Báo cáo biện pháp: Thiết kế đa dạng các hoạt động khởi động tạo hứng thú cho học sinh môn GDCD 6 đáp ứng chương trình GDPT 2018

Nội dung text: Báo cáo biện pháp: Thiết kế đa dạng các hoạt động khởi động tạo hứng thú cho học sinh môn GDCD 6 đáp ứng chương trình GDPT 2018

1. BÁO CÁO BIỆN PHÁP: THIẾT KẾ ĐA DẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH MÔN GDCD 6 ĐÁP ỨNG CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018
2. I. LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP II. NỘI DUNG III. KẾT LUẬN
3. I. LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP 1. Vai trò của biện pháp Nâng cao chất lượng giáo Đổi mới giáo dục toàn diện dục Tạo hứng thú học tập cho học sinh thông qua thiết kế Nâng cao năng lực và phẩm đa dạng các hoạt động khởi chất của học sinh động môn GDCD 6
4. I. LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP 2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu. - Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động khởi động trong các bài dạy GDCD lớp 6. - Phạm vi nghiên cứu: Chương trình GDCD lớp 6, tại trường THCS... 3. Mục đích nghiên cứu. Phương pháp, hình thức tổ chức giảng dạy khoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để giáo viên, và người học phát huy hết khả năng của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy. Một phương pháp giảng dạy khoa học sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng thời tạo nên sự hứng thú, say mê và sáng tạo của người học. Chính vì vậy việc đề xuất các giải pháp đổi mới trong tổ chức hoạt động khởi động ở các tiết dạy GDCD trong trường THCS nói chung và GDCD lớp 6 nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả dạy học theo hướng tích cực và hình thành năng lực cho học sinh.
5. I. LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP 4. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn + Phương pháp quan sát sư phạm + Phương pháp giáo dục + Nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm - Phương pháp toán học 5. Tính mới của đề tài - Đề tài đã phân tích được cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc tổ chức hoạt động khởi động bài học. - Đề tài đã đưa ra được một số cách thức tổ chức khởi động bài học nhằm đem lại hiệu quả cao trong các giờ dạy . - Đề tài đã thiết kế và thể nghiệm được một số ví dụ minh họa cho các phương pháp tổ chức hoạt động khởi động bài học trong chương trình GDCD lớp 6.
6. II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP 1. Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp 1.1. Xác định mục tiêu, nguyên tắc hoạt động khởi động Hoạt động khởi động phải xác định rõ mục tiêu cần đạt, phương pháp và kỹ thuật tổ chức, phương tiện cần dùng; chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh một cách rõ ràng, phù hợp với đối tượng học sinh. Hoạt động khởi động cần tổ chức thành hoạt động để học sinh trực tiếp tham gia nên sẽ cần lượng thời gian nhiều hơn. Giáo viên bố trí thời gian cho từng hoạt động khởi động thích hợp tạo điều kiện cho học sinh hoạt động, bày tỏ quan điểm cũng như hoàn thành sản phẩm học tập.
7. II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP 1. Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp 1.2. Kỹ thuật cơ bản khi xây dựng hoạt động khở i động Việc đặt câu hỏi hay tình huống Không lấy những khởi động cần chú nội dung không Sau hoạt động ý tạo được hứng thiết thực với bài Hoạt động khởi khởi động, giáo thú cho học sinh học, tránh lấy động là bước đầu viên cần chuẩn bị để học sinh được những nội dung tiên để vào bài học, thêm những lời thực hiện nhiệm vụ. mang tính chất nên việc khởi động dẫn vào bài sinh Câu hỏi tình huống minh họa chung cũng cần nhẹ và động nhằm kết nối đưa ra ở phần này chung mà cần cụ sinh động để tạo giữa hoạt động cũng cần có nhiều thể, sử dụng nội sự hấp dẫn cho học khởi động và hoạt mức độ trong đó dung liên quan đến sinh. động hình thành nhất thiết phải có bài học để khởi kiến thức câu dễ học sinh động. nào cũng có thể trả lời được.
