Giáo án Ngữ văn 9 - Tiết 94: Nghĩa tường minh và hàm ý

Nội dung text: Giáo án Ngữ văn 9 - Tiết 94: Nghĩa tường minh và hàm ý

1. Ngày giảng: TIẾT 94: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : 1. Kiến thức - Giúp hs hiểu được thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý - Nhận diện và phân biệt được nghĩa tường minh và hàm ý 2.Kĩ năng Nhận diện và giải đốn hàm ý trong văn bản cụ thể 3.Thái độ - Giáo dục tính tích cực , tự giác của hs trong học tập II. CHUẨN BỊ : 1. GV : Soạn giáo án , các tình huống, bảng phụ 2. HS : Xem trước các ví dụ ở SGK III. PHƯƠNG PHÁ KỸ THUẬT DẠY HỌC: vấn đáp, thảo luận nhóm, phân tích, * Kĩ thuật. Khăn phủ bàn, động não. IV. TỔ CHỨC GIÁO DỤC DẠY HỌC 1. Ổn định lớp 1p 2. KTBC: 3P GV nêu tình huống Một hs đi học về , vội vàng xuống bếp hỏi mẹ : - Mẹ ơi , cơm chín chưa mẹ ? Em hiểu bạn hs đĩ muốn gì ? Hs : - Hỏi cơm chín chưa, để nấu - Đĩi bụng muốn ăn cơm 3. Tổ chức các hoạt động dạy học: Hoạt động 1: Khởi động 2p Chúng ta đã tìm hiểu một số thành phần biệt lập của câu đĩ là thành phần cảm thán, tình thái. Chúng ta tìm hiểu thêm một số thành phần biệt lập khác. Hoạt động 2: Hình Thành kiến Thức 25p HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY , NỘI DUNG KIẾN THỨC TRỊ Hoạt động HTKT I/ Phân biệt nghĩa tường minh và - G: Gọi hs đọc ví dụ ở SGK. hàm ý 1. VD : Sgk - G:? Qua câu “Trời ơi ” , em 2. Nhận xét : hiểu anh thanh niên muốn nĩi - “Trời ơi ” :
2. điều gì ? + Cĩ 2 cách hiểu: - Chỉ cịn 5 phút - Hs :TL nữa là chia tay( ai cũng hiểu) -> tường - G:? Vì sao anh khơng nĩi minh thẳng điều đĩ với cơ gái và hoạ - rất tiếc vì sắp hết sĩ già ? thời gian , ->khơng nĩi thẳng vì ngại - Hs : Vì ngại ngùng và muốn ngùng , muốn che giấu tình cảm → che giấu tình cảm hàm ý - G:? Câu thứ 2 của anh thanh niên cĩ ẩn ý gì khơng ? - “Ồ, cơ cịn quên ” : khơng cĩ ẩn ý - Hs : Khơng → Nghĩa tường minh - G:? vậy nghĩa của nĩ là gì ? - Hs : Thơng báo cho cơ gái biết , cơ cịn quên chiếc khăn - G:? Dựa vào đâu để hiểu nghĩa của nĩ ? - Hs: Dựa trên từ ngữ trực tiếp - G:? Vậy thế nào là nghĩa tường minh? - Hs : TL Nghĩa tường minh: là thơng báo - G:? Nghĩa được suy ra từ câu được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ chữ gọi là hàm ý . Vậy , em trong câu. hiểu hàm ý là gì ? - Hs : là nghĩa khơng dược diễn Nghĩa hàm ý : là khơng được diễn đạt trực tiếp mà phải suy ra đạt trực tiếp mà phải suy ra. - GV đưa tình huống A: Mua được vé chưa ? B: được 30 vé - G:? Hàm ý của hội thoại trên là gì ? - VD 2 - Trời nĩng quá ! ( Bật qụat) - Mỏi chân quá ! ( Nghĩ chút đã) - G:? Người nĩi cĩ chịu trách nhiệm về hàm ý của họ khơng ? Vì sao ? - Hs : Khơng vì hàm ý cĩ thể * Ghi nhớ : SGK chối bỏ được - G: Gọi hs đọc ghi nhớ - Hs : đọc II/ Luyện tập : Hoạt động 3: Thực hành BT1 : - Gv gọi hs trả lời các câu hỏi - Hoạ sĩ tặc lưỡi : dùng cử chỉ diễn trong BT1 đạt ý ngơn ngữ : tiếc,chưa muốn chia
3. - Hs : Trả lời , nhận xét tay - Thái độ cơ gái : Mặt đỏ ửng , nhận lại chiếc khăn và quay đi → Cơ gái ngại ngùng bối rối - GV cho hs thảo luận nhĩm BT2 : BT2 , BT3 . Sau 5p đại diện các - “Tuổi già cần nước chè” hàm ý : nhĩm trả lời . Gv chốt ý ( bảng Ơng hoạ sĩ già chưa kịp uống nước phụ) chè đấy BT3 : - Cơm chín rồi ? hàm ý: Ơng vơ ăn - Gv cho hs đọc BT4 cơm đi ? Các câu in đậm cĩ chứa hàm BT4 : ý khơng ? Vì sao ? Các câu in đậm khơng chứa hàm ý - Hs : Khơng a. Hà , nắng gớm, về nào..Câu nĩi + C1 : Nĩi lảng lảng + C2 : Nĩi dở dang b.Tơi thấy người ta đồn.. Câu nĩi dở dang Hoạt động 4:Củng cố, rút kinh nghiệm: - Làm bài tập nhanh : Tìm hàm ý trong câu sau : BT1: Thầy giáo đang giảng bài thì cĩ một hs hớt hải xin thầy vào lớp . Thầy giáo nĩi với hs đĩ : Bây giờ là mấy giờ rồi ? BT2: Bình rủ Nhẫn : Tối nay đi cĩ đi chơi game với tớ khơng ? Nhẫn : Ngày mai mình cĩ bài kiểm tra Văn - Học thuộc ghi nhớ , nắm chắc khái niệm Hồn thành các BT *.Rút kinh nghiệm: