Giáo án môn Mĩ thuật 9 - Chủ đề 4: Mỹ thuật Việt Nam với Mỹ thuật Châu Á

Nội dung text: Giáo án môn Mĩ thuật 9 - Chủ đề 4: Mỹ thuật Việt Nam với Mỹ thuật Châu Á

1. Chủ đề 4 Mỹ thuật Việt Nam với Mỹ thuật Châu Á * Mục tiêu - HS hiểu biết những kiến thức cơ bản về sự ra đời của nhà Nguyễn và tình hình kinh tế chính trị xã hội thời Nguyễn. Ngày dạy:................................. TIẾT 11 Thường thức mỹ thuật SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN I. Mục tiêu 1. Kiến thức: - HS hiểu biết những kiến thức cơ bản về sự ra đời của nhà Nguyễn và tình hình kinh tế chính trị xã hội thời Nguyễn. 2. Kỹ năng: - HS biết nguyên nhân ra đời và phát triển của nghệ thuật MT dân tộc 3. Thái độ : - HS trân trọng yêu quý những giá trị truyền thống , biết ơn thế hệ người đi trước. 4) Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy, Năng lực cảm thụ thẩm mỹ và năng lực đánh giá, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác. Năng lực biểu đạt II. Chuẩn bị 1) Tài liệu tham khảo: 2) Đồ dùng dạy học: a. Giáo viên: - Máy chiếu - Bảng phụ tóm tắt về công trình kt " Kinh Đô Huế". b. Học sinh : - Sưu tầm tư liệu và hình ảnh về bài học . III. Phương pháp: Trực quan, vấn đáp, luyện tập IV. Các hoạt động dạy học 1/ Ổn định tổ chức 2/ Kiểm tra bài cũ 3/ Bài mới Khởi động: - MT thời Lý Trần Lê qua đi để lại cho nền MT Việt Nam những công trình Kiến trúc, điêu khắc vô cùng quý giá. Tiếp đó, MT thời Nguyễn đã mở ra 1 phương hướng cho nền mĩ thuật VN bằng cách tiếp xúc với nghệ thuật châu Âu sáng tạo ra một nền nghệ thuật mới mang lại một nền nghệ thuật mới. Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về bối cảnh lịch sử : Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV cho nhóm hS thảo luận 5' tìm hiểu I. Khái quát về bối cảnh XH thời về bối cảnh XH thời nguyễn. Nguyễn: ? Vì sao nhà Nguyễn ra đời? - Chiến tranh Trịnh - Nguyễn kéo dài ? Sau khi thống nhất, nhà Nguyễn đã làm mấy chục năm, Nguyễn ánh dẹp bạo
2. gì ? loạn lên ngôi vua ? Nêu chính sách của nhà Nguyễn đối +Chọn Huế làm kinh đô, xây dựng nền với nền KT-XH ? kinh tế vững chắc ? Trong giai đoạn đó, MT phát triển như - Thi hành chính sách " Bế quan toả thế nào? cảng", ít giao thiệp với bên ngoài - MT phát triển nhưng rất hạn chế, đến cuối triều Nguyễn mới có sự giao lưu với MT thế giới- đặc biệt là MT châu Âu. Hoạt động 2 :Tìm hiểu sơ lược về mĩ thuật thời Nguyễn: - GV cho Hs thảo luận 6' để tìm hiểu về II. Một số thành tựu về mĩ thuật: đặc điểm kiến trúc, điêu khắc,đồ hoạ và 1. Kiến trúc: hội hoạ cung đình Huế: a. Hoàng Thành, tử cấm thành, đàn ? Kiến trúc kinh đô Huế bao gồm những Nam Giao loại kiến trúc nào? b.Cung điện: Điện Thái Hoà, điện Kim Loan c. lăng Tẩm: lăng Minh Mạng, Gia Long, Tự Đức ? Kinh đô Huế có gì đặc biệt ? * Cố Đô Huế được Unes co công nhận là di sản văn hoá thế giới năm 1993. 