8. II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP 1.3. Một số hình thức hoạt động khởi động trong môn GDCD 6 2.1. Thứ nhất là khởi động tiết học dưới dạng trò chơi. 2.2. Thứ hai là sử dụng tranh ảnh, video-clip có liên quan đến bài học. 2.3. Thứ ba là khởi động bằng các bài tập hay câu hỏi tình huống. 2.4. Thứ tư là khởi động bằng cách sử dụng kho tàngtục ngữ, ca dao, thành ngữ, thơ 2.5. Thứ năm là khởi động bằng cách sử dụng phương pháp đóng vai. 2.6. Thứ sáu là khởi động bài học bằng cách sử dụng các câu chuyện.
9. II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP 2. Thực trạng Hoạt động khởi động không phong phú, chưa có nhiều hoạt động gây hứng thú cho học sinh Trong phương pháp dạy học truyền thống, chúng ta thường thấy những lời vào bài mượt mà trơn tru, việc sử dụng các hình thức khởi động môn GDCD 6 còn mới lạ cách tiếp cận của học sinh còn nhiều bỡ ngỡ. Chính vì vậy, hiện tượng học sinh lười học, ngại học, không hứng thú với môn GDCD vẫn còn tồn tại phổ biến, dẫn đến chất lượng bài kiểm tra môn GDCD chưa cao.
10. II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP 2. Thực trạng Trước khi nghiên cứu áp dụng biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát 70 học sinh lớp 6 và thu được kết quả như sau: Tổ chức hoạt động khởi động dưới nhiều hình thức KHẢO SÁT MỨC ĐỘ HỨNG THÚ phong phú đa dạng thì em cảm thấy thế nào? 7% 20% 18% RẤT THÍCH RẤT HỨNG THÚ BÌNH THƯỜNG 31% 12% HỨNG THÚ BÌNH THƯỜNG KHÔNG THÍCH 62% KHÔNG HỨNG THÚ 50%
11. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.1. Sử dụng tranh ảnh, video có liên quan đến bài học Để tiết học thêm hứng thú, giáo viên có thể sử dụng những tranh ảnh, video liên quan đến nội dung bài học để học sinh được trải nghiệm, được phát huy những tri thức vốn có của mình về vấn đề của tiết học. Sử dụng tranh ảnh, video minh họa để dẫn vào bài là phương pháp dạy học khá phổ biến ở nhiều môn hoc. Giáo viên có thể vào bài bằng cách: cho học sinh quan sát tranh ảnh, xem một đoạn phim, tư liệu có liên quan đến nội dung bài học. Câu hỏi có thể được đặt ra trước hoặc sau khi HS được quan sát. Với các kiểu câu hỏi như: - Chú ý lên màn hình, quan sát hình ảnh và cho biết những hình ảnh đó liên quan đến sự vật, hiện tượng nào mà em biết? -Từ những bức ảnh đó, gợi cho em những suy nghĩ gì? - Các em quan sát lên máy chiếu, xem đoạn video sau và nêu cảm nhận của em về nội dung của đoạn phim? - Đoạn video sau gợi cho các em suy nghĩ gì về ? Điều quan trọng là sau khi cho học sinh xem tranh ảnh, video, giáo viên phải đưa ra những câu hỏi gợi mở liên quan đến bài học để dẫn vào bài.
12. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.1. Sử dụng tranh ảnh, video có liên quan đến bài học Ví dụ: GDCD6 -BÀI 2 : YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG - Giáo viên cung cấp một số hình ảnh về cảnh thiên tai và yêu cầu học sinh nhận biết: Trong các hình dưới đây, em hãy cho biết nội dung của các bức hình là gì ? Đảng và Nhà nước ta đã có những việc làm gì trước những khó khăn trên? Cảm xúc của em trước những việc làm đó ?
13. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.2. Sử dụng các câu hỏi hay bài tập tình huống Taọ tình huống nghiã là giúp các em tưở ng tươṇ g ra môṭ tình huống cu ̣ thể nào đó gần vớ i nôị dung bài hoc̣ để các em trải nghiêṃ , tưở ng tươṇ g. Từ đó giáo viên dâñ dắt vào bài. Các câu hỏi trong phần vào bài có thể chỉ là một tình huống để cho học sinh phát hiện hay huy động vốn hiểu biết của mình để giải quyết tình huống ấy. Các vấn đề hay câu hỏi được đưa ra sẽ giúp học sinh phát triển tư duy, xâu chuỗi vấn đề một cách mạch lạc đồng thời tạo hứng thú cho học sinh vào tiết học mới để khám phá vấn đề còn đang bỏ ngỏ. Từ các câu hỏi tình huống, học sinh có thể nêu những ý tưởng và suy nghĩ của bản thân, giáo viên sẽ dựa vào đó để dẫn dắt vào nội dung bài học. Việc thay đổi hình thức giới thiệu bài từ việc chỉ dùng một vài câu để dẫn dắt vào bài thay bằng tổ chức hoạt động để học sinh được tham gia trực tiếp giải quyết vấn đề là một hoạt động thiết thực . Hoạt động phải xác định được mục tiêu cần đạt, phương pháp và kĩ thuật tổ chức, phương tiện cần dùng, chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh một cách rõ ràng, tạo hứng thú cho học sinh, tạo ra tình huống có vấn đề để dẫn dắt học sinh vào phần hình thành kiến thức mới. Mỗi hoạt động vào bài trong giờ học cũng giống như món ăn khai vị trong một bữa tiệc, tạo tâm thế chủ động cho học sinh khi vào tiết học.
14. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.2. Sử dụng các câu hỏi hay bài tập tình huống Ví dụ: ỨNG PHÓ VỚI TÌNH HUỐNG NGUY HIỂM - GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua trò chơi “nhanh tay nhanh mắt” Luật chơi: - Chia lớp thành 2 nhóm: Nhóm A và B. Trong vòng 1 phút các em lần lượt lên bảng ghi những tình huống nguy hiểm có thể xảy ra - Đại diện nhóm lên trình bày những sản phẩm mà nhóm mình tìm được. - GV đưa câu hỏi: Câu 1: Tình huống đó diễn ra khi nào? Câu 2: Em đã làm gì khi gặp tình huống đó? - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài học: Trong cuộc sống thường có nhiều điều bất giờ xảy ra mà chúng ta không thể lường trước được. Vậy trước những tình huống nguy hiểm đó, ta cần phải làm gì và làm như thế nào, nhờ sự giúp đỡ của ai . Để giải đáp những thắc mắc này cô và chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
15. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.3.Tổ chức hoạt động dưới dạng trò chơi Một số trò chơi phổ biến nhất được sử dụng trong khâu vào bài đó là: đuổi hình bắt chữ, giải ô chữ , ngôi sao may mắn, vòng quay kì diệu Việc sử dụng hoạt động trò chơi ngay từ đầu tiết học sẽ tăng sự hứng thú cho học sinh, giúp cho hoạt động dạy học trở nên sôi nổi, cuốn hút, giúp học sinh rèn luyện được sự mạnh dạn, tự tin, khả năng phản xạ nhanh, sự sáng tạo, nâng cao tinh thần đoàn kết và sự tương tác giữa học sinh với học sinh, giữa học sinh với giáo viên. Một số gợi ý tổ chức trọ̀ chơi như: - Trò chơi: nghe nhanh nhanh, nói nhanh nhanh. - Trò chơi đuổi hình bắt chữ -Trò chơi đoán ý đồng đội ....
16. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.3.Tổ chức hoạt động dưới dạng trò chơi Ví dụ: GDCD 6- BÀI 5 : TỰ LẬP Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu) Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận với bài mới bằng trò chơi “Ô chữ bí mật”
17. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.3.Tổ chức hoạt động dưới dạng trò chơi Ví dụ 2: BÀI 6: TỰ NHẬN THỨC BẢN THÂN Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu) Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận với bài mới bằng trò chơi đóng vai “Phóng viên nhí”. - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài học Trong cuộc sống hàng ngày mỗi việc làm của chúng ta đều phải được nhìn nhận lại. Bởi sau khi nhìn nhận lại việc làm của bản thân chúng ta mới nhận ra điểm mạnh của bản thân để phát huy, khắc phục điểm yếu để tự hoàn thiện mình để sống tốt đẹp hơn.
18. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.5. Khởi động bằng bài hát, ca dao, tục ngữ. Ví dụ 1: Bài TIẾT KIỆM 1. Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu) Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua bài hát “Đội em ...” Xem video karaoke“Đội em làm kế hoạch nhỏ” và trả lời câu hỏi: C1? Bài hát nói về phong trào gì của ĐTNTP HCM?Trường em có không? Em có tham gia không? C2 ? Em có suy nghĩa gì về ý nghĩa hoạt động đó? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - Học sinh cử đại diện lầnt trình bày các câu trả lời. - Giáo viên: Quan sát, theo dõi quá trình học sinh thực hiện, gợi ý nếu cần Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài học Tiết kiệm là đức tính quý báu, cần thiết trong cuộc sống.Vậy tiết kiệmlà gì? Biểu hiện tiết kiệm như thế nào cô và các em sẽ cùng tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay.
19. II. NỘI DUNG 3. Các giải pháp 3.5. Khởi động bằng bài hát, ca dao, tục ngữ. Ví dụ 2: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG GIA ĐÌNH, DÒNG HỌ 1. Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu) Giáo viên hướng dẫn học sinh tiếp cận với bài mới bằng trò chơi “Thẩm thấu âm nhạc” - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề và giới thiệu chủ đề bài học Tự hào về truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ chính là giữ gìn nguồn gốc bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tạo điều kiện cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Để thực hiện nhiệm vụ cao quý ấy không ai khác chính là thế hệ thanh niên Việt Nam ngày nay. Vậy tự hào về truyền thống của gia đình, dòng họ là gì? Biểu hiện của tự hào về truyền thống của gia đình, dòng họ như thế nào cô và các em sẽ cùng tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay.
20. II. NỘI DUNG 4. Kết quả nghiên cứu. 4.1. Đánh giá kết quả Sau khi áp dụng sáng kiến trên, tôi nhận thấy học sinh đã hứng thú hơn với môn Giáo dục công dân, nhiều em yêu thích và bước đầu say mê với môn học hơn. Bắt đầu mỗi tiết học, hoc̣ sinh không còn cảm giác mêṭ mỏi, nhàm chán, năṇ g nề, lo lắng như khi giáo viên kiểm tra bài cũ. Các em đươc̣ thoải mái tham gia vào hoaṭ đôṇ g hoc̣ tâp̣ mà không hề hay biết. Giờ hoc̣ cũng bớ t sư ̣ căng thẳng khô khan. Giờ học diễn ra sôi nổi, học sinh tích cực học tập. Từ đó, chất lượng môn học đã thay đổi và tăng lên đáng kể. Cụ thể, trong học kì I năm học 2022-2023 qua thực nghiệm lớp (6A) đối chiếu với lớp đối chứng (6B) tôi thấy: -Về mức độ hứng thú: Ở lớp thực nghiệm tôi thấy các em hào hứng trong các giờ học giáo dục công dân, hứng thú, tò mò khi tiết học bắt đầu, sôi nổi khi cô đưa ra các tình huống khởi động vào bài, hầu hết các em đều giơ tay phát biểu. Cảm thấy hứng thú học các nội dung tiếp theo của bài học. Lớp 6A mức độ hứng thú: 100% các em hứng thú với hình thức giới thiệu bài thông qua các hoạt động trò chơi, câu hỏi tình huống còn lớp 6B các em còn trầm, tiếp thu bài học còn thụ động, chưa sôi nổi và hứng thú. - Về chất lượng môn học: Sau khi áp dụng biện pháp này vào việc giới thiệu bài và khởi động tiết học, qua quá trình dạy và làm các bài kiểm tra (kiểm tra thường xuyên, kiểm tra 1 tiết, điểm thi kết thúc môn) tôi thấy chất lượng môn học có tăng lên so với lớp đối chứng, điểm yếu ít hơn, điểm trung bình giảm, điểm khá và điểm giỏi có tăng lên.