng Hệ thống hóa kiến thức. ? Em hiểu thế nào là phương châm về lượng? 2.Ghi nhớ: (SGK/ 9) Gọi 1HS: đọc ghi nhớ1/SGK. * Hoạt động 1 Phương châm về chất - Mục tiêu: HS nắm được trong giao tiếp, không nên nói những điều mà mình không tin là đúng, hay không có bằng chứng xác thực - Nội dung: Tìm hiểu phương châm về chất - Sản phẩm: hs trả lời câu hỏi. - Tổ chức thực hiện: - HS đọc truyện cười "Quả bí khổng lồ" II. Phương châm về Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: chất. Câu hỏi thảo luận: Kĩ thuật khăn trải bàn 1.Phân tích ngữ liệu 1/ Chi tiết nào là yếu tố gây cười? Em có nhận xét gì về yếu tố này? + Quả bí to cả bằng cái 2/ Truyện cười này nhằm phê phán điều gì? Em rút nhà ra điều gì cần phải tránh khi giao tiếp? + Cái nồi đồng to bằng Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: cả cái đình làng Thảo luận nhóm vào bảng nhóm theo kĩ thuật kahwn -> Không đúng, không trải bàn. đáng tin cậy Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - Truyện cười phê phán * Các nhóm trình bày- nhận xét- bổ sung tính khoác lác + Quả bí to cả bằng cái nhà + Cái nồi đồng to bằng cả cái đình làng => Khi giao tiếp, đừng -> Không đúng, không đáng tin cậy nói những điều mà mình - Truyện cười phê phán tính khoác lác không tin là đúng hay => Không nên nói những điều mà mình không tin là không có bằng chứng xác đúng sự thật thực. Bước 4: Kết luận, nhận định GV: Đưa tình huống : Một hôm bạn A nghỉ học, cô giáo hỏi: - Có ai biết vì sao bạn A nghỉ học không? Em có thể trả lời như thế nào? - Bạn A nghỉ học vì ốm ạ! - Có lẽ bạn A nghỉ học vì ốm ạ! H? Nhận xét xem hai câu trả lời của hai bạn này đã đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp chưa? Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023
20. Trường THCS Cảnh Thụy GV: Trần Thị Ninh Tổ: KH&XH - Chưa biết lý do mà bạn1 nói bạn ốm thì không đúng vì không có bằng chứng xác thực... - Bạn thứ hai (có lẽ) chưa chắc chắn lắm - đúng ?Trong giao tiếp có điều gì cần tránh ? Em hiểu như thế nào là phương châm về chất 2.Ghi nhớ:SGK/10 HS:Đọc ghi nhớ -P/c về chất không nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực chưa có cơ sở xác định là đúng . HOẠT ĐỘNG NHÓM BÀN: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1) Hãy so sánh để làm rõ sự khác nhau giữa phương châm về lượng và phương châm về chất trong hội thoại ? - P/c về lượng - P/c về chất 2) Tìm những thành ngữ có nội dung liên quan đến phương châm về lượng, phương châm về chất? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Bước 3: Báo cáo, thảo luận. - P/c về lượng - P/c về chất Không nói thừa, không Không nói những điều nói thiếu không nói câu mà không có bằng chứng không có thông tin. xác thực Bước 4: Kết luận, nhận định 3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP * Mục tiêu: Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học về văn bản để làm bài tập. * Nội dung: Các bài tập liên quan đến văn bản. * Sản phẩm: câu trả lời của nhóm học sinh. * Tổ chức thực hiện: Tích hợp giáo dục đạo đức: III. Luyện tập: + Tự lập, tự tin, tự chủ trong việc thực hiện Bài 1 (SGK/10) nhiệm vụ của bản thân và các công việc được a. Trâu là loài gia súc nuôi ở nhà giao. Tình yêu tiếng Việt, giữ gìn, phát huy vẻ ->Thừa cụm từ "nuôi ở nhà" Bởi vì gia súc là vật nuôi trong nhà. đẹp của tiếng Việt. Có văn hóa giao tiếp, ứng xử b. én là một loài chim có hai phù hợp. cánh ->Thừa cụm từ "có hai Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: cánh" vì loài chim nào chẳng có Bài tập 1:- HS làm việc cá nhân hai cánh. Bài tập 2: nhóm-2 em cùng bàn Bài 2 (SGK/ 10) Kế hoạch bài học: Ngữ văn 9 Năm học: 2022-2023