Bài giảng Ngữ văn lớp 12 - Tác phẩm: Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)

ppt 26 trang thuongnguyen 48141
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Ngữ văn lớp 12 - Tác phẩm: Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • pptbai_giang_ngu_van_lop_12_tac_pham_chiec_thuyen_ngoai_xa_nguy.ppt

Nội dung text: Bài giảng Ngữ văn lớp 12 - Tác phẩm: Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)

  1. NGUYỄN MINH CHÂU
  2. I. TIỂU DẪN 1. Tác giả : - Nguyễn Minh Châu ( 1930 – 1989 ), quê ở Quỳnh Lưu, Nghệ An. - Là nhà văn quân đội, từng công tác ở nhiều nơi, sau chiến tranh ông về công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội. - Tác phẩm chính :
  3. Cửa Sông Những vùng trời khác nhau 1967 1970 1972 Người đàn bà Nguyễn Minh Châu trên chuy n tàu ế Chi c tốc hành ế thuyền ngoài xa 1983 1985 1987
  4. Nguyễn Minh Châu là cây bút tiên phong của VHVN thời kỳ đổi mới. Ông “thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất của VH ta hiện nay”. (Nguyên Ngọc). Năm 2000 : ông được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
  5. 2. Tác phẩm : -Bố cục : 3 đoạn + “ chiếc thuyền lướt vó đã biến mất” : 2 phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh. + “ chiếc thuyền đang chống chọi với sóng gió giữa phá” : câu chuyện của người đàn bà làng chài ở tòa án huyện. + “ hòa lẫn trong đám đông” : tấm ảnh được chọn cho bộ lịch “Thuyền và biển”.
  6. a.Tóm tắt tác phẩm : Nhiếp ảnh Phùng Phát hiện 1 Phát hiện 2 Người đàn bà Không đồng ý. nên ly hôn Trình bày lý do Đẩu Người đàn bà Màu hồng hồng của Ánh sương mai Phùng Người đàn bà nghèo khổ lam lũ bước ra
  7. II. ĐỌC HIỂU : 1. Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh : a. Phát hiện 1 : - “một cảnh đất trời cho” Bức tranh Từ đường nét đến mực tàu của ánh sáng đều hài một danh hòa và đẹp, một họa thời cổ vẻ đẹp đơn giản và toàn bích =>Một cảnh tượng tuyệt đẹp, một bức họa diệu kỳ của thiên nhiên và cuộc sống, là “quà tặng quý hiếm của hóa công”
  8. Người nghệ sĩ cảm thấy : Haïnh phuùc khi baét gaëp caùi -Trong trái tim như có cái gì bóp thắt lại. ñeïp, haïnh phuùc cuûa söï khaùm phaù vaø saùng taïo. Baét gaëp caùi ñeïp, ngöôøi ngheä só thaáy mình nhö baét gaëp ñöôïc caùi taän Thieän, taän Mó-> - Bản thân cái đẹp chính là đạo đức. taâm hoàn mình nhö ñöôïc thanh loïc.
  9. b. Phát hiện 2: - Người nghệ sĩ chứng kiến cảnh tượng người đàn ông đánh đập vợ mình dã man + “dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà.” + “vừa đánh vừa nguyền rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn” - Người đàn bà cam chịu nhẫn nhục, không kêu, không chống trả, không chạy trốn.
  10. * Thái độ của người nghệ sĩ: Kinh ngạc đến hụt hẫng“kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn” → “ vứt máy ảnh” chạy nhào tới”. =>Không ngờ đằng sau cái đẹp lại có cái xấu. Tiểu kết: - Cần có khoảng cách để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của nghệ thuật nhưng nếu muốn khám phá bí ẩn bên trong cuộc đời thì phải tiếp cận với đời và sống cùng cuộc đời
  11. Nếu đảo 2 phát hiện này lại có được không ? Cảnh thiên nhiên -> cái vỏ bọc bên ngoài hòng giấu cái bản chất thực của đời sống bên trong. => Đừng nhầm lẫn hiện tượng với bản chất, giữa hình thức bên ngoài với nội dung bên trong không phải bao giờ cũng thống nhất. Đừng đánh giá con người, sự vật ở dáng vẻ bên ngoài, phải phát hiện ra bản chất thực sau vẻ ngoài đẹp đẽ của hiện tượng.
  12. 2. Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện : a. Thái độ người đàn bà khi Đẩu đề nghị chị nên ly hôn - Người đàn bà kiên quyết không bỏ chồng : “con lạy quý tòa quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó” Người chồng là chỗ dựa Cũng có lúc quan trọng Chị không thể vợ chồng trong một mình nuôi con cái cuộc đời những đứa con hòa thuận, nhất là vui vẻ khi biển động
