Giáo án môn Khoa học tự nhiên 7 - Tuần 27+28 - Năm học 2024-2025 - Nguyễn Thị Yến

Nội dung text: Giáo án môn Khoa học tự nhiên 7 - Tuần 27+28 - Năm học 2024-2025 - Nguyễn Thị Yến

1. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 BÀI 32: THỰC HÀNH CHỨNG MINH THÂN VẬN CHUYỂN NƯỚC VÀ LÁ THOÁT HƠI NƯỚC Thời lượng: 2 tiết( Tiết 102,103) I. MỤC TIÊU Sau khi học xong bài học, HS đạt được các yêu cầu sau: 1. Về năng lực 1.1. Năng lực chung - Tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, tích cực thực hiện các nhiệm vụ của bản thân khi thực hành chứng minh thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. - Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để tìm ra lời giải thích kết quả một hoạt động, hợp tác trong thực hiện hoạt động quan sát thí nghiệm thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước . - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng linh hoạt các kiến thức, kĩ năng để giải quyết vấn đề liên quan trong thực tiễn và trong giải quyết các nhiệm vụ học tập. 1.2. Năng lực khoa học tự nhiên - Nhận biết khoa học tự nhiên: Trình bày được các bước tiến hành thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. - Tìm hiểu tự nhiên:Quan sát, phát hiện đặc điểm để nhận biết thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. - Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học:Giải thích được hiện tượng tại sao khi đánh cây đi trồng phải tỉa bớt cành lá. 2. Về phẩm chất - Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về tự nhiên sinh vật. - Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ, thảo luận kết quả rút ra kinh nghiệm đạt và chưa đạt được khi làm thí nghiệm thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. - Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên: - Video thí nghiệm thân vận chuyển nước và thí nghiệm lá thoát hơi nước. - Sản phẩm của thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. - Lọ đụng mẫu, lá cây. - Các phiếu học tập. 1. Học sinh: - Mỗi nhóm HS chuẩn bị: 2 cây cần tây (2 bông hoa hồng trắng), 2 chậu cây, 1 kính lúp, 1 dao mổ. - Học bài cũ ở nhà. - Đọc nghiên cứu, tìm hiểu và ở nhà trước. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Khởi động (Mở đầu)
2. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 a) Mục tiêu: - Kết hợp kiểm tra bài cũ và tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới. b) Nội dung: - GV tổ hoạt động “Vòng quay may mắn”, học sinh tham gia hoạt động. c)Sản phẩm: - Câu trả lời của học sinh. d)Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV tổ chức hoạt động “Vòng quay may mắn” để chọn ngẫu nhiên HS lên trả lời câu hỏi. - Câu hỏi: Câu 1: Một cành hoa héo sau khi được cắm vào nước một thời gian thì cành hoa tươi trở lại. Cấu trúc nào của cây có vai trò quan trọng trong hiện tượng trên? Câu 2: Ở thực vật, chất nào được vận chuyển từ rễ lên lá? Câu 3: Chất nào được vận chuyển theo chiều từ trên xuống dưới? Câu 4: Quá trình thoát hơi nước diễn ra thông qua bộ phận nào ở lá? Câu 5: Ý nghĩa của quá trình thoát hơi nước là gì? - GV hướng dẫn HS tham gia hoạt động. GV sử dụng phần mềm Online - Các câu Stopwatch quay tên ngẫu nhiên HS. HS nào được chọn sẽ lên trả lời câu trả lời của hỏi. HS nào trả lời đúng sẽ được tặng điểm (hoặc phần thưởng). HS. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn của GV. Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - GV gọi ngẫu nhiên HS trả lời. - GV nhận xét hoạt động. Bước 4: Nhận định và kết luận - GV dẫn dắt vào bài thực hành: Cây xanh cần 2 quá trình đó là vận chuyển chất và quá trình thoát hơi nước. Cây xanh ở khắp mọi nơi, xung quanh chúng ta, nhưng chúng ta chưa chắc đã quan sát được 2 quá trình này. Ở bài ngày hôm nay, chúng ta sẽ tiến hành thí nghiệm chứng minh 2 quá trình rất quan trọng của thực vật này nhé. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Hoạt động 2.1: Tiến hành thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước a) Mục tiêu: - Sử dụng được các dụng cụ, thiết bị của bài thực hành. - Tiến hành thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước. b) Nội dung: - Học sinh tiến hành thực hiện thí nghiệm.
3. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 c)Sản phẩm: - HS qua hoạt động nhóm quan sát thí nghiệm. d)Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV phát phiếu học tập, giao nhiệm vụ học tập cá nhân nghiên cứu thông tin trong SGK và hoàn thành vào phần 1. Chuẩn bị của phiếu học tập. -GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin trong sạch giáo khoa và hoàn thành phần quy trình trong phiếu học tập. I.Tìm hiểu về chuẩn bị và quy - GV chia HS thành 6 nhóm (mỗi nhóm khoảngtrình tiến hành thí nghiệm 5 – 6 HS). Các nhóm tiến hành thí nghiệm. 1. Chuẩn bị: Trong thời gian chờ quan sát kết quả, các nhóm- Dụng cụ: Cốc thủy tinh, dao mổ, sẽ thảo luận trả lời các câu hỏi mở rộng ở mục kính lúp, túi nylon trong suốt. 4 trong phiếu học tập. -Mẫu vật, hóa chất: Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập Cây cần tây hoặc cành hoa màu trắng - HS hoạt động cá nhân nghiên cứu thông tin Nước pha màu trong sgk và hoàn thành mục 1. Chuẩn bị trong II. Cách tiến hành phiếu học tập. 1. Thí nghiệm chứng minh thân - HS hoạt động nhóm tiến hành thí nghiệm, trả vận chuyển nước: lời câu hỏi mở rộng trong quá trình chờ kết quả,Bước 1: Dùng dao mổ cắt ngang qua GV gọi đại diện các nhóm chia sẻ câu trả lời, cuống là cần tây rồi cắm vào cốc các nhóm khác nhận xét bổ sung. nước màu, để ra chỗ thoáng từ 30 - - Sau đó quan sát kết quả thí nghiệm, ghi hoặc 60 phút, quan sát sự thay đổi màu vẽ kết quả quan sát được vào phiếu học tập. của cuống lá. - Trong trường hợp chưa đủ thời gian quan sát Bước 2: Dùng dao mổ cắt ngang kết quả, GV cho HS quan sát kết quả thí phần cuống lá cần tây có lá bị nhuộm nghiệm mà GV đã chuẩn bị trước ở nhà hoặc màu thành các đoạn ngắn. cho HS quan sát video. Bước 3: Sử dụng kính lúp để quan Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận sát phần mạch dẫn trong các đoạn - GV gọi ngẫu nhiên một trình bày, các HS cuống lá. khác bổ sung (nếu có). - GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình bày kết quả giải thích kết quả của các thí nghiệm và rút ra kết luận. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV nhận xét và chốt nội dung cần chuẩn bị. GV lưu ý dụng cụ chuẩn bị có những dụng cụ
4. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 gây nguy hiểm cần chú ý cẩn thận như cốc thủy tinh, dao mổ. - GV nhận xét và kết luận. Hoạt động 2.2: Tiến hành thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước a) Mục tiêu: - Sử dụng được các dụng cụ, thiết bị của bài thực hành. - Tiến hành thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước. b) Nội dung: - Học sinh tiến hành thực hiện thí nghiệm. c)Sản phẩm: - HS qua hoạt động nhóm quan sát thí nghiệm. d)Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV phát phiếu học tập, giao nhiệm vụ học tập cá nhân nghiên cứu thông tin trong SGK và hoàn thành I. Tìm hiểu về chuẩn bị và vào phần 1. Chuẩn bị của phiếu học tập. quy trình tiến hành thí -GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin trong sạch nghiệm giáo khoa và hoàn thành phần quy trình trong phiếu 1. Chuẩn bị: học tập. - Dụng cụ: kính lúp, túi nylon - GV chia HS thành 6 nhóm (mỗi nhóm khoảng 5 – trong suốt. 6 HS). Các nhóm tiến hành thí nghiệm. Trong thời - Mẫu vật, hóa chất: gian chờ quan sát kết quả, các nhóm sẽ thảo luận trả - Hai cây trồng trong chậu đất lời các câu hỏi mở rộng ở mục 4 trong phiếu học tập. ẩm. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập II. Tiến hành thí nghiệm - HS hoạt động cá nhân nghiên cứu thông tin trong Bước 1: Đánh dấu hai chậu cây sgk và hoàn thành mục 1. Chuẩn bị trong phiếu học là chậu cây A và chậu chậu B. tập. Bước 2: Ngắt toàn bộ lá cây ở - HS hoạt động nhóm tiến hành thí nghiệm, trả lời chậu A vàcây ở chậu Bgiữ câu hỏi mở rộng trong quá trình chờ kết quả, GV gọi nguyên lá. đại diện các nhóm chia sẻ câu trả lời, các nhóm khác Bước 3: Trùm túi nylon trong nhận xét bổ sung. suốt lên cây trong chậu A và - Sau đó quan sát kết quả thí nghiệm, ghi hoặc vẽ kết chậu B. quả quan sát được vào phiếu học tập. Bước 4: Sau khoảng 15 phút - Trong trường hợp chưa đủ thời gian quan sát kết đến 30 phút quan sát hiện tượng quả, GV cho HS quan sát kết quả thí nghiệm mà GV trong túi nylon trùm trên cây đã chuẩn bị trước ở nhà hoặc cho HS quan sát video. chậu A và cây chậu B. Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - GV gọi ngẫu nhiên một trình bày, các HS khác bổ sung (nếu có).
5. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 - GV gọi ngẫu nhiên một HS đại diện cho một nhóm trình bày kết quả giải thích kết quả của các thí nghiệm và rút ra kết luận. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV nhận xét và chốt nội dung cần chuẩn bị. GV lưu ý dụng cụ chuẩn bị có những dụng cụ gây nguy hiểm cần chú ý cẩn thận như cốc thủy tinh, dao mổ. - GV nhận xét và kết luận. 3. Hoạt động 3: Hướng dẫn làm báo cáo kết quả thí nghiệm a) Mục tiêu: - HS hoàn thành được báo cáo thực hành chứng minh thân vận chuyển nước và lá thoát hơi nước. b) Nội dung: - Sau khi đã tiến hành thí nghiệm, HS hoàn thành bảng ghi kết quả thí nghiệm, giải thích hiện tượng/ kết quả và trả lời các câu hỏi bổ sung để hoàn thành bài báo cáo kết quả thí nghiệm. Trả lời các câu hỏi: 1. Tại sao trong thí nghiệm chứng minh thân vận chuyển nước phải sử dụng nước pha màu? 2. Tại sao trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước phải trùm túi nylon trong suốt, kín toàn bộ phần lá cây? c) Sản phẩm học tập: - Bài báo cáo của HS. Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giao nhiệm vụ cho HS hoàn thành bảng ghi kết quả thí nghiệm theo mẫu (Mẫu ở phần hồ sơ học tập). - HS trả lời các câu hỏi trang 137 SGK vào báo cáo thực hành. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hiện các nhiệm vụ của GV yêu cầu. - Bài báo cáo Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận của HS. - GV gọi ngẫu nhiên một số HS trả lời câu hỏi. -HS nộp báo cáo thực hành vào tiết học sau. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá. - Giáo viên nhận xét, đánh giá. - GV nhận xét và đánh giá. 4. Hoạt động 4: Luyện tập a) Mục tiêu: -Hệ thống được một số kiến thức đã học, khắc sâu kiến thức về vận chuyển nước và thoát hơi nước ở thực vật.
6. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 b) Nội dung: - HS thực hiện cá nhân trả lời các câu hỏi : Câu 1:Nước được vận chuyển ở thân chủ yếu A. Qua mạch rây theo chiều từ trên xuống. B. Từ mạch gỗ sang mạch rây C. Từ mạch rây sang mạch gỗ. D. Qua mạch gỗ Câu 2: Một cành hoa bị héo, sau khi ngâm trong nước, hoa bỗng tươi trở lại. Hiện tượng trên phản ánh vai trò của bộ phận nào đối với đời sống thực vật ? A. Mạch gỗ. B. Mạch rây. C. Ruột. D. Nội bì Câu 3: Khi cắm một cành hoa trắng vào dung dịch tím thì sau một thời gian, màu sắc của cánh hoa sẽ thay đổi như thế nào ? A. Cánh hoa chuyển sang màu xanh. B. Cánh hoa không chuyển màu C. Cánh hoa chuyển sang màu đỏ. D. Cánh hoa chuyển sang màu tím Câu 4: Khi tiến hành thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước, nên chọn túi có đặc điểm gì để trùm lên lá ? A. Túi nilon kín trong suốt. B. Túi có đục lỗ thủng C. Túi nilon kín màu đen. D. Túi vải Câu 5: Các khẳng định sau đây đúng hay sai Đúng/ STTKhẳng định sai 1 Mạch gỗ vận chuyển nước và muối khoáng trong thân Khi tiến hành thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước , nên ngừng 2. tưới nước cho cây để đất trong chậu thật khô 3. Lá là cơ quan duy nhất của cây có thể thoát hơi nước Trong thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước, thời gian quan sát thấy 4. hơi nước ở túi nilon có thể thay đổi tùy thuộc loài cây, điều kiện thời tiết Nên sử dụng cành hoa màu trắng trong thí nghiệm chứng minh thân 5. vận chuyển nước. c)Sản phẩm: - HS trình bày các phương án trả lời. d)Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân trả lời các C1.D.Qua mạch gỗ. câu hỏi. C2. A. Mạch gỗ. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập C3. D. Cánh hoa chuyển sang màu - HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên. tím. Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận C4. C. Túi nilon kín trong suốt. - GV gọi ngẫu nhiên HS lần lượt trình bày ý kiếnC5. 1. Đúng 2. Sai 3.Sai 4. Đúng 5. cá nhân. Đúng Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
7. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 - GV nhấn mạnh nội dung bài học IV. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Hoàn thiện bài báo cáo thực hành. - Làm bài tập trong Sách bài tập. - Đọc và tìm hiểu trước Bài 33: Cảm ứng ở sinh vật và tập tính ở động vật. V. HỒ SƠ HỌC TẬP - Phiếu học tập số 1 PHIẾU HỌC TẬP Thực hành: Chứng minh thân vận chuyển nước - Họ và tên: - Nhóm: 1. Chuẩn bị: ..................................................................................................................................... 2. Quy trình: ..................................................................................................................................... 3. Hiện tượng/ kết quả: ..................................................................................................................................... 4. Câu hỏi mở rộng: a. Đệm mà chúng ta nằm hàng ngày được làm từ mủ của cây cao su, mủ cao su chính là chất hữu cơ được vận chuyển trong mạch rây. Tại sao khi thu hoạch mủ, người ta lại rạch chéo thân cây mà không rạch ngang mặc dù rạch ngang thu được nhiều mủ hơn? b. Tại sao gọi dòng vận chuyển đi lên lại gọi là mạch gỗ? (cấu tạo mạch gỗ có điểm gì đặc biệt)? c. Tại sao gọi dòng vận chuyển đi xuống là mạch rây? (cấu tạo của mạch rây có đặc điểm gì đặc biệt?). - Phiếu học tập số 2: PHIẾU HỌC TẬP Thực hành: Chứng minh lá thoát hơi nước - Họ và tên: - Nhóm: 1. Chuẩn bị: ..................................................................................................................................... 2. Quy trình: ..................................................................................................................................... 3. Hiện tượng/ kết quả: ..................................................................................................................................... 4. Câu hỏi mở rộng: a. Tại sao vào những ngày hè nóng bức, đứng dưới bóng cây, chúng ta lại có cảm giác mát mẻ, dễ chịu? b. Vì sao vào những ngày mùa hè, ta cần tưới nhiều nước hơn cho cây trồng?
8. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 c. Tại sao khi tưới cây không nên tưới vào lúc giữa trưa mà nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều muộn? Bảng 32.1 Thí nghiệm Hiện tượng/ Kết quả Chứng minh thân vận chuyển nước Chứng minh lá thoát hơi nước ---------------------------------------------------------------------------------------------------- TIẾT 104: BÀI TẬP I.Mụctiêu: 1. Năng lực: 1.1. Năng lực chung: - Hs có năng lực hệ thống hoá kiến thức chủ đề 7, giải thích được các hiện tượng liên quan đến: TĐC và chuyển hoá năng lượng ở Sv.. - Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát các hiện tượng liên quan quan đến TĐC và năng lượng ở SV. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: thảo luận nhóm để tìm ra các bước làm bài tập. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo:làm được các bài tập tự luận và trắc nghiệm. 1.2. Năng lực khoa học tự nhiên : - Năng lực nhận biết KHTN: + Trình bày được quá trình TĐC và năng lượng ở SV, quá trình quang hợp, hô hấp. + Phân biệt được quá trình quang hợp, hô hấp. - Năng lực tìm hiểu tự nhiên: Nhận biết được vai trò các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp - Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Làm được các thí nghiệm về quang hợp, hô hấp. 2. Phẩm chất: Thông qua thực hiện bài học sẽ tạo điều kiện để học sinh: Chăm học, chịu khó tìm tòi tài liệu và thực hiện các nhiệm vụ cá nhân nhằm tìm hiểu về TĐC và năng lượng, hô hấp, quang hợp. Có trách nhiệm trong hoạt động nhóm, chủ động nhận và thực hiện nhiệm vụ thí nghiệm về quang hợp và hô hấp. Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thí nghiệm quan sát. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên: Bài tập chủ đề 8
9. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 .- Tranh ảnh, video liên quan đến nội dung bài tập. - Máy tính, máy chiếu (nếu có) 2. Học sinh: Dụng cụ học tập,SGK, SBT. III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Xác định vấn đề học tập là: Bài tập nội dung kiến thức trong chương 7. a) Mục tiêu: - Giúp học sinh hứng thú hơn trước khi vào bài. - Giúp học sinh xác định được bài học hôm nay sẽ ôn tập nội dung kiến thức về TĐC và năng lượng. b) Nội dung: Học sinh hoàn thành đề cương theo HD c)Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh qua trò chơi: Đoán ô chữ. d)Tổ chức thực hiện: *Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chiếu bài tập và yêu cầu HS hoàn thành. *Báo cáo kết quả và thảo luận - HS đưa ra kết quả - HS khác lắng nghe, nhận xét. *Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV chốt các phương án đúng. 2. Hoạt động 2: Giải quyết vấn đề Hoạt động 2.1: a.Mục tiêu: Học sinh vận dụng kiến thức đã học giải quyết nhiệm vụ học tập. b. Nội dung: ND đề cương c.Sản phẩm: HS qua hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi. 4. Hoạt động 4: Vận dụng a.Mục tiêu: Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống. b. Nội dung: Bài tập chương VII c.Sản phẩm: Học sinh làm được phiếu học tập d.Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập Yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập. B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập HS thực hiện theo nhóm tính ra kết quả. B3. Báo cáo kết quả và thảo luận Đáp án của các nhóm B4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
10. Nguyễn Thị Yến .-Trường THCS Nham Biền số 2.- KHTN 7. Năm học 2024-2025 Giao bài tập tương tự cho học sinh thực về nhà thực hiện và nộp bài vào tiết sau.