Giáo án Lịch Sử và Địa lí Lớp 6 - Bài 1: Lịch sử và cuộc sống - Năm học 2021-2022 - Vũ Thị Mai Hiền

Nội dung text: Giáo án Lịch Sử và Địa lí Lớp 6 - Bài 1: Lịch sử và cuộc sống - Năm học 2021-2022 - Vũ Thị Mai Hiền

1. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Ngày Ngày soạn Dạy Tiết /8/2021 Lớp 6A1 6A2 6A3 6A4 6A5 CHƯƠNG 1: VÌ SAO PHẢI HỌC LỊCH SỬ? Bài 1. LỊCH SỬ VÀ CUỘC SỐNG I. Mục tiêu 1. Về kiến thức - Nêu được các khái niệm Lịch sử và môn Lịch sử. - Hiểu được lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ. - Giải thích được vì sao cần học Lịch sử. 2. Về năng lực a. Năng lực chung - Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao và hỗ trợ bạn trong hoạt động nhóm. - Giao tiếp và hợp tác: Trình bày được ý kiến, sản phẩm của nhóm, đánh giá các sản phẩm của các bạn trong nhóm hoặc của nhóm khác; có thái độ hợp tác, chia sẽ, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động nhóm - Giải quyết vấn đề sáng tạo: phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ. b. Năng lực đặc thù - Tìm hiểu lịch sử: thông qua quan sát, sưu tầm tư liệu, bước đầu nhận diện và phân biệt được các khái niệm lịch sử và khoa học lịch sử, các loại hình và dạng thức khác nhau của các nguồn tài liệu cơ bản của khoa học lịch sử. - Nhận thức và tư duy lịch sử: bước đầu giải thích được mối quan hệ giữa các sự kiện lịch sử với hoàn cảnh lịch sử, vai trò của khoa học lịch sử đối với cuộc sống. - Vận dụng: biết vận dụng được cách học môn Lịch sử trong từng bài học cụ thể. 3. Về phẩm chất - Yêu nước: Tôn trọng quá khứ, có ý thức bảo vệ các di sản của thế hệ đi trước để lại - Trách nhiệm: + Tôn trọng các kỉ vật của gia đình; có ý thức, trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá của các dân tộc trên thế giới. + Khơi dậy sự tò mò, hứng thú đối với bộ môn lịch sử + Có thái độ đúng đắn khi tham quan các di tích, bảo tàng - Chăm chỉ: cố gắng trong các hoạt động học tập, để đạt kết quả tốt. - Trung thực: có tính chính xác, trung thực trong quá trình học tập và cuộc sống - Nhân ái: sẵn sàng học tập, giúp đỡ các thành viên trong nhóm II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Đối với giáo viên - Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, phiếu học tập dành cho HS. Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
2. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 - Một số tranh ảnh được phóng to, một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh - SGK. - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học (nếu có) và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu a. Mục tiêu: Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới. Từ đó, giáo viên dẫn vào bài mới. b. Nội dung: HS quan sát tranh, trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên c. Sản phẩm: Học sinh trình bày được tất cả các mọi sự vật hay con người đều biến đổi theo thời gian nghĩa là đều có quá khứ và đó chính là lịch sử. Từ đó học sinh dần dần hình thành khái niệm lịch sử. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV đưa ra các hình ảnh liên quan đến các thế hệ máy tính điện tử từ khi xuất hiện đến nay (SGK H.1); HS quan sát tranh và trả lời các câu hỏi: ?: Hãy chỉ ra những điểm thay đổi theo thời gian của máy tính điện tử; theo em sự thay đổi theo thời gian như vậy được hiểu là gì. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV. Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả: HS trình bày cá nhân theo quan điểm và hiểu biết của từng học sinh Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Hãy chỉ ra những điểm thay - Năm 1946 Chiếc máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới là đổi theo thời gian của máy “ENIAC”. Ra đời trong chiến tranh thế giới thứ 2 (6/1943) nặng tính điện tử? khoảng 30 tấn, chiếm chỗ 150m2, có thể tính 3000 phép chia - 5000 phép cộng. - Giai đoạn 1971-1980, máy tính thế hệ thứ 4: so với chiếc máy tính đầu tiên thì máy tính này có hình dáng nhỏ gọn hơn nhiều, trọng lượng nhẹ hơn và chức năng công dụng nhiều hơn - Hiện nay: máy tính xách tay ra đời với hình dáng, kích cỡ nhỏ gọn hơn rất nhiều, mẫu mã đa dạng, màu sắc phong phú, chức năng công dụng được cải tiến và thuận tiện cho con người trong việc thực hiện các công việc của mình.... Theo em sự thay đổi theo Sự thay đổi của máy tính theo thời gian được hiểu là lịch sử thời gian như vậy được hiểu là gì? Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài mới. Dẫn vào bài mới: Như vậy, các em thấy rằng chiếc máy tính đầu tiên và chiếc máy tính hiện nay đã có rất nhiều sự thay đổi (như chúng ta đã phân tích), sự thay đổi của máy tính theo thời Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
3. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 gian được gọi là lịch sử. Vậy có bao giờ các em tự đặt ra câu hỏi. Lịch sử là gì? Vì sao ta phải học lịch sử và học như thế nào? Cô và các em sẽ tìm hiểu Bài 1 .. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.1. Hoạt động 1: Tìm hiểu lịch sử là gì? a. Mục tiêu: HS hiểu được lịch sử là tất cả những gì đã xảy ra trong quá khứ và lịch sử là một môn khoa học nghiên cứu và phục dựng lại quá khứ. Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của xã hội loài người trên cơ sở những thành tựu của khoa học lịch sử. b. Nội dung: HS quan sát tranh, kết hợp với tư liệu SGK, hoàn thành PHT số 1 c. Sản phẩm: Học sinh trình bày được khái niệm lịch sử và môn Lịch sử và nhiệm vụ của môn lịch sử. d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm 1. Lịch sử là gì? Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Lịch sử là tất cả những gì đã xảy ra và GV yêu cầu HS quan sát tư liệu SGK (Tr9), tranh ảnh lịch sử còn được hiểu là 1 môn khoa về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 kết hợp với học nghiên cứu và phục dựng lại quá sự hiểu biết của bản thân để hoàn thành PHT số 1; thời khứ. gian 5 phút - Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của xã hội loài người từ khi con người xuất hiện trên Trái Đất cho đến ngày nay. Yêu cầu Sản phẩm Theo em, những câu hỏi nào có thể được đặt ra để tìm hiểu về quá khứ khi quan sát hình ảnh sự kiện khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40? Theo em, sự kiện khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 có phải là lịch sử không? Vì sao? Qua đó, Em hiểu lịch sử và Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
4. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 môn lịch sử là gì? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung vào PHT Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả sau khi đã trao đổi với bạn cùng bàn. Yêu cầu Sản phẩm Theo em, những - Một số câu hỏi có thể đặt ra: câu hỏi nào có thể ?:Cuộc khởi nghĩa này diễn ra được đặt ra để tìm vào năm bao nhiêu. hiểu về quá khứ khi ?:Ai là người lãnh đạo cuộc quan sát hình ảnh khởi nghĩa. sự kiện khởi nghĩa ?:Cuộc khởi nghĩa diễn ra ở Hai Bà Trưng năm đâu, diễn biến, kết quả . 40? Theo em, sự kiện - Sự kiện khởi nghĩa Hai Bà khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 là lịch sử. Vì Trưng năm 40 có sự kiện này có thật và đã diễn phải là lịch sử ra trong quá khứ được con không? Vì sao? người ghi chép, vẽ tranh (phục dựng lại) Qua đó, Em hiểu - Lịch sử là tất cả những gì đã lịch sử và môn lịch xảy ra và lịch sử còn được sử là gì? hiểu là 1 môn khoa học nghiên cứu và phục dựng lại quá khứ. - Môn Lịch sử là môn học tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của xã hội loài người từ khi con người xuất hiện trên Trái Đất cho đến ngày nay. Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá. - GV nhấn mạnh: + Lịch sử là những gì có thật đã xảy ra trong quá khứ và lịch sử của xã hội loài người là những hoạt động của co người từ khi xuất hiện đến ngày nay. Môn Lịch sử mà các em học chỉ nghiên cứu lịch sử loài người. + Những hình ảnh được chụp, được ghi chép lại như khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40; Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập (GV đưa tranh) hoặc những câu chuyện như Bác Hồ đến thăm Đề Hùng (Phú Thọ) năm 1954 đó chính là lịch sử, chính nhờ những câu chuyện, hình ảnh đó mà lịch sử được lưu giữ lại. Các nhà khoa học tiến hành sưu tập, nghiên cứu các tài liệu Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
5. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 đó và phục dựng lại lịch sử một cách chân thực nhất. Đó là khoa học lịch sử. - GV chuyển ý: Vậy có bao giờ các em tự đặt ra câu hỏi: Vì sao chúng ta phải học lịch sử? học lịch sử để là gì không? Để trả lời cho những câu hỏi trên. Cô và các em sẽ cùng tìm hiểu mục 2. Vì sao phải học lịch sử? 2.2. Hoạt động 2: Tìm hiểu vì sao phải học lịch sử? a. Mục tiêu: HS nêu được vai trò của lịch sử và đặt ra yêu cầu phải hiểu rõ lịch sử dân tộc để hiểu biết về nguồn gốc, truyền thống lịch sử nước nhà b. Nội dung: HS quan sát tranh, kết hợp với tư liệu SGK, video hoàn thành yêu cầu GV. c. Sản phẩm học tập: trả lời được các câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm Nhiệm vụ 1: 2. Vì sao phải học lịch sử? Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Giúp chúng ta tìm hiểu quá khứ, tìm - GV yêu cầu HS hoàn thành PHT số 2; hoạt động cá về cội nguồn của chính bản thân, gia nhân 3 phút. đình và dòng họ rộng hơn là của cả Yêu cầu Sản phẩm dân tộc, nhân loại. Hãy giới thiệu về gia đình - Để đúc kết những bài học kinh của em (gồm mấy thế hệ, có nghiệm về sự thành công và thất bại những ai, những sự kiện đáng trong quá khứ, để phục vụ hiện tại và nhớ, truyền thống gia xây dựng cuộc sống mới trong tương đình ) lai. Em biết được nguồn gốc của bản thân, gia đình thông qua ai hoặc những phương tiện nào? Việc em biết được nguồn gốc của bản thân, gia đình sẽ có ý nghĩa như thế nào? Qua đó, em sẽ có thái độ như thế nào đối với những người trong gia đình của mình? Bước 2: HS hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành nội dung vào PHT số 2 Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả Dự kiến sản phẩm Yêu cầu Sản phẩm Câu 1: Hãy giới thiệu - Gia đình gồm 3 thế hệ: về gia đình của em Ông bà, cha me, anh, chị, (gồm mấy thế hệ, có em Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
6. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 những ai, những sự - Ngày kết hôn của Ông bà, kiện đáng nhớ, truyền Cha mẹ thống gia đình ) - Ngày sinh của các thành viên trong gia đình - Ông bà, cha mẹ làm giáo viên, bác sĩ, công nhân . Câu 2: Em biết được - Thông qua lời kể, những nguồn gốc của bản câu chuyện của ông, bà, thân, gia đình thông cha, mẹ.. qua ai hoặc những - Thông qua những hình phương tiện nào? ảnh, video được lưu giữ lại Câu 3: Việc em biết - Giúp em hiểu biết rõ về được nguồn gốc của nguồn gốc, quá khứ của bản thân, gia đình sẽ bản thân, gia đình .. có ý nghĩa như thế nào? Câu 4: Qua đó, em sẽ - Kính trọng, biết ơn đến có thái độ như thế nào ông bà, cha mẹ đối với những người - Yêu thương mọi người trong gia đình của trong gia đình . mình? - Tự hào về truyền thống của gia đình ... Bước 4: HS khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá và khen ngợi HS. - GV nhấn mạnh: Như vậy, mỗi người sinh ra đều có nguồn gốc xuất thân, đó là nguồn gốc của gia đình, dòng họ. Khi một dòng họ xây dựng nhà thờ lập gia phả đều phải nghiên cứu về cội nguồn xa xưa của dòng họ. Đây chính là lịch sử của dòng họ. Nhiệm vụ 2: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS quan sát đoạn video sự kiện: Chủ tịch HCM đọc tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình (2/9/1945); hình ảnh và câu nói của Hồ Chí Minh (SGK Tr10); thảo luận nhóm theo kĩ thuật “Khăn trải bàn”; thời gian 5 phút; theo yêu cầu sau: Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
7. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Hình ảnh Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập Yêu cầu Sản phẩm Câu 1: Đây là sự kiện gì; diễn ra ở đâu? vào thời gian nào? Câu 2: Sự kiện này có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc Việt Nam? Câu 3: Quan sát câu nói: “Dân ta phải biết sử ta/Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Cho biết ý nghĩa của hai câu thơ trên. Câu 4: Theo em, việc biên soạn các tác phẩm lịch sử (H2) có tác dụng gì? Câu 5: Qua những ví dụ trên, em hãy cho biết: vì sao phải học lịch sử? Bước 2: Các nhóm hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thành nội dung vào bảng phụ Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả (GV mời 2 nhóm treo lên bảng, các nhóm còn lại treo sản phẩm xung quanh lớp học) Dự kiến sản phẩm Yêu cầu Sản phẩm Câu 1: Đây là sự -Sự kiện: Chủ tịch HCM đọc kiện gì; diễn ra ở bản tuyên ngôn độc lập đâu? Vào thời gian - Ở Quảng Trường Ba Đình nào? (Hà Nội) - Thời gian: 2/9/1945 Câu 2: Sự kiện này - Nước Việt Nam hoàn toàn đánh dấu bước ngoặt độc lập lịch sử nào đối với dân tộc Việt Nam? Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
8. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Câu 3: Quan sát câu - Hai câu thơ: nhằm nhấn nói: “Dân ta phải mạnh vai trò của lịch sử dân biết sử ta/Cho tường tộc và đặt ra yêu cầu cần gốc tích nước nhà phải hiểu rõ về nguồn gốc, Việt Nam”. Cho biết truyền thống của dân tộc ý nghĩa của hai câu Việt Nam thơ trên. Câu 4: Theo em, - Đây là những công trình việc biên soạn các nghiên cứu của khoa học lịch tác phẩm lịch sử sử, giúp con người hiểu được (H2) có tác dụng gì? lịch sử của dân tôc Việt Nam và lịch sử của thế giới cổ đại. Câu 5: Qua những - Để biết được cội nguồn của ví dụ trên, em hãy tổ tiên, quê hương, đất nước. cho biết: vì sao phải - Hiểu được tổ tiên, ông cha học lịch sử? đã sống, lao động, đấu tranh như thế nào để có được đất nước như ngày nay. - Học lịch sử giúp chúng ta giúp chúng ta hiểu được những gì nhân loại đã tạo ra trong quá khứ. Từ đó, có ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị tốt đẹp do con người trong quá khứ để lại. Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá và khen ngợi HS. - GV khai thác mục: Kết nối với ngày nay bằng cách đặt câu hỏi để HS trong lớp cùng trao đổi, tranh luận, phản biện: Hình ảnh Bác Hồ nói chuyện với các cán bộ, chiến sĩ ở Đền Hùng (19/9/1954) Câu 1: Theo em, tại sao Bác Hồ lại chọn Đền Hùng để căn dặn các chiến sĩ? Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
9. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Câu 2: Câu nói ấy có ý nghĩa như thế nào? Câu 3: Nếu em là 1 trong những chiến sĩ sau khi được nghe câu nói ấy của Bác tại Đền Hùng, em sẽ nói với Bác và các chiến sĩ khác như thế nào? Hoặc là 1 học sinh, em sẽ làm gì để xứng đáng với lời căn dặn đó của Bác. Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Bác Hồ chọn Đền Hùng vì: Đây chính là đền thờ Vua Hùng - vị vua đã sáng lập ra nước ta. Đây là 1 địa danh lịch sử, có ý nghĩa đối với dân tộc Việt Nam Câu 2: Giúp ta thấy được truyền thống dựng nước hào hùng của cha ông ta từ xưa đến này mà còn giáo dục các thế hệ mai sau phải biết ơn, phát huy những truyền thống tốt đẹp đó. Câu 3: HS có thể trả lời theo suy nghĩ của bản thân (GV nên khuyến khích HS phát huy những suy nghĩ mang tính chất tích cực, để giáo dục học sinh phẩm chất yêu nước, lòng biết ơn, tự hào dân tộc ) - GV nhấn mạnh: Qua bài học hôm nay, chúng ta thấy rằng: Lích sử chính là những gì đã diễn ra trong quá khứ nhưng luôn gắn liền với hiện tại, với đời sống của mỗi người. Học lịch sử không chỉ để biết những gì xảy ra trong quá khứ, cội nguồn, lịch sử dân tộc, lịch sử loài người mà còn góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc, xây dựng thế giới hòa bình, ổn định và phát triển trong hiện tại và tương lai. Cô hy vọng, các em sẽ là những thế hệ sẽ tiếp nối, phát huy những truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Muốn làm được điều đó, các em hãy chăm chỉ học tập, yêu thương mọi người, yêu lao động, thiên nhiên . 3. Hoạt động 3: Luyện tập a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa và hoàn thiện về nội dung kiến thức đã được tìm hiểu ở hoạt động hình thành kiến thức mới. b. Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS hoàn thành nhiệm vụ (có thể theo nhóm nhỏ 4 học sinh hoặc cá nhân tùy vào nội dung câu hỏi) c. Sản phẩm: hoàn thành bài tập d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV đặt câu hỏi, HS suy nghĩ và hoàn thành nhiệm vụ (Câu 1: thảo luận nhóm nhỏ, trao đổi, phản biện; câu 2: cá nhân) Câu 1: Nhà chính trị nổi tiếng của La Mã cổ đại Xi-xê-rông đã nói: “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống”. Em có đồng ý với nhận xét đó không? Vì sao? Câu 2: Hãy cùng chia sẻ với cả lớp về cách học lịch sử của bản thân mình (học qua các nguồn, hình thức nào, học như thế nào, em thấy cách học nào hiệu quả nhất ) Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
10. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Bước 2: HS hoàn thành nhiệm vụ Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Có thể có nhiều luồng ý kiến trái chiều, có những nhóm đồng ý hoặc không đồng ý; GV chia lớp theo những nhóm có ý kiến giống nhau; GV nên khái thác lí do vì sao HS đồng ý hoặc không đồng ý, chấp nhận cả những lí do ngoài SGK hay kiến thức được kình thành của HS. GV chốt nội dung - Đồng ý với ý kiến vì: + Lịch sử cho ta biết về quá khứ của một dân tộc, nền văn hóa và truyền thống của một dân tộc, chủ quyền của đất nước. Qua đó nhắc nhở ta hãy nhớ về quá khứ của dân tộc mình, phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và hơn hết nhắc nhở ta đấu tranh bảo vệ đất nước. + Lịch sử còn để đúc kết những bài học kinh nghiệm về sự thành công và thất bại của quá khứ để phục vụ hiện tại và xây dựng cuộc sống mới trong tương lai. Chính vì vậy lịch sử xứng đáng được coi là thầy dạy của cuộc sống. Câu 2: Một số cách học lịch sử: - Đọc sách giáo khoa sau đó tự tóm tắt kiến thức chính vào vở - Đọc sách trước khi lên lớp và đọc lại vào buổi tối - Ghi các sự kiện vào giấy nhớ và dán lên khu vực bàn học - Vẽ sơ đồ tư duy, chỉ ghi ý chính, có thể mô tả bằng hình ảnh - Học cùng bạn bè trong giờ ra chơi Bước 4: HS khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá và khen ngợi HS. 4. Hoạt động 4: Vận dụng a. Mục tiêu: Nhằm giúp HS vận dụng kiến thức mới đã lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập, cuộc sống. b. Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS hoàn thành nhiệm vụ c. Sản phẩm: bài tập nhóm d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập GV yêu cầu HS liệt kê 3 môn học mà mình yêu thích; Sau đó, yêu cầu HS trao đổi quan điểm của bản thân về nội dung sau: Theo em, các bạn thích học những môn khác có cần phải biết lịch sử không? Vì sao? Bước 2: HS hoàn thành nhiệm vụ Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả Dự kiến sản phẩm: HS sẽ trả lời theo quan điểm cá nhân của mỗi em. GV hãy lắng nghe và tôn trọng những suy nghĩ của các em. Tuy nhiên, cần hướng các em đến tầm quan trọng của việc lịch sử - Ai cũng cần biết lịch sử bởi tầm quan trọng và ý nghĩa của lịch sử trong cuộc sống, đặc biệt đối với học sinh. Lịch sử giúp ta nhìn lại quá khứ, biết ơn người đi trước và phấn đấu cho tương lai. - Mỗi môn học, ngành học đều có lịch sử hình thành và phát triển của nó. Nếu chúng ta hiểu và biết được lịch sử của các ngành nghề thì sẽ giúp chúng ta làm tốt hơn ngành nghề mà chúng ta yêu thích. Vì vậy, học lịch sử là để đúc rút kinh nghiệm , những bài học về sự thành công và thất bại của quá khứ để phục vụ cho hiện tại và tương lai Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá và khen ngợi HS. Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
11. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Ngày Ngày soạn Dạy Tiết /8/2021 Lớp 6A1 6A2 6A3 6A4 6A5 Bài 2. DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ BIẾT VÀ PHỤC DỰNG LẠI LỊCH SỬ I. Mục tiêu 1. Về kiến thức - Phân biệt được các nguồn tư liệu chính: hiện vật, chữ viết, truyền miệng, gốc - Trình bày được ý nghĩa, giá trị của các nguồn sử liệu đó 2. Về năng lực a. Năng lực chung - Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao và hỗ trợ bạn trong hoạt động nhóm. - Giao tiếp và hợp tác: Trình bày được ý kiến, sản phẩm của nhóm, đánh giá các sản phẩm của các bạn trong nhóm hoặc của nhóm khác; có thái độ hợp tác, chia sẽ, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động nhóm - Giải quyết vấn đề sáng tạo: phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau để hoàn thành nhiệm vụ. b. Năng lực đặc thù: - Tìm hiểu lịch sử: + Nêu được 1 số khái niệm về thời gian trong lịch sử như thập kỉ, thế kỉ, thiên niên kỉ, TCN, Công nguyên, âm lịch, dương lịch + Hiểu cách tính thời gian theo quy ước chung của thế giới. - Nhận thức và tư duy lịch sử: + Phân biệt được các nguồn tư liệu chính: hiện vật, chữ viết, truyền miệng, gốc + Trình bày được ý nghĩa, giá trị của các nguồn sử liệu đó - Vận dụng: + Biết sắp xếp các sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian + Biết đọc, ghi và tính thời gian theo quy ước chung của thế giới. + Biết sưu tầm, phân tích, khai thác một số nguồn tư liệu đơn giản, phát triển kĩ năng, vận dụng kiến thức đã học. 3. Về phẩm chất - Yêu nước: Tôn trọng quá khứ, có ý thức bảo vệ các nguồn sử liệu lịch sử. - Trách nhiệm: Biết quý trọng thời gian, sắp xếp thời gian một cách hợp lí, khoa học cho cuộc sống và sinh hoạt của bản thân. - Chăm chỉ: cố gắng trong các hoạt động học tập, để đạt kết quả tốt. - Trung thực: có tính chính xác, trung thực trong quá trình học tập và cuộc sống - Nhân ái: sẵn sàng học tập, giúp đỡ các thành viên trong nhóm II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Đối với giáo viên - Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, - Bảng hoạt động nhóm, sưu tầm và chọn lọc tư liệu dạy học. Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
12. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 - Tranh ảnh hoặc video (nếu có) liên quan đến nội dung bài học. 2. Đối với học sinh - Sưu tầm tài liệu; tìm hiểu trước kiến thức liên quan đến bài học: một số truyền thuyết, câu chuyện lịch sử và di tích lịch sử ở địa phương. - SGK, vở ghi III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu a. Mục tiêu: Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới. Từ đó, giáo viên dẫn vào bài mới. b. Nội dung: HS quan sát tranh, trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên c. Sản phẩm: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức d. Tổ chức thực hiên: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS quan sát H1. Mặt trống đồng Ngọc Lũ, hiện vật tiêu biểu của nền văn minh Việt cổ; trả lời các câu hỏi: ?: Hãy nêu hiểu biết và cảm nhận của em về hiện vật trên (GV có thể gợi mở thêm cho HS) ?: Theo em, các nhà khoa học dựa vào đâu để phục dựng lại lịch sử (quá khứ) Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV. Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả: HS trình bày cá nhân theo quan điểm và hiểu biết của từng học sinh Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Hãy nêu hiểu biết và cảm nhận của - Đây là mặt trống đồng Ngọc Lũ, một hiện vật em về hiện vật trên? tiêu biểu của nền văn minh Đông Sơn nổi tiếng của Việt Nam. Những hoa văn trên mặt trống mô tả phần nào đời sống vật chất, tinh thần của người Việt cổ. Theo em, các nhà khoa học dựa vào - Tùy theo hiểu biết của HS (hiện vật mà các nhà đâu để phục dựng lại lịch sử (quá khoa học tìm thấy, tranh ảnh, ghi chép từ thời xa khứ) xưa ) GV ghi nhận các câu trả lời của HS, có Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
13. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 thể ghi lên góc phải của bảng Giáo viên dẫn vào bài mới: Như vậy, cô thấy rằng các em đều có những ý kiến riêng, rất hay khi cho rằng để dựng lại lịch sử thì các nhà khoa học dựa vào những hiện vật mà họ tìm thấy, dựa vào các bức tranh, hoặc ghi chép từ thời xa xưa .Để xem câu trả lời của các bạn có chính xác không? Và liệu rằng các nhà khoa học còn dựa vào những tư liệu nào khác để phục dựng lại lịch sử. Cô và các em sẽ cùng tìm hiểu bài 2. Dựa vào đâu để biết và phục dựng lại lịch sử 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 2.1. Hoạt động 1: Tìm hiểu tư liệu hiện vật a. Mục tiêu: HS nêu được tư liệu hiện vật là những di tích, đồ vật còn lưu giữ lại trong lòng đất hay trên mặt đất cũng như nêu được ý nghĩa của loại tư liệu này. b. Nội dung: HS quan sát tranh, kết hợp với tư liệu SGK, hoàn thành PHT số 1 c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm 1. Tư liệu hiện vật Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Tư liệu hiện vật là những di tích, đồ GV yêu cầu HS quan sát một số tư liệu hiện vật đã vật của người xưa còn lưu giữ lại chuẩn bị hoặc H2,3 SGK (Tr11 để hoàn thành PHT trong lòng đất hoặc trên mặt đất, nếu số 1; thực hiện trao đổi cặp đôi, thời gian 5 phút biết khai thác thì ta có thể biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của người xưa. Yêu cầu Sản phẩm Những tư liệu hiện vật được tìm thấy ở đâu? Việc tìm thấy những tư liệu hiện vật này chứng tỏ điều gì? Kể thêm một số tư liệu hiện vật mà em biết (có thể tìm những đồ vật trong gia đình, làng xóm) Qua đó, em hiểu thế nào là tư liệu hiện vật? Bước 2: HS trao đổi với bạn cùng bàn, thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung vào PHT Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
14. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Những tư liệu hiện Được tìm thấy ở Hoàng vật được tìm thấy ở thành Thăng Long (Hà đâu? Nội) Việc tìm thấy những Chứng tỏ rằng Hoàng tư liệu hiện vật này thành Thăng Long trước chứng tỏ điều gì? đây từng là 1 kinh đô sầm uất của nước ta Kể thêm một số tư - Ngói; giếng nước; các liệu hiện vật mà em công cụ lao động: cuốc, biết (có thể tìm liềm, cày , đồ dùng như: những đồ vật trong bát, tô, nồi . gia đình, làng xóm) - Đền, chùa, di tích lịch sử Qua đó, em hiểu thế Tư liệu hiện vật là những nào là tư liệu hiện di tích, đồ vật của người vật? xưa còn lưu giữ lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất, nếu biết khai thác thì ta có thể biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào về đời sống tinh thần của người xưa. Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá. GV nhấn mạnh: - H2,3: Đây là di tích khảo cổ học, được khai quật quy mô (12/2002). Các chuyên gia tiến hành khai quật trên tổng diện tích 19.000m2 tại trung tâm chính trị Ba Đình (Hà Nội). Cuộc khai quật này đã phát lộ những dấu vết của Hoàng thành Thăng Long trong tiến trình lịch sử trải dài 13 thế kỉ với các di tích và tầng văn hóa xếp tầng lên nhau (từ khoảng thế kỉ VII- VIII đến thời nhà Nguyễn. Đó là các nền móng nhà, các lỗ chân (cột gỗ, đường, cống tiêu, thoát nước, giếng và nhiều di vật như gạch “Giang Tày quân”, đầu ngói hình thú, ngói úp trang trí đôi chim phượng bằng đất nung) được khai quật ở di tích Hoàng thành Thăng Long đều là những tư liệu hiện vât quý giá, là minh chứng sinh động cho bề dày lịch sử- văn hóa Hoàng thành Thăng Long, chứng tỏ nơi đây từng là kinh đô sầm uất của nước ta Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
15. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 - Những tư liệu hiện vật như “ngói úp trag trí đôi chim phượng bằng đất nung” cho thấy những văn hóa rất tinh xảo, chứng tỏ trình độ kĩ thuật đã phát triển. Từ đó, thấy được đời sống tinh thần rất phong phú của người xưa nhưng đó là hiện vật “câm” và thường không nguyên vẹn đầy đủ. 2.2. Hoạt động 2: Tìm hiểu tư liệu chữ viết a. Mục tiêu: HS rút ra được khái niệm và ý nghĩa của tư liệu chữ viết b. Nội dung: HS quan sát H4 và đoạn (trích Di chúc, Hồ Chí Minh toàn tập), kết hợp với tư liệu SGK, trả lời các câu hỏi của GV c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Tư liệu chữ viết GV yêu cầu HS quan sát H4 và đọc đoạn (trích Di - Là những bản ghi, tài liệu chép tay chúc, Hồ Chí Minh toàn tập); chú ý tới các từ, cụm hay sách được in, khắc chữ từ chìa khóa (gian khổ hi sinh, nhất định thắng lợi - Nguồn tư liệu này ghi chép tương hoàn toàn, đó là một điều chắc chắn, đi khắp Nam đối đầu đủ về đời sống của con người. Bắc, chúc mừng đồng bào, cán bộ ); hoạt động cá Tuy nhiên, tư liệu chữ viết thường nhân, hoàn thành vào PHT, thời gian 3 phút mang ý thức chủ quan của tác giả tư liệu. Yêu cầu Sản phẩm Câu 1: Đoạn tư liệu trên cho em biết về những thông tin gì? Câu 2: Theo em, những tấm bia ghi tên người đỗ Tiến sĩ xưa ở Văn Miếu (Hà Nội) cho em biết những thông tin gì? Nó có phải là tư liệu chữ viết không? Vì sao Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
16. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Câu 1: Đoạn tư liệu - Đoạn tư liệu thể hiện trí trên cho em biết về tuệ, niềm tin của chủ tịch những thông tin gì? HCM về cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của nhân dân ta cũng như những tình cảm và ước mong của Bác Hồ đối với toàn Đảng, toàn dân ta. Câu 2: Theo em, - Những tấm bia ghi tên những tấm bia ghi người đỗ Tiến sĩ xưa ở tên người đỗ Tiến sĩ Văn Miếu (Hà Nội) cho ta xưa ở Văn Miếu (Hà biết tên, tuổi, năm đỗ của Nội) cho em biết những Tiến sĩ trong các những thông tin gì? khoa thi từ thời Lê sơ đến Đây có phải là tư thời Lê Trung Hưng liệu chữ viết không? (1442-1779) Vì sao - Đây là tư liệu chữ viết. Vì, qua đó các nhà sử học biết được những thông tin quan trọng về các Tiến sĩ của nước nhà và nền giáo dục của nước ta thời kì đó Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá. GV nhấn mạnh: - Như vậy, đoạn tư liệu trên được chủ tịch HCM viết trong Di chúc của mình. Nhờ đó, chúng ta biết được sự hi sinh gian khổ, khó khăn của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, đồng thời thấy được niềm tin nhất định thắng lợi của chủ tịch HCM và mong muốn của Bác; Những tấm bia ghi tên một cách khách quan những người đỗ Tiến sĩ (tên, tuổi, năm sinh, năm đỗ Tiến sĩ, quê quán, ) giúp cho các nhà khoa học và chúng ta biết và hiểu được những thông tin về các Tiến sĩ và nền giáo dục của nước nhà. Vì vậy, cả hai tư liệu trên đều thuộc tư liệu chữ viết. Tư liệu chữ viết còn lại đến ngày nay hết sức phong phú và đa dạng, chiếm quá nửa các tư liệu hiện có. - Về sự ra đời của chữ viết: lúc đầu chữ là những kí hiệu rời rạc. Sau đó, được chắp nối, ghép hoàn chỉnh theo những quy tắc (ngữ pháp) nhất định. (Để Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
17. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 hiểu về lịch sử ra đời chữ viết, các em sẽ được tìm hiểu kĩ hơn ở Chương III- Xã hội cổ đại). Từ khi có chữ viết, con người bắt đầu ghi chép những sự vật hiện tượng thành những câu chuyện hay bộ sử đồ sộ. Chữ có thể được khắc trên xương, trên mai rùa, trên bia đá, chuông đồng, đất sét, lá cây và sau này được in trên giấy. - Nhờ có chữ viết mội việc trong đời sống cho đến những suy nghĩ, tư tưởng của con người đều có thể được ghi chép và lưu giữ cho muôn đời sau. Tuy nhiên, tư liệu chữ viết chịu ảnh hưởng nhiều nhất của quan điểm thế giới quan của tác giả, làm mất đi tính trung thực, khách quan khi phản ảnh hiện thực lịch sử. Vì vậy, khi sử dụng các tư liệu chữ viết phải thận trọng để tìm ra hiện thực lịch sử khách quan trong đó. - GV yêu cầu HS hình thành khái niệm: Thế nào là tư liệu chữ viết? 2.3. Hoạt động 3: Tìm hiểu tư liệu truyền miệng a. Mục tiêu: HS hiểu được tư liệu truyền miệng là gì và nêu được một số ví dụ cụ thể về loại tư liệu này. b. Nội dung: HS chuẩn bị những nội dung theo yêu cầu của GV (ở nhà); chia lớp thành 4 nhóm: + N1,2: Tìm hiểu về truyền thuyết Thánh Gióng (đóng kịch hoặc trình bày về nội dung) + N3,4: Tìm hiểu về truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh (đóng kịch hoặc trình bày về nội dung) c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Tư liệu truyền miệng - GV yêu cầu HS kể tên 1 số truyền thuyết hoặc - Là những câu chuyện dân gian (thần truyện cổ tích mà em biết. thoại, truyền thuyết, cổ tích), được kể - GV đặt câu hỏi: Quan sát H5 (SGK) giúp em liên truyền miệng từ đời này sang đời tưởng đến truyền thuyết nào trong dân gian? (Thánh khác. Gióng) - Loại tư liệu này thường không cho biết chính xác về thời gian và địa điểm, nhưng phần nào phản ánh hiện thực lịch sử. - GV yêu cầu các nhóm chuẩn bị (1 phút) tại lớp và Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
18. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 hoàn thành yêu cầu đã giao (ở nhà); GV nhắc lại yêu của mỗi nhóm + N1,2: Tìm hiểu về truyền thuyết Thánh Gióng (đóng kịch hoặc trình bày về nội dung) + N3,4: Tìm hiểu về truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh (đóng kịch hoặc trình bày về nội dung) - Sau khi các nhóm diễn kịch hoặc trình bày tóm tắt nội dung, GV hỏi: Hãy chỉ ra các yếu tố lịch sử thông qua mỗi truyền thuyết đó? Bước 2: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả (có thể nói về nội dung, ý nghĩa của truyện hoặc đóng kịch) Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Các yếu tố lịch sử Phản ánh cuộc đấu tranh của truyền thuyết chống giặc ngoại xâm của Thánh Gióng nhân dân ta thông qua nhân vật Thánh Gióng (H5 mô tả cảnh Thánh Gióng đánh giặc ngoại xâm) Các yếu tố lịch sử Phản ánh cuộc đấu tranh của truyền thuyết chống thiên tai và lũ lụt Sơn Tinh, Thủy Tinh của nhân dân ta thông qua hình tượng của Sơn Tinh (đại diện cho sức mạnh của nhân dân) và Thủy Tinh (đại diện cho thiên tai, lũ lụt ) Vậy các truyện là tư liệu truyền miệng truyền thuyết (Thánh Gióng, Sơn Tinh Thủy Tinh có phải là tư liệu truyền miệng không Qua đó, em hiểu thế Là những câu chuyện dân nào là tư liệu truyền gian (thần thoại, truyền miệng? thuyết, cổ tích), được kể truyền miệng từ đời này sang đời khác Bước 4: HS các nhóm khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá. - GV nhấn mạnh một số nội dung như các yếu tố lịch sử (như ở phần dự kiến sản phẩm) và yếu tố Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
19. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 hoang đường kì ảo của truyền thuyết hoặc truyện cổ tích thường không cho biết chính xác về thời gian, địa điểm, nội dung cũng có thể bị thêm bớt, thậm chí nhuốm màu thần thoại, hoang đường. Mở đầu các câu chuyện bao giờ cũng có cụm từ “ngày xửa ngày xưa ”; “ở một nơi nào đó”. Chính vì vậy khi khai thác nguồn tư liệu này, các nhà nghiên cứu cần “bóc tách” lớp vỏ huyền thoại để tìm ra cái cốt lõi, nhân tố lịch sử trong các câu chuyện đó. Đồng thời, phải biết kết hợp với các tư liệu khác tin cậy hơn như (tư liệu hiện vật, chữ viết .). GV có thể giới thiệu thêm cho HS 1 số tư liệu truyền miệng như: ca dao, hò, vè, câu đối . 2.4. Hoạt động 4: Tìm hiểu tư liệu gốc a. Mục tiêu: HS phân biệt được tư liệu gốc, tư liệu chữ viết, tư liệu hiện vật và tư liệu truyền miệng; đồng thời hiểu được tư liệu gốc là những tư liệu cung cấp những thông tin đầu tiên và trực tiếp về một sự kiện nào đó. b. Nội dung: Có thể khai thác chính các tư liệu chữ viết, hình ảnh đã được sử dụng ở các mục trên (thuộc tư liệu gốc). c. Sản phẩm: trả lời được các câu hỏi của giáo viên d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV-HS Dự kiến sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập 4. Tư liệu gốc - Sau khi HS tìm hiểu 3 loại tư liệu trên, GV yêu - Là tư liệu cung cấp những thông tin cầu HS quan sát lại các H1,2,3,4,5 và đọc tư liệu đầu tiên và trực tiếp về sự kiện hoặc SGK (Tr13); HS thảo luận nhóm, thời gian 4 phút thời kì lịch sử nào đó. Đây là nguồn - GV đặt câu hỏi: tư liệu đáng tin cậy nhất khi tìm hiểu ?: Theo em, các tư liệu đã tìm hiểu ở các H1,2,3,4,5 lịch sử. có cùng nguồn gốc, xuất xứ không. ?: Em hiểu thế nào là tư liệu gốc. Lấy ví dụ cụ thể. Bước 2: Các nhóm thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả Dự kiến sản phẩm: Yêu cầu Sản phẩm Theo em, các tư - Các tư liệu đã tìm hiểu có liệu đã tìm hiểu cùng nguồn gốc, xuất xứ (hiện vật, chữ viết, khác nhau truyền miệng) có cùng nguồn gốc, xuất xứ không Em hiểu thế nào là - Là tư liệu cung cấp những tư liệu gốc. Lấy ví thông tin đầu tiên và trực dụ cụ thể. tiếp về sự kiện hoặc thời kì Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên
20. Kế hoạch bài dạy Lịch sử 6 – Địa lí 6 Năm học 2021- 2022 lịch sử nào đó. Đây là nguồn tư liệu đáng tin cậy nhất khi tìm hiểu lịch sử - Ví dụ: Bản thảo viết tay “Tuyên ngôn độc lập” ; “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” hoặc “Di chúc” của chủ tịch Hồ Chí Minh Bước 4: HS nhóm khác nhận xét, đánh giá kết quả; GV nhận xét, đánh giá. - GV nhấn mạnh: Cả ba loại tư liệu trên đểu có những nguồn gốc, xuất xứ khác nhau. Có loại được tạo nên bởi chính những người tham gia hoặc chứng kiến sự kiện, biến cố đã xảy ra, hay là sản phẩm của chính thời kì lịch sử đó - đó là tư liệu gốc. Những tài liệu được biên soạn lại dựa trên các tư liệu gốc thì được gọi là những tư liệu phái sinh. Tư liệu gốc bao giờ cũng có giá trị, đáng tin cậy hơn tư liệu phái sinh. - GV có thể mở rộng: Các nhà nghiên cứu lịch sử có vai trò như thế nào? Vì sao họ được ví như những “thám tử”? (Hs trao đổi, tranh luận) Dự kiến sản phẩm: Muốn biết và dựng lại lịch sử trong quá khứ, các nhà nghiên cứu phải đi tìm tòi các bằng chứng (cũng chính vì thế mà họ được ví như “thám tử”), tức là các tư liệu lịch sử, sau đó khai thác, phân tích, phê phán,...về các tư liệu đó, giải thích và trình bày lại lịch sử theo cách của mình. 3. Hoạt động 3: Luyện tập a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa và hoàn thiện về nội dung kiến thức đã được tìm hiểu ở hoạt động hình thành kiến thức mới. b. Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS quan sát tranh và hoàn thành nhiệm vụ c. Sản phẩm: hoàn thành bài tập d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV đặt câu hỏi, HS suy nghĩ và hoàn thành nhiệm vụ, hoạt động cá nhân, thời gian 3 phút Câu 1: HS quan sát tranh và trả lời câu hỏi: - Cho biết đây thuộc loại tư liệu lịch sử gì? - Hãy đọc và nêu 3 thông tin mà em tìm hiểu được. Trường THCS Quán Toan GV: Vũ Thị Mai Hiên