  13. b. Thái độ người đàn bà khi kể về chồng Người đàn ông ấy vốn là “một anh con trai cục tính nhưng hiền lành lắm”, “không bao giờ đánh đập vợ”, chỉ vì nghèo khổ quá mà trở nên tàn ác, “lúc nào thấy khổ quá là xách tôi ra đánh”. Ngưêi Ngưêi N¹n nh©n иng ®µn bµ ®µn «ng cña c¶m th«ng, hµng chµi vò phu hoµn c¶nh chia sÎ ĐÈu Ngưêi Thñ ph¹m Ph¶i Phïng ®µn «ng g©y lªn ¸n, vò phu ®au khæ ®Êu Th»ng Ph¸c tranh
  14. Ngưêi ®µn bµ hµng chµi VÎ bÒ ngoµi T©m hån bªn trong XÊu, th« kÖch VÞ tha, giµu ®øc hi sinh Lam lò, r¸ch rưíi Ch¾t chiu h¹nh phóc Cam chÞu ®¸ng thư¬ng S©u s¾c, tr¶i ®êi
  15. c.Thái độ của chánh án Đẩu : -Thái độ giận dữ khi nói về người đàn ông vũ phu. -Rất ngạc nhiên khi nghe người đàn bà nhất quyết không chịu bỏ chồng. -Trong đầu vị Bao Công có “một cái gì vừa mới vỡ ra” khi nghe người đàn bà tâm sự về gia cảnh => cả luật pháp và lòng tốt đều phải được đặt vào hoàn cảnh cụ thể, không thể áp dụng với mọi đối tượng. => Phải có cái nhìn đa diện, đa chiều về cuộc sống, không thể nhìn người, nhìn đời một phía, không thể nhìn vào hiện tượng để đánh giá bản chất.
  16. ĐÈu Ngưêi Ngưêi ®µn bµ ®µn «ng hµng chµi vò phu Phïng Th»ng Ph¸c Phải có cái nhìn đa diện, nhiều chiều
  17. 3. Tấm ảnh được chọn : Tấm ảnh được treo ở nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật -> đó là một tấm ảnh đẹp, có giá trị nghệ thuật cao. “cái màu hồng hồng của ánh Người đàn bà nghèo khổ sương mai ” bước ra khỏi bức tranh ” Biểu tượng của nghệ thuật. Hiện thân của đời thực.
  18. 3. Tấm ảnh được chọn : Tấm ảnh được treo ở nhiều nơi, nhất là trong các gia đình sành nghệ thuật -> đó là một tấm ảnh đẹp, có giá trị nghệ thuật cao. Biểu tượng của nghệ thuật. Hiện thân của đời thực. => Nghệ thuật chân chính không thể tách rời cuộc sống
  19. 4.Nghệ thuật - Xây dựng cốt truyện : hấp dẫn. - Nghệ thuật trần thuật :: sinh động. - Khắc hoạ nhân vật : sắc sảo. - Ngôn ngữ:: linh hoạt và sáng tạo phù hợp đặc điểm, tính cách của từng nhân vật
  20. III.TỔNG KẾT 1.Néi dung: - Tõ c©u chuyÖn vÒ mét bøc ¶nh nghÖ thuËt vµ sù thËt cuéc ®êi ®»ng sau bøc ¶nh, “Chiếc thuyền ngoài xa” mang ®Õn mét bµi häc ®óng ®¾n vÒ c¸ch nh×n nhËn cuéc sèng vµ con ngưêi: mét c¸ch nh×n ®a diÖn, nhiÒu chiÒu, ph¸t hiÖn ra b¶n chÊt thËt ®»ng sau vÎ bÒ ngoµi cña hiÖn tîng. 2.NghÖ thuËt: - C¸ch kh¾c ho¹ nh©n vËt, x©y dùng cèt truyÖn sinh ®éng, hÊp dÉn. - C¸ch sö dông ng«n ng÷ rÊt linh ho¹t, s¸ng t¹o ®· gãp phÇn lµm næi bËt t tëng chñ ®Ò cña t¸c phÈm.
  21. IV.LUYỆN TẬP NHÂN VẬT NÀO ANH/ CHỊ ẤN TƯỢNG NHẤT ? PHÙNG VỢ CHỒNG HÀNG CHÀI ĐẨU THẰNG PHÁC
  22. IV. CỦNG CỐ 1.Quan niÖm nghÖ thuËt cña nhµ văn nµo dưíi ®©y cã ®iÓm kh¸c c¬ b¶n so víi quan niÖm nghÖ thuËt cña NguyÔn Minh Ch©u trong truyÖn ng¾n ChiÕc thuyÒn ngoµi xa: A. “NghÖ thuËt kh«ng ph¶i lµ ¸nh trăng lõa dèi, nghÖ thuËt kh«ng nªn lµ ¸nh trăng lõa dèi, nghÖ thuËt cã thÓ chØ lµ tiÕng ®au khæ kia tho¸t ra tõ kiÕp lÇm than” (Nam Cao). B. “C¸c «ng muèn tiÓu thuyÕt cø lµ tiÓu thuyÕt. T«i vµ những ngêi cïng chÝ híng nh t«i muèn tiÓu thuyÕt ph¶i lµ sù thËt ë ®êi” (Vò Träng Phông) CC. “NghÖ thuËt kh«ng ph¶i lµ sù m« t¶ thùc t¹i cã thùc mµ lµ sù tìm tßi ch©n lý, lý tëng” (G.Xăng) D. “Văn häc lµ cuéc ®êi. Văn häc sÏ kh«ng lµ gì c¶ nÕu kh«ng vì cuéc ®êi mµ cã. Cuéc ®êi lµ n¬i xuÊt ph¸t, còng lµ ®Ých ®i tíi cña văn häc” (Tè Hữu)
  23. IV. Cñng cè, kiÓm tra, ®¸nh gi¸ 2. Dùa vµo bµi häc, hoµn thµnh ph¸t biÓu sau ®©y cña nhµ văn NguyÔn Minh Ch©u : “Nhµ văn kh«ng cã quyÒn nhìn sù vËt mét c¸ch ®¬n gi¶n vµ nhµ văn cÇn phÊn ®Êu ®Ó . vµo c¸c tÇng s©u lÞch sö” A. ®a vÎ ®Ñp cña cuéc ®êi BB. ®µo xíi b¶n chÊt con ngêi C. ®a c¸i ¸c, c¸i xÊu D. ®a c¸i ch©n, c¸i thiÖn