2. Điêu khắc , đồ hoạ và Hội hoạ a. Điêu khắc: - ĐK Mang tính tượng trưng rất cao. - Tượng con vật, Nghê, voi, sư tử: mắt mũi, chân móng được diễn tả rất kĩ, ? Trình bày những điểm tiêu biểu của chất liệu đá, đồng ... nghệ thuật điêu khắc? - Tượng Người : các quan hầu, hoàng ? Các tượng con vật được miêu tả như hậu, cung phi, công chúa...diễn tả khối rhế nào? làm rõ nét mặt , phong thái ung dung... - ĐK Phật giáo tiếp tục phát huy ? các tượng người và tượng thờ được tác truyền thống của khuynh hướng dân như thế nào ? gian làng xã. b. Đồ hoạ, hội hoạ: - Các dòng tranh dân gian phát triển mạnh, - "Bách khoa thư văn hoá vật chất của Việt nam"hơn 700 trang với 4000 bức ? Đồ hoạ phát triển như thế nào? vẽ miêu tả cảnh sinh hoạt hằng ngày , những côn cụ đồ dùng của Việt Bắc. ?Mô tả Nội dung của Bách khoa thư văn - Giai đoạn đầu chưa có thành tựu gì hoá vật chất của người Việt ? đáng kể. - Về sau khi trường MT Động Dương ? Tranh Hội hoạ cho thấy điều gì ? thgành lập (1925) MT VN đã có sự tiếp xúc với mĩ thuật châu Âu mở ra một hướng mới cho sự phát triển của mĩ thuật Việt nam.
3. Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung của mĩ thuật thời Nguyễn: ? Nêu đặc điểm của MT thời Nguyễn? III. Đặc điểm của mĩ thuật thời Nguyễn: - Kiến trúc hài hoà với thiên nhiên, luôn kết hợp với nghệ thuật trang trí và có kết cấu tổng thể chặt chẽ. - Điêu khắc và đồ hoạ phát triển đa dạng, kế thừa truyền thống dân tộc và bước đầu tiếp thu nghệ thuật châu Âu. 4: Đánh giá kết quả học tập - Bối cảnh lịch sử XH thời Nguyễn ? - Công trình kiến trúc cố đô có gì đặc biệt ? - GV kết luận, bổ sung, tuyên dương những em trả lời tốt , động viên những em trả lời chưa tốt. 5. Dặn dò: - Học theo câu hỏi trong SGK. - Chuẩn bị nội dung bài: Chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam IV. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...... ******************************$***************************** Ngày dạy:................................. TIẾT 12 THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT CHẠM KHẮC GỖ ĐÌNH LÀNG VIỆT NAM I. Mục tiêu 1. Kiến thức: - Giúp học sinh hiểu về nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam 2. Kỹ năng: - Biết cách trình bày được những nét khái quát về chạm khắc của mỗi vùng miền 3. Thái độ : - Yêu quý và trân trọng NT chạm khắc của cha ông 4) Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy, Năng lực cảm thụ thẩm mỹ và năng lực đánh giá, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác. Năng lực biểu đạt II. Chuẩn bị a. Giáo viên: - Bài sưu tầm của Hoạ sĩ, các hình ảnh về chạm khắc gỗ đình làng. - Máy chiếu b. Học sinh: - Sưu tầm tranh ảnh về điêu khắc chạm khắc gỗ đình làng . III. Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động theo nhóm ,trực quan
