Giáo án Ngữ văn 8 - Tình Thống Nhất về chủ đề văn bản (Tiết 5)

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn 8 - Tình Thống Nhất về chủ đề văn bản (Tiết 5)

1. Ngày dạy: 8a3..... 8a4 ..... Tiết 5 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN I.MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: Giúp HS thấy được tính thống nhất về chủ đề văn bản và xác định được chủ đề của một văn bản cụ thể. Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề của văn bản. 2. Năng lực: - Đọc - hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản. - Vận dụng kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề. -Năng lực tư duy lô gíc.Năng lực phát hiện, giải quyết tình huống có vấn đề. Năng lực làm việc nhóm. Năng lực hợp tác.Năng lực khái quát, tổng hợp vấn đề. 3. Phẩm chất:Giáo dục hs ý thức nghiêm túc trong học tập. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: - GV: Sgk, giáo án, thiết kế ngữ văn 8, bài tập ngữ văn. - HS: Vở ghi, sgk, trả lời câu hỏi theo nội dung sgk III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU: a) Mục tiêu: tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập b) Nội dung: HS vận dụng vào kiến thức hiểu biết của mình để trả lời. c) Sản phẩm: Trình bày miệng d) Tổ chức thực hiện: - GV: Chia sẻ những kỉ niệm, tình cảm và ấn tượng sâu sắc của em về mẹ: Ở lớp 7 chúng ta đã học về tính liên kết và mạch lạc trong văn bản. ? Một văn bản nếu không có tính mạch lạc và tính liên kết thì sẽ như thế nào?
2. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC: a) Mục tiêu: HS tìm hiểu b) Nội dung: Vận dụng sgk, kiến thức GV cung cấp để thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: HS nhận biết được chủ đề của văn bản. d) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN - GV yêu cầu HS đọc lại văn bản I. Chủ đề của văn bản: “Tôi đi học”. Bước1:GV giao nhiệm vụ HS thảo *Văn bản “Tôi đi học”: luận nhóm theo bàn: - Nhớ lại những kỉ niệm trong sáng của ? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu buổi đầu tiên đến trường. sắc nào trong thời thơ ấu của mình? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn - Sự hồi tưởng ấy gợi lên những kỉ niệm tượng sâu sắc gì trong lòng? sâu sắc thuở thiếu thời. Nhất là tâm trạng hồi hộp, náo nức, xen lẫn với bao bỡ ngỡ, rụt rè, lo sợ. ? Chủ đề của văn bản này là gì? - Những kỉ niệm sâu sắc của nhân vật “tôi” trong buổi đầu tựu trường với bao nỗi niềm, tâm trạng. => Chủ đề của văn bản là đối tượng và ? Vậy, chủ đề của văn bản là gì? vấn đề chính, là những ý kiến, những cảm xúc của tác giả được thể hiện một cách nhất quán trong văn bản Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ (HS thảo luận nhóm theo cặp đôi) ? Căn cứ vào đâu mà em biết văn II-Tính thống nhất về chủ đề của văn bản “Tôi đi học” tô đậm những kỉ bản: niệm của tgiả ở ngày tựu trường đầu *Căn cứ vào: Nhan đề của văn bản tiên? - Các từ ngữ được lặp lại nhiều lần trong văn bản: Tôi, các từ liên quan đến vấn đề đi học.
