›
›
›

Giáo án Vật lí 8 học kì 1 - Năm học 2018-2019 - Nguyễn Văn Chung

doc 49 trang Tương Tư 13/03/2026 40
Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo án Vật lí 8 học kì 1 - Năm học 2018-2019 - Nguyễn Văn Chung", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tài liệu đính kèm:

  • docgiao_an_vat_li_8_hoc_ki_1_nam_hoc_2018_2019_nguyen_van_chung.doc

Nội dung text: Giáo án Vật lí 8 học kì 1 - Năm học 2018-2019 - Nguyễn Văn Chung

  1. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. Ch­¬ng 1: C¬ häc TiÕt 1 ChuyÓn ®éng c¬ häc i. Môc tiªu: Gióp häc sinh: - Nªu ®­îc nh÷ng vÝ dô vÒ chuyÓn ®éng c¬ häc trong ®êi sèng hµng ngµy. - Nªu ®­îc vÝ dô vÒ tÝnh t­¬ng ®èi cña chuyÓn ®éng vµ ®øng yªn, ®Æc biÖt x¸c ®Þnh tr¹ng th¸i cña vËt ®èi víi mçi vËt ®­îc chän lµm mèc. - Nªu ®­îc vÝ dô vÒ c¸c d¹ng chuyÓn ®éng c¬ häc th­êng gÆp: chuyÓn ®éng th¼ng, chuyÓn ®éng cong, chuyÓn ®éng trßn. ii. ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n bµi gi¶ng, tranh vÏ. - HS: Sgk, vì ghi, t×m hiÓu bµi häc tr­íc ë nhµ. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû + Thí nghieäm + Dieãn giaûng Iv. tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’ ) 2 . KiÓm tra bµi cò. 3 . Bµi míi. Hoạt động của GV và HS Nội dung Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu c¸ch x¸c I. Lµm thÕ nµo ®Ó biÕt mét vËt chuyÓn ®Þnh vËt chuyÓn ®éng hay ®øng yªn. ®éng hay ®øng yªn ?. ( 15’ ) - C1: Muèn nhËn biÕt 1 vËt C§ hay ®øng - GV: Tæ chøc cho HS th¶o luËn, yªu yªn ph¶i dùa vµo vÞ trÝ cña vËt ®ã so víi cÇu HS lÊy vÝ dô vÒ vËt chuyÓn ®éng vËt ®­îc chän lµm mèc ( vËt mèc). vµ vËt ®øng yªn. T¹i sao nãi vËt ®ã - Th­êng chän Tr¸i §Êt vµ nh÷ng vËt g¾n 1
  2. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 chuyÓn ®éng hay ®øng yªn? víi Tr¸i §Êt lµm vËt mèc. - GV: Thèng nhÊt vµ gi¶i thÝch thªm - KÕt luËn: VÞ trÝ cña vËt so víi vËt mèc cho HS. thay ®æi theo thêi gian th× vËt chuyÓn ®éng - GV: Tæ chøc cho HS t×m hiÓu tr¶ lêi so víi vËt mèc gäi lµ chuyÓn ®éng c¬ häc ( c©u hái C2 vµ C3. chuyÓn ®éng ). T×m vÝ dô vÒ vËt ®øng yªn vµ chØ râ - C2: VÝ dô vËt chuyÓn ®éng. vËt ®­îc chän lµm mèc, tr¶ lêi c©u hái - C3: VÞ trÝ cña vËt so víi vËt mèc kh«ng C3. thay ®æi theo thêi gian th× vËt vËt ®ã ®­îc - GV:Thèng nhÊt, nªu vÝ dô thªm cho coi lµ ®øng yªn. HS. II. TÝnh t­¬ng ®èi cña chuyÓn ®éng vµ ®øng yªn. Ho¹t ®éng2: T×m hiÓu vÒ tÝnh t­¬ng - C4: So víi nhµ ga th× hµnh kh¸ch ®ang ®èi cña chuyÓn ®éng vµ ®øng