4. IV. Các hoạt động dạy học: 1/ Ổn định tổ chức 2/ Kiểm tra bài cũ 3/ Bài mới * Khởi động: - Nghệ thuật dân tộc Việt nam mang đậm nét dân gian và phong cách truyền thống, gắn liền với lịch sử lâu đời và nổi bật những nét cổ kính của những mái đình, cây đa long trọng, trang nghiêm, đó là nghệ thuật chạm khắc gỗ. Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về đình làng VN: Hoạt động của GV Hoạt động của HS ? Đình làng là gì? Đình làng có vai trò I. Vài nét khái quát về đình làng VN: gì? - Đình làng là nơi thờ Thành Hoàng, bàn bạc và giải quyết việc làng, và tổ ? Nêu đặc điểm của đình làng? chức lễ hội hằng năm. ? Kể tên những ngôi đình tiêu biểu của - Đặc điểm : Kiến trúc đình làng kết hợp đất nước và của địa phương mà em biết ? với chạm khắc trang trí do bàn tay của người thợ nông dân tạo nên nên mộc mạc, uyển chuyển và duyên dáng. - Làng Đình Bảng (Bắc Ninh), Lỗ Hạnh (Bắc Giang), Tây Bằng, Chư Quyến ( Hà Tây) đó là những ngôi đình tiêu biểu cho đình làng Việt nam. Hoạt động 2: Tìm hiểu một vài nét về nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng VN: II. Nghệ thuật chạm khắc gỗ đình - GV cho HS xem tranh trong SGK và làng VN: hình ảnh chiếu trên máy chiếu. 1. Hình tượng - GV chia nhóm cho HS hoạt động. Phát - Gắn bó với kiến trúc. phiếu bài tập cho HS trả lời. - Đầu đao, rồng, và những hoạt động - Nhóm 1:? Chạm khắc thường gắn bó sinh hoạt xã hội : gánh con, vui đùa , với nghệ thuật nào ? uống rượu, đánh cờ, tấu nhạc và các trò ? Những hình tượng nào được đưa vào chơi dân gian... chạm khắc? - Quan sát tranh và hoạt động nhóm. 2. Đặc điểm : Nét chạm khắc phóng - Nhóm 2: ? Nêu đặc điểm của những khoáng, dứt khoát, có độ nông sâu rõ bức chạm khắc đó ? ràng, độ sáng tối linh hoạt và tinh tế , với cảm hứng dồi dào của người sáng tạo. Chạm khắc đình làng đã thể hiện được cuộc sống muôn màu, muôn vẻ nhưng rất lạc quan yêu đời của người - Nhóm 3: ? Nội dung miêu tả cái gì? nông dân. - Nội dung miêu tả cuộc sống hàng ngày của người nông dân. Các bức tranh thể hiện về đề tài sinh hoạt XH và các hình tượng trang trí đã cho thấy sự phong
5. ? Trình bày đặc điểm nghệ thuật của các phú về đề tài và cách thể hiện sáng tạo bức chạm khắc? của nghệ nhân xưa. (vui chơi, đi cày, uống rượu, chọi gà, hình các cô tiên,...) - Nhóm 4: ? Vẻ đẹp của nghệ thuật chạm - Hình thức biểu hiện giản dị, trực tiếp khắc gỗ đình làng Việt Nam? và chân chất. - NT tạo hình khoẻ khoắn và mộc mạc, phóng khoáng, tự do, thoát khỏi những chuẩn mực chặt chẽ, khuôn mẫu của nghệ thuật cung đình, chính thống; bộc lộ tâm hồn của người sáng tạo ra nó . - Vẻ đẹp tự nhiên mộc mạc và giản dị thoát khỏi những quan niệm của giai cấp phong kiến Hoạt động 3: Một vài đặc điểm của chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam III. Đặc điểm chạm khắc gỗ đình làng ? Nêu đặc điểm của chạm khác gỗ đình VN: làng Việt Nam - Các bức chạm khắc chủ yếu là phản ánh những sinh hoạt của