3. - Các câu: Hàng năm cứ vào cuối thu. Những kỉ niệm buổi tựu trường. - Văn bản “Tôi đi học” tập trung hồi tưởng lại tâm trạng, cảm giác bỡ ngỡ Những em nhỏ... đầu tiên đến của nhân vật “tôi” trong buổi tựu trường trường đầu tiên. Hôm nay tôi đi học. ? Hãy tìm những từ ngữ chứng tỏ Những quyển vở mới tâm trạng đó in sâu trong lòng tác giả trong suốt cuộc đời? - Các phần của văn bản. ? Vậy thế nào là tính thống nhất về => Tính thống nhất trongvăn bản về chủ đề của văn bản? hình thức. ? Tính thống nhất này thể hiện ở a. Trên đường đi học: những phương diện nào? - Con đường quen đi lại lắm lần nhưng Bước 3: Báo cáo thảo luận lần này bỗng đổi khác. - Hình thức: Nhan đề văn bản, các - Cảm thấy trang trọng, đứng đắn trong đề mục, quan hệ giữa các phần, các bộ quần áo mới, -> Đi học thật thiêng từ ngữ then chốt, đến các câu văn liêng. đều thống nhất. b. Trên sân trường: - Nội dung: Cả văn bản chỉ biểu đạt - Ngôi trường cao ráo -> Lo sợ vẩn vơ. một chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác. - Lúng túng khi xếp hàng vào lớp. Lưu ý: Khi tạo lập văn bản hoặc c. Trong lớp:- Bâng khuâng khi xa mẹ, tìm hiểu văn bản cần xác định được xa nhà. chủ đề. => Viết VB -> Tập trung thể hiện một chủ đề => - Phải duy trì đối tượng trình bày. Tính thống nhất về nội dung. - Các từ ngữ, câu, phần, đoạn đều *Ghi nhớ: SgkT12 tập trung nêu bật vấn đề định thể hiện
4. C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: HS củng cố kiến thức, rèn kĩ năng làm bài tập b) Nội dung: ? Phân tích tính thống nhất về chủ đề của văn bản c) Sản phẩm:HS trả lời câu hỏi của GV d) Tổ chức thực hiện: - GV gọi hs đọc văn bản “Rừng Bài tập1: cọ quê tôi”. a. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản *GV giao nhiệm vụ HS thảo “Rừng cọ quê tôi”: luận nhóm theo bàn: - Đối tượng: Rừng cọ quê tôi. ? Phân tích tính thống nhất về - Mạch lạc: Đoạn văn trình bày đối tượng chủ đề của văn bản này? và vấn đề theo thứ tự: - Văn bản viết về đối tượng nào? + Giới thiệu rừng cọ + Tả cây cọ. - Thứ tự trình bày của văn bản? + Tác dụng của cây cọ. ? Theo em có thể thay đổi trật tự + Tình cảm gắn bó với cây cọ. sắp xếp này được không? Vì sao? - Các ý lớn ở phần thân bài được sắp xếp hợp lí, không nên thay đổi. ? Nêu chủ đề của văn bản trên? b. Chủ đề: Văn bản thể hiện tình cảm gắn - GV gọi HS đọc yêu cầu BT2, bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ. BT3 sgk T14. Bài tập 2: Bỏ ý b, d. * Bài tập 3: Một phương án có thể : Nhóm 1: Làm bài tập 2 a. Sgk Nhóm 2: Làm bài tập 3 b. Cảm thấy con đường quen mà lạ, nhiều - Đại diện 2 nhóm trả lời. cảnh vật thay đổi - HS nhận xét, Gv bổ sung hoàn c. Ý (d) sgk thiện BT2, BT3. d. Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều - Có những ý lạc chủ đề c,g lần mà cũng có nhiều thay đổi. - Có những ý đúng chủ đề nhưng e. Cảm thấy gần gũi, thân thương đối với
5. do cách diễn đạt chưa tốt nên lớp học, với những người bạn mới. thiếu sự tập trung chủ đề: b,e D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn b) Nội dung: GV tổ chức cho HS làm các bài tập c) Sản phẩm: Đáp án của HS d) Tổ chức thực hiện: Để viết một văn bản chúng ta cần phải làm gì?. Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa thu với những ấn tượng sâu sắc nhất. * Hướng dẫn về nhà - Thế nào là chủ đề của văn bản? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản? - Soạn bài “Bố cục của văn bản”. * Rút kinh nghiệm: ..................................................... ........................................................................................................