yªn. chuyÓn ®éng, v× vÞ trÝ cña ng­êi nµy thay (10’) ®æi so víi nhµ ga. - GV: Cho HS quan s¸t H1.2(SGK). - C5: So víi toa tµu thi hµnh kh¸ch ®øng Yªu cÇu HS quan s¸t vµ tr¶ lêi C4,C5 yªn v× vÞ trÝ cña hµnh kh¸ch ®èi víi toa tµu &C6. kh«ng ®æi. Chó ý: Yªu cÇu HS chØ râ vËt chuyÓn C6: ®éng hay ®øng yªn so víi vËt mèc (1) chuyÓn ®éng ®èi víi vËt nµy. nµo? (2) ®øng yªn. - GV: Gäi HS ®iÒn tõ thÝch hîp hoµn - C7: VÝ dô nh­ hµnh kh¸ch chuyÓn ®éng thµnh c©u hái C6. so víi nhµ ga nh­ng ®øng yªn so víi tµu. - GV: TiÕn hµnh cho HS thùc hiÖn t¶ * NhËn xÐt: Tr¹ng th¸i ®øng yªn hay lêi c©u hái C7. chuyÓn ®éng cña vËt cã tÝnh chÊt t­¬ng - GV: NhËn xÐt vµ thèng nhÊt, kÒt ®èi. luËn. - C8: MÆt trêi thay ®æi vÞ trÝ so víi mét - GV: L­u ý cho HS khi kh«ng nªu ®iÓm mèc g¾n víi Tr¸i §Êt. V× vËy coi MÆt vËt mèc nghÜa lµ ph¶i hiÓu ®· chän vËt Trêi chuyÓn ®éng khi lÊy mèc lµ Tr¸i §Êt. mèc lµ vËt g¾n víi Tr¸i §Êt. III. Mét sè chuyÓn ®éng th­êng gÆp. 2
  3. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - GV: Gi¶i thÝch thªm vÒ Tr¸i §Êt vµ - Quü ®¹o chuyÓn ®éng lµ ®­êng mµ vËt MÆt Trêi trong th¸i d­¬ng hÖ. chuyÓn ®éng v¹ch ra. Ho¹t ®éng 3: Giíi thiÖu mét sè - Gåm: chuyÓn ®éng th¼ng, chuyÓn ®éng chuyÓn ®éng th­êng gÆp. ( 5’) cong, chuyÓn ®éng trßn. - GV: Dïng tranh vÏ h×nh ¶nh c¸c vËt chuyÓn ®éng (H1.3-SGK) hoÆc lµm thÝ nghiÖm vÒ vËt r¬i, vËt bÞ nÐm ngang, chuyÓn ®éng cña con l¾c ®¬n, IV. VËn dông. chuyÓn ®éng cña kim ®ång hå qua ®ã - C10: + ¤ t«: §øng yªn so víi ng­êi l¸i HS quan s¸t vµ tr¶ lêi c©u hái C9. xe, chuyÓn ®éng so víi cét ®iÖn. - Häc sinh nªu c¸c vÝ dô + Cét ®iÖn: §øng yªn so víi ng­êi ®øng Ho¹t ®éng 4: VËn dông ( 10’ ) bªn ®­êng, chuyÓn ®éng so víi «t«. - GV: Yªu cÇu HS quan s¸t + Ng­êi l¸i xe: §øng yªn so víi « t«, H1.4(SGK) tr¶ lêi c©u C10. chuyÓn ®éng so víi cét ®iÖn. - GV: Thèng nhÊt vµ gi¶i thÝch thªm - C11: Nãi nh­ vËy kh«ng ph¶i lóc nµo vÒ vËt lµm mèc, tÝnh t­¬ng ®èi cña còng ®óng. Cã tr­êng hîp sai, vÝ dô: chuyÓn ®éng. chuyÓn ®éng trßn quanh vËt mèc. - GV: H­íng dÉn HS tr¶ lêi vµ th¶o luËn c©u hái C11. - GV: NhËn xÐt, kÕt luËn. 4. Cñng cè. ( 3’ ) + ThÕ nµo gäi lµ chuyÓn ®éng c¬ häc? Gi÷a C§ vµ ®øng yªn cã tÝnh chÊt g×? C¸c d¹ng chuyÓn ®éng th­êng gÆp? 5. DÆn dß. (1’) + Häc bµi vµ lµm bµi tËp 1.1-1.6 (SBT). T×m hiÓu môc: Cã thÓ em ch­a biÕt. V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... 3