nhân dân trong cuộc sống thường nhật. - - Nghệ thuật chạm khắc mộc mạc, khoẻ khoắn, phóng khoáng, bộc lộ tâm hồn sáng tạo của người nông dân. Hoạt động 4. Đánh giá kết qủa học tập - GV đưa ra câu hỏi củng cố. - GV nhận xét chung tiết học. - Tuyên dương những em hăng hái phát biểu xây dựng bài. - Nhắc nhở những em chưa chú ý. * Dặn dò: - Bài tập về nhà: - Trả lời câu hỏi trong SGK. - Chuẩn bị bài mới: Sơ lược về MT các dân tộc ít người IV. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...... ==========================&=========================== Ngày dạy:............................... TIẾT 13 Thường thức mĩ thuật: SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT CÁC DÂN TỘC ÍT NGƯỜI Ở VIỆT NAM I. Mục tiêu 1) Kiến thức: - HS hiểu vài nét khái quát về mĩ thuật dân tộc ít người ở Việt Nam, một số công trình NT của dân tộc Chăm, Hmông, Dao 2) Kỹ năng:
6. - HS nhận biết và phân biệt được MT của các dân tộc ít người ở Việt nam thông qua đặc điểm hoặc một sản phẩm khác nhau . 3) TháI độ: - Yêu quý , trân trọng nghệ thuật cha ông. 4) Năng lực cần đạt: Năng lực tư duy, Năng lực cảm thụ thẩm mỹ và năng lực đánh giá, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác. Năng lực biểu đạt II. Chuẩn bị 1) Tài liệu tham khảo: 2) Đồ dùng dạy học: 1. Giáo viên: - Tranh trong bộ đồ dùng mĩ 9, sgk, sgv 2. Học sinh: - Vở, SGK... III. Phương pháp dạy học: - Phương pháp trực quan, vấn đáp, làm việc theo nhóm. IV. Tiến trình dạy học: 1/ Ổn định tổ chức 2/ Kiểm tra bài củ: Kiểm tra bài vẽ của H/S 3/ Bài mới Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét khái quát về các dân tộc VN Hoạt động của GV Hoạt động của HS - GV cho HS đọc bài I. Vài nét khái quát về các dân tộc VN: ? Trên đất nước Việt nam có bao - 54 cộng đồng dân tộc anh em sinh sống nhiêu cộng đồng dân tộc sinh sống? - Dao, Mường, Tày, Thái , Nùng, Ê đê, ? Hãy kể tên một vài cộng đồng dân Chăm, Ba Na, Gia rai, khơ mú, Dáy, Tà tộc mà em biết? ôi, Xơ đăng, K'Ho.... - Các cộng đồng dân tộc đó sát cánh bên ? Các cộng đồng dân tộc đó có tách ra nhau trong cuộc chiến tranh chống ngoại khỏi cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, giành độc lập dân tộc. xâm không? ? Văn hoá của các cộng đồng dân tộc - Mỗi cộng đồng dân tộc có một nét văn so với văn hoá chung của Việt nam có hoá riêng tạo nên sự đa dạng phong phú điểm gì đặc biệt? cho Văn hoá dân tộc Việt nam. Hoạt động 2: Tìm hiểu một vài đặc điểm mĩ thuật các dân tộc ít người ở Việt Nam: ? Hãy nêu vài nét về tranh thờ? II. Đặc điểm mĩ thuật các dân tộc ít ? Tranh thờ có ý nghĩa gì ? người ở Việt Nam: a. Tranh thờ: - Là tranh Phản ánh ý thức hệ lâu đời hướng thiện, răn đe điều ác và cầu may mắn, phúc lành cho mọi người. ? Trình bày đặc điểm của tranh thờ? - Đặc điểm : Tranh vẽ bằng các màu tự do, ? Ngoài việc phục vụ cho thờ cúng, tự tạo, được in nét sẵn.
7. tranh còn có mục đích gì ? - Bố cục thuận mắt, khéo léo. - GV cho HS xem các loại thổ cẩm : b. Thổ cẩm: ? Thế nào là nghệ thuật thổ cẩm? - Là nghệ thuật trang trí trên vải đặc sắc, ? Hoa văn trên thổ cẩm thường tập được thể hiện bằng bàn tay khéo léo, tinh trung ở phần nào? xảo của người phụ nữ dân tộc. ? Nhận xét về những nét đặc sắc của thổ cẩm ? Hoa văn trang trí trên thổ cẩm? ? Màu sắc của thổ cẩm thường như thế nào? ? Nhà Rông dùng để làm gì? c. Nhà Rông: - Là ngôi nhà chung, là nơi sinh hoạt chung ? Trình bày những nhận xét của em của buôn làng, Nhà được thiết kế cao to về nhà Rông? chắc khoẻ được trang trí công phu. ? Nhà Rông được làm bằng chất liệu - Được làm bằng chất liệu gỗ, tre, nứa, mái gì và được trang trí như thế nào? lợp cỏ tranh. Nhờ đó tạo được sự gần gũi song lại được chú trọng về mặt kiến trúc và trang trí tinh xảo, công phu. Được trang trí cả trong lẫn ngoài. ? Tượng nhà mồ có ý nghĩa như thế d. Tượng nhà mồ: nào đối với người đã khuất? - Là nhà dành cho người chết, đó là sự tưởng niệm của người sống dành cho người chết. Nhà mồ có các tượng đặt xung quanh ? Nêu những giá trị nghệ thuật của để làm vui lòng những người đã khuất theo tượng nhà mồ? tục lệ của các dân tộc Tây Nguyên.. (Gv phân tích thêm sau đó kết luận bổ sung.) đ. Tháp Chăm (Ninh Thuận): ? Nêu đặc điểm kiến trúc của Tháp - Là công trình kiến trúc bao gồm nhiều Chăm? tầng, thu nhỏ dần ở đỉnh, được xây bằng ? Trình bày giá trị nghệ thuật của gạch rất cứng . Tháp? - Chạm khắc trang trí trên khối tường đã xây ? Nghệ thuật tạc tượng của người - Hoạ tiết hoa là xen kẻ với hình người và Chăm như thế nào? thú vật * Tháp Chăm được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới . e. Điêu khắc Chăm : - Nghệ thuật tạc tượng giàu chất hiện thực và mang đậm dấu ấn tôn giáo, vững vàng về tỉ lệ, cách tạo khối căng, tròn, mịn màng, đầy gợi cảm. - Ngôn ngữ tạo hình giản dị có tính khái quát cao. Hoạt động 3: Đánh giá kết quả học tập
8. - Nêu những nét đặc sắc trong ngh thuật kiến trúc Chăm - Giá trị nghệ thuật của tượng nhà mồ ở Tây Nguyên ? Dặn dò: - Chuẩn bị tiết 14 – Thường thức mỹ thuật: Sơ lược mỹ thuật Châu Á IV. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...... ==========================&=========================== Ngày dạy:....................................... TIẾT 14 Thường thức mĩ thuật SƠ LƯỢC VỀ MỘT SỐ NỀN MĨ THUẬT CHÂU Á I. Mục tiêu 1) Kiến thức: - Học sinh hiểu thêm vài nét về mĩ thuật châu á, đặc biệt là mĩ thuật Trung Quốc, Ấn độ và Nhật Bản. 2) Kỹ năng: - HS trình bày phân biệt được MT Trung Quốc, ấn độ, Nhật Bản và trình bày được những đặc điểm chính của mĩ thuật của các quốc gia đó. 3) Thái độ: - Yêu quý nghệ thuật các nước khác, học hỏi nhiều nét nghệ thuật độc đáo của các quốc gia khác. 4) Năng lực cần đạt: Năng lực quan sát, Năng lực tư duy, Năng lực sáng tạo, Năng lực cảm