  4. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 2 VËn tèc i. Môc tiªu: Gióp häc sinh: - So s¸nh qu·ng ®­êng chuyÓn ®éng trong mét gi©y cña mçi chuyÓn ®éng ®Ó rót ra c¸ch nhËn biÕt sù nhanh, chËm cña chuyÓn ®éng (vËn tèc). s - N¾m ®­îc c«ng thøc tÝnh vËn tèc: v = vµ ý nghÜa cña kh¸i niÖm vËn tèc, ®¬n vÞ t hîp ph¸p cña vËn tèc lµ: m/s; km/h vµ c¸ch ®æi ®¬n vÞ vËn tèc. - VËn dông c«ng thøc tÝnh vËn tèc ®Ó tÝnh qu·ng ®­êng, thêi gian cña chuyÓn ®éng. ii. ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n bµi gi¶ng, tranh vÏ tèc kÕ cña xe m¸y. - HS: Sgk, vì ghi, b¶ng 2.1 trang 8 sgk. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû + Thí nghieäm + Dieãn giaûng Iv. TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) C©u hái: + HS1: ThÕ nµo lµ chuyÓn ®éng c¬ häc? Khi nµo mét vËt ®­îc coi lµ ®øng yªn? + HS2: Ch÷a bµi tËp 1.2 &1.6 (SBT). 8A:..........................................................8B................................................................. 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu vËn tèc ( 20’) I. VËn tèc lµ g× ?. -GV: Yªu cÇu HS ®äc th«ng tin trªn b¶ng C1: Cïng ch¹y mét qu·ng ®­êng 60m 4
  5. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 2.1. nh­ nhau, b¹n nµo mÊt Ýt thêi gian sÏ - Th¶o luËn nhãm ®Ó tr¶ lêi C1, C2 vµ ch¹y nhanh h¬n. ®iÒn vµo cét 4, cét 5 trong b¶ng 2.1. C2: -GV: H­íng dÉn HS so s¸nh sù nhanh - Kh¸i niÖm: Qu·ng d­êng ch¹y đ­îc chËm cña chuyÓn ®éng c¨n cø vµo kÕt trong mét gi©y gäi lµ vËn tèc. qu¶ cuéc ch¹y 60m (b¶ng 2.1). - C3: §é lín vËn tèc cho biÕt sù nhanh, (cã 2 c¸ch ®Ó biÕt ai nhanh, ai chËm: chËm cña chuyÓn ®éng vµ ®­îc tÝnh + Cïng mét qu·ng ®­êng chuyÓn ®éng, b»ng ®é dµi qu·ng ®­êng ®i ®­îc trong b¹n nµo ch¹y mÊt Ýt thêi gian h¬n sÏ mét ®¬n vÞ thêi gian. chuyÓn ®éng nhanh h¬n. II. C«ng thøc tÝnh vËn tèc. + So s¸nh ®é dµi q® ch¹y ®­îc cña mçi - v = s + v lµ vËn tèc. b¹n trong cïng mét ®¬n vÞ thêi gian). Tõ t + s lµ qu·ng ®­êng ®i ®­îc. ®ã rót ra kh¸i niÖm vËn tèc. + t lµ thêi gian ®i hÕt q/®­êng - GV: Thèng nhÊt c©u tr¶ lêi cña HS. III. §¬n vÞ vËn tèc. - GV: Th«ng b¸o c«ng thøc tÝnh vËn tèc vµ c¸c ®¹i l­¬ng liªn quan. - C4: m/phót, km/h, km/s, cm/s. ? §¬n vÞ vËn tèc phô thuéc yÕu tè nµo? - §¬n vÞ vËn tèc phô thuéc vµo ®¬n vÞ - GV: Yªu cÇu HS hoµn thiÖn c©u C4. chiÒu dµi vµ ®¬n vÞ thêi gian. - GV: Th«ng b¸o ®¬n vÞ vËn tèc (chó ý - §¬n vÞ hîp ph¸p cña vËn tèc lµ: c¸ch ®æi ®¬n vÞ vËn tèc). + MÐt trªn gi©y: ( m/s) - GV: Giíi thiÖu vÒ tèc kÕ qua h×nh vÏ. + Kil«met trªn giê: ( km/h ) Khi xe