thụ, Năng lực lựa chọn, Năng lực cảm thụ thẩm mỹ và năng lực đánh giá, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác. Năng lực biểu đạt II. Chuẩn bị a. Giáo viên: - Tranh mẫu về mĩ thuật châu Á. b, Học sinh: - Sưu tầm ảnh chụp mĩ thuật châu Á. III. Phương pháp dạy học: - Phương pháp trực quan, vấn đáp, gợi mở, luyện tập. IV. Tiến trình dạy học: 1 Ổn định tổ chức 2 Kiểm tra bài củ: Kiểm tra bài vẽ của H/S 3 Bài mới Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét khái quát về các nước Châu á: Hoạt động của GV Hoạt động của HS ? Những vùng nào trên thế giới được I.Vài nét khái quát về các nước Châu á: coi là cái nôi của nền văn minh nhân loại? - Trung Quốc, ấn Độ, Ai Cập, Hi Lạp, La - Gv giới thiệu : Một số quốc gia Mã, Lưỡng Hà được coi là cái nôi của nền
9. Châu á có những tác phẩm mĩ thuật văn minh nhân loại. tiêu biểu đặc biệt là Trung Quốc và ấn Độ . * Công trình Trung Quốc: Vạn lý Trường ? Kể tên những công trình mĩ thuật Thành, Cố Cung, Thiên An Môn, Di Hoà của Trung Quốc và ấn Độ mà em biết Viên, ... ? - Hoạ sĩ Tề Bạch Thạch, Từ Bi Hồng * ấn Độ : Lăng Tát MaHa, Điêu khắc có giá trị lớn. ? Điêu khắc Nhật Bản có gì đặc biệt? * Nhật Bản : Núi Phú Sĩ - Hoạ sĩ Utamarô, Hô ku sai Hoạt động 2: tìm hiểu vài nét về mĩ thuật các nước châu Á: - GV chia 4 nhóm, đưa các câu hỏi cho II/ Vài nét về mĩ thuật các nước mỗi nhóm tìm hiểu trong thời gian 10'. châu Á: * Nhóm 1: + MT Ấn Độ hình thành và phát triển như 1. Mĩ thuật Ấn Độ thế nào ? + Tư tưởng chủ đạo của mĩ thuật Ấn Độ là gì? + Đặc điểm của mĩ thuật Ấn Độ? + Kể tên những công trình tiêu biểu của mĩ thuật ấn độ ? Nêu đặc điểm của những công trình đó ? 2. Mĩ thuật Trung Quốc * Nhóm 2: + Đặc điểm về vị trí, đất nước Trung Quốc? + Vài nét về MT Trung Quốc? + Tư tưởng nào ảnh hưởng đến MT Trung quốc và ảnh hưởng như thế nào ? + Hội hoạ TQ vẽ về đề tài gì? + Kể tên những công trình kiến trúc, điêu khắc nổi tiếng? + Nêu tên của các hoạ sĩ và những công trình nghiên cứu của họ về MT? * Nhóm 3: 3. Mĩ thuật Nhật Bản + Đặc điểm về vị trí, đất nước Nhật Bản? + Đặc điểm mĩ thuật Nhật bản? Đặc điểm kiến trúc? + Nêu vài nét về NT điêu khắc và đồ hoạ? + Kể tên những hoạ sĩ tiêu biểu của nền nghệ thuật khắc gỗ ? 4. Các công trình kiến trúc của Lào và * Nhóm 4: Camphuchia + Nêu đặc điểm chính của mĩ thuật Lào và Campuchia? + Kể tên các công trình kiến trúc của Lào
10. và Campuchia? + Nêu đặc điểm kiến trúc của Ăng co thom? + Nêu đặc điểm kiến trúc của Ăng Ko Vat? - Y/c đại diện nhóm trình bày - GV nhận xét chốt Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập - Nêu những nét đặc sắc của nghệ thuật Trung Quốc - Kể tên những hoạ sĩ mà em biết ? Dặn dò: - Đọc SGK và tìm hiểu thông tin đại chúng... IV. Rút kinh nghiệm ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ...... ===========================================================