m¸y, « t« chuyÓn ®éng, kim cña Tèc kÕ: dông cô ®o ®é lín cña vËn tèc. tèc kÕ cho biÕt vËn tèc cña xe m¸y, « t«. Ho¹t ®éng 2: VËn dông ( 15’ ) IV. VËn dông. - GV: H­íng dÉn HS vËn dông tr¶ lêi c©u - C5: + a) Mçi giê « t« ®i ®­îc 36 km, hái C5. xe ®¹p ®i ®­îc 10,8 km, mçi gi©y tµu ®i - GV: Tæ chøc cho HS tr¶ lêi. ®­îc 10 m. - GV: Bæ sung, thèng nhÊt. + b) §æi vÒ ®¬n vÞ m/s hoÆc km/h. Tµu - GV: Yªu cÇu HS ®äc vµ tãm t¾t c©u hái ho¶, « t« chuyÓn ®éng nhanh nh­ nhau, xe ®¹p chuyÓn ®éng chËm nhÊt. 5
  6. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 C6 vµ h­íng dÉn HS t×m hiÓu ®¹i l­îng - C6: Tãm t¾t: nµo ®· biÕt, ch­a biÕt? §¬n vÞ ®· thèng t =1,5h Gi¶i nhÊt ch­a ? ¸p dông c«ng thøc nµo? s =81km VËn tèc cña tµu lµ: s 81 cÇu cña GV. v =? km/h v= = =54(km/h) t 1,5 - HS: Lªn b¶ng thùc hiÖn, yªu cÇu HS 5400m d­íi líp theo dâi vµ nhËn xÐt bµi lµm cña ? m/s = =15(m/s) 3600s b¹n. §/s: 54 km/h, 15 m/s. - GV: Bæ sung, thèng nhÊt. - GV: Gäi 2 HS lªn b¶ng tãm t¾t vµ lµm - C7: Tãm t¾t Gi¶i c©u hái C7 & C8. Yªu cÇu HS d­íi líp tù s t = 40ph = 2/3h Tõ: v = s = v.t gi¶i. t - HS: Thùc hiÖn theo yªu cÇu cña GV. v=12km/h Qu·ng ®­êng ng­êi ®i xe - GV: Cho HS so s¸nh, nhËn xÐt kÕt qu¶ s = ?km ®¹p ®i ®­îc lµ: 2 bµi lµm. s = v.t = 12. = 4 (km) - HS: Th¶o luËn, nhËn x¸t, tr¶ lêi. 3 - GV: Bæ sung, thèng nhÊt. §/s: 4 km. * Chó ý víi HS: + ®æi ®¬n vÞ . - C8: Tãm t¾t Gi¶i s + suy diÔn c«ng thøc. t = 30ph = 1/2h Tõ: v = s = v.t t - HS: Ghi nhí. v = 4 km/h Qu·ng ®­êng tõ nhµ ®Õn HSG** Một xe gắn máy có vận tốc s = ?km n¬i lµm viÖc lµ: 60km/h; một xe ôtô đi quãng đường dài s = v.t = 4. 1 = 2 (km) 2500m trong thời gian 100s. Hỏi xe nào 2 chuyển động nhanh hơn? 4. Cñng cè. ( 3’ ) - §é lín vËn tèc cho biÕt ®iÒu g×? C«ng thøc tÝnh vËn tèc? - §¬n vÞ vËn tèc? NÕu ®æi ®¬n vÞ th× sè ®o vËn tèc cã thay ®æi kh«ng? 5. DÆn dß. (1’) - Häc bµi vµ lµm bµi tËp 2.1-2.5 (SBT). V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: 6
  7. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 ..................................................................................................................................... Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 3 ChuyÓn ®éng ®Òu - ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu i. Môc tiªu: - Ph¸t biÓu ®­îc ®Þnh nghÜa cña chuyÓn ®éng ®Òu vµ chuyÓn ®éng kh«ng ®Òu. - Nªu ®­îc vÝ dô vÒ chuyÓn ®éng ®Òu vµ chuyÓn ®éng kh«ng ®Òu th­êng gÆp. X¸c ®Þnh ®­îc dÊu hiÖu ®Æc tr­ng cho chuyÓn ®éng ®Òu lµ vËn tèc kh«ng thay ®æi theo thêi gian. ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu lµ vËn tèc thay ®æi theo thêi gian. - VËn dông ®Ó tÝnh vËn tèc trung b×nh trªn mét ®o¹n ®­êng. - M« t¶ thÝ nghiÖm h×nh 3.1 (SGK) ®Ó tr¶ lêi nh÷ng c©u hái trong bµi. ii. ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n bµi gi¶ng, b¶ng phô ghi v¾n t¾t c¸c b­íc thÝ nghiÖm vµ b¶ng 3.1(SGK). Mçi nhãm: 1 m¸ng nghiªng, 1 b¸nh xe, 1bót d¹, 1 ®ång hå bÊm gi©y. - HS: Sgk, vë ghi, b¶ng ghi kÕt qña thÝ nghiÖm. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû + Thí nghieäm + Dieãn giaûng Iv.TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) C©u hái: + §é lín vËn tèc biÓu thÞ tÝnh chÊt nµo cña chuyÓn ®éng? ViÕt c«ng thøc tÝnh vËn tèc. Ch÷a bµi tËp 2.3 (SBT). :. 8A.........................................................8B................................................................. 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu vÒ chuyÓn ®éng I. §Þnh nghÜa. 7
  8. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 ®Òu vµ kh«ng ®Òu ( 15’ ) - ChuyÓn ®éng ®Òu lµ chuyÓn ®éng mµ - GV: H­íng dÉn HS l¾p thÝ nghiÖm vµ vËn tèc cã ®é lín kh«ng thay ®æi theo tiÕn tr×nh lµm thÝ nghiÖm, kÕt qu¶ cÇn thêi gian. ®¹t ®­îc. - ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu lµ chuyÓn - GV: Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái C1vµ ®éng mµ vËn tèc cã ®é lín thay ®æi c©u hái C2 theo thêi gian. - GV: Bæ sung, thèng nhÊt. - C1: ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu trªn - GV: Yªu cÇu HS t×m vÝ dô trong thùc qu·ng ®­êng: AB, BC, CD. tÕ vÒ chuyÓn ®éng ®Òu vµ chuyÓn ®éng + ChuyÓn ®éng ®Òu trªn qu·ng ®­êng: kh«ng ®Òu, chuyÓn ®éng nµo dÔ t×m DE, EF. h¬n? - C2: + ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu: b, c, d. - HS: T×m hiÓu tr¶ lêi. + ChuyÓn ®éng ®Òu: a. - GV: NhËn xÐt, thèng nhÊt. II. VËn tèc trung b×nh cña chuyÓn Ho¹t ®éng 2: T×m hiÓu vÒ vËn tèc trung ®éng kh«ng ®Òu. b×nh cña chuyÓn ®éng kh«ng ®Òu (10’ ) - Trung b×nh mçi gi©y b¸nh xe l¨n ®­îc - GV: Yªu cÇu HS ®äc th«ng tin ®Ó n¾m bao nhiªu mÐt th× ta nãi vËn tèc trung vµ tÝnh ®­îc vËn tèc trung b×nh cña trôc b×nh cña trôc b¸nh xe trªn qu·ng ®­êng b¸nh xe trªn mçi qu·ng ®­êng tõ A-D. ®ã lµ bÊy nhiªu mÐt trªn gi©y. - Dùa vµo kÕt qu¶ thÝ nghiÖm ë b¶ng 3.1 - C3: vAB = 0,017m/s; vBC = 0,05m/s; ®Ó tÝnh vËn tèc trung b×nh trªn c¸c vCD = 0,08m/s qu·ng ®­êng AB,BC,CD. - C«ng thøc tÝnh vËn tèc trung b×nh: - GV: VËn tèc trung b×nh ®­îc tÝnh b»ng s v = biÓu thøc nµo? tb t - GV: Bæ sung, thèng nhÊt. III. VËn dông. Ho¹t ®éng 3: VËn dông ( 10’ ) - C4: ChuyÓn ®éng cña « t« lµ chuyÓn - GV: Yªu cÇu HS ph©n tÝch hiÖn t­îng ®éng kh«ng ®Òu, v = 50km/h lµ vËn tèc chuyÓn ®éng cña « t« vµ rót ra ý nghÜa trung b×nh cña « t«. cña v = 50km/h. - C5: Gi¶i - HS: T×m hiÓu, th¶o luËn, tr¶ lêi. s1 = 120m VËn tèc trung b×nh cña xe 8
  9. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - GV: Yªu cÇu HS ®äc vµ tãm t¾t C5: s2 = 60m trªn qu·ng ®­êng dèc lµ: x¸c ®Þnh râ ®¹i l­îng nµo ®· biÕt, ®¹i s1 120 t1 = 30s v1 = = = 4 (m/s) t 30 l­îng nµo cÇn t×m, c«ng thøc ¸p dông. 1 ? VËn tèc trung b×nh cña xe trªn c¶ t2 = 24s VËn tèc trung b×nh cña xe qu·ng ®­êng tÝnh b»ng c«ng thøc nµo? v1 = ? trªn qu·ng ®­êng b»ng lµ: - GV: Nãi vÒ sù kh¸c nhau vËn tèc trung s2 60 v2 = ? v2 = = = 2,5 (m/s) t 24 v1 v2 2 b×nh vµ trung b×nh vËn tèc ( ) 2 vtb = ? VËn tèc trung b×nh cña xe - HS: Quan s¸t, ghi nhí. trªn c¶ qu·ng ®­êng lµ: s1 s2 120 60 vtb = = = 3,3(m/s) t1 t2 30 24 - GV: Yªu cÇu HS ®äc vµ tãm t¾t C6, §/s: v1 = 4 m/s; v2 = 2,5m/s; vtb = 3,3m/s gäi mét HS lªn b¶ng thùc hiÖn. - C6: Gi¶i - Lµm bµi, so s¸nh vµ nhËn xÐt bµi lµm s t = 5h Tõ: vtb = s = vtb.t t cña b¹n trªn b¶ng. v = 30km/h Qu·ng ®­êng ®oµn tµu ®i - GV: NhËn xÐt, bæ sung. tb s = ?km ®­îc lµ: - HS: Tù lµm c©u hái C7 theo h­íng dÉn s = v .t = 30.5 = 150(km) cña GV. tb §/s: s = 150 km. 4. Cñng cè. ( 3’ ) HSG**: Một vật chuyển động trên đoạn đường AB dài 180m . Trong nửa đoạn đường đầu tiên nó đi với vận tốc v1 = 3m/s, trong nửa đoạn đường sau nó đi với vận tốc v2 = 4 m/s. Tính thời gian vật chuyển động hết quãng đường AB . - Yªu cÇu HS ®äc phÇn ghi nhí vµ t×m hiÓu phÇn ‘Cã thÓ em ch­a biÕt’. - Häc vµ lµm bµi tËp 3.1- 3.7 (SBT). 5. DÆn dß. (1’) - ¤n tËp vµ lµm c¸c bµi tËp cña chuyÓn ®éng V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: 9
  10. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 4 Bµi tËp vÒ chuyÓn ®éng i. Môc tiªu: - Giuùp hoïc sinh naém vöõng caùc coâng thöùc tính vaän toác, quaõng ñöôøng, thôøi gian. Töøng böôùc naâng cao khaû naêng giaûi baøi taäp chuyeån ñoäng cuûa H/S - Xaây döïng thaùi ñoä hoïc taäp ñuùng ñaén trong vieäc hoïc Töï choïn vaø söï yeâu thích moân Vaät lyù, ñaëc bieät laø söï yeâu thích vieäc giaûi baøi taäp Vaät lyù. ii. ChuÈn bÞ: - Soaïn giaùo aùn, xaây döïng noäi dung leân lôùp vaø döï kieán thôøi gian giaûng daïy. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû Iv.TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh líp (1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Hoaït ñoäng 1: A. Caâu hoûi lyù thuyeát: Cuûng coá laïi caùc kieán thöùc lyù thuyeát 1. Chuyeån ñoäng laø gì? Vaän toác laø - Ghi caùc caâu hoûi leân baûng. gì? Coâng thöùc tính vaän toác ?. - Yeâu caàu hoïc sinh ghi caùc caâu hoûi vaøo 2. Theá naøo laø chuyeån ñoäng ñeàu? vôû. Theá naøo laø chuyeån ñoäng khoâng ñeàu? - Yeâu caàu HS suy nghó vaø töøng hoïc sinh 3. Vieát coâng thöùc tính vaän toác trung 10
  11. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 traû lôøi töøng caâu hoûi. bình cuûa chuyeån ñoäng cuûa vaät treân nhieàu ñoaïn ñöôøng Hoaït ñoäng 2: Giaûi caùc baøi taäp B. Giaûi caùc baøi taäp - Ghi caùc baøi taäp cô baûn khaùc leân baûng. Baøi 1. Moät oâtoâ chuyeån ñoäng treân - Yeâu caàu caùc nhoùm HS thaûo luaän vaø quaõng ñöôøng AB daøi 100m vôùi vaän giaûi caùc baøi taäp ñoù. toác 7,2km/h sau ñoù chuyeån ñoäng treân - Goïi HS leân baûng giaûi baøi taäp. quaõng ñöôøng BC daøi 0,25km heát 5/6 - Söûa baøi taäp, coù theå ghi ñieåm vaø cho HS phuùt. ghi vaøo vôû hoïc. a. Tính thôøi gian oâtoâ chuyeån ñoäng heát AB. b. Tính vaän toác cuûa oâtoâ treân BC. Baøi 2*.Tãm t¾t c. Tính vaän toác trung bình cuûa oâtoâ - Goïi HS leân baûng giaûi baøi taäp. treân AC. - Söûa baøi taäp, coù theå ghi ñieåm vaø cho HS Baøi 2*. Moät chieác canoâ chuyeån ghi vaøo vôû hoïc. ñoäng treân soâng. Vaän toác cuûa canoâ so Bài tập 3** vôùi nöôùc laø 10m/s. Vaän toác cuûa doøng Tóm tắt nöôùc chaûy laø 3,6km/h. v = 30km/h ; v = 40km/h 1 2 a. Tính thôøi gian canoâ chuyeån ñoäng vtb = ? ñeán beán B caùch beán A 38600m döôùi Bài giải s beán A. Thời gian ô tô đi từ A đến B là t1 = ; v 1 b. Tính thôøi gian canoâ chuyeån ñoäng s Thời gian ô tô đi từ A đến B là t2 = ñeán beán C caùch beán A 16,2km treân v2 Thời gian cả đi lẫn về của ô tô là beán A. S S t = t1 + t2 = + v1 v2 Bài tập 3**: Từ điểm A đến điểm B 11
  12. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 Vận tốc trung bình trên cả đoạn đường cả một ô tô chuyển động đều với vận tốc đi lẫn về là v1 = 30km/h. Đến B ô tô quay ngay về S 2S 2S 2Sv v 2v v v = = 1 2 1 2 A, ô tô cũng chuyển động đều nhưng tb S S Sv Sv t 2 1 S(v2 v1) v2 v1 với vận tốc v2 = 40km/h. Tính vận tốc v1 v2 v1v2 trung bình của chuyển động cả đi lẫn 2.30.40 Thay số ta được v tb = 34,3 ( 30 40 về km/h) Đáp số vtb 34,3 ( km/h) 4. Cuûng coá (2’) Nhaéc laïi caùc noäi dung cô baûn ñaõ hoïc trong buoåi hoïc. - Nhaéc hoïc sinh xem laïi, laøm laïi caùc baøi taäp ñaõ thöïc hieän vaø caùc baøi taäp laøm theâm. 5. DÆn dß. (1’) - §äc tr­íc bµi 4: BiÓu diÔn lùc. - §äc l¹i bµi: Lùc-Hai lùc c©n b»ng (Bµi 6- SGK VËt lý 6) V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: ..................................................................................................................................... ............................................................................................................................ --------------------------------------------------------------- Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 5: BiÓu diÔn lùc i. Môc tiªu: Gióp häc sinh: - Nªu ®­îc vÝ dô thÓ hiÖn lùc t¸c dông lµm thay ®æi vËn tèc. - NhËn biÕt ®­îc lùc lµ mét ®¹i l­îng vÐc t¬. BiÓu diÔn ®­îc vÐc t¬ lùc. - RÌn kÜ n¨ng biÓu diÔn lùc. ii. ChuÈn bÞ: 12
  13. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - GV: 1gi¸ thÝ nghiÖm, 1 xe l¨n, 1 miÕng s¾t, 1 nam ch©m th¼ng. - HS: Gsk, vì ghi, t×m hiÓu bµi tr­íc ë nhµ. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû + Thí nghieäm + Dieãn giaûng Iv. tiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) Mét ng­êi ®i bé ®Òu trªn ®o¹n ®­êng ®Çu dµi 3km víi vËn tèc 2m/s. ë ®o¹n ®­êng sau dµi 1,95 km ng­êi ®ã ®i hÕt 0,5h. TÝnh vËn tèc trung b×nh cña ng­êi ®ã trªn c¶ qu·ng ®­êng. 8A.........................................................8B................................................................. 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu vÒ mèi quan hÖ I. ¤n l¹i kh¸i niÖm lùc. gi÷a lùc vµ sù thay ®æi vËn tèc ( 8’) - Lùc cã thÓ lµm biÕn d¹ng, thay ®æi - GV: TiÕn hµnh lµm thÝ nghiÖm vµ chuyÓn ®éng ( nghÜa lµ thay ®æi vËn tèc h­íng dÉn HS quan s¸t, t×m hiÓu. ) cña vËt. - Quan s¸t thÝ nghiÖm h×nh 4.1 vµ quan - C1: + H×nh 4.1: Lùc hót cña nam ch©m s¸t tr¹ng th¸i cña xe l¨n khi bu«ng tay. lªn miÕng thÐp lµm t¨ng vËn tèc cña xe - GV: H­íng dÉn HS lµm viÖc theo l¨n, nªn xe l¨n chuyÓn ®éng nhanh lªn. nhãm, tr¶ lêi c©u hái C1. + H×nh 4.2: Lùc t¸c dông lªn qu¶ bãng - Th¶o luËn, tr¶ lêi. lµm qu¶ bãng biÕn d¹ng vµ ng­îc l¹i, - GV: T¸c dông cña lùc, ngoµi phô thuéc lùc cña qu¶ bãng ®Ëp vµo vît lµm vît bÞ vµo ®é lín cßn phô thuéc vµo yÕu tè biÕn d¹ng. nµo? II. BiÓu diÔn lùc. Ho¹t ®éng 2: T×m hiÓu vÒ ®Æc ®iÓm cña 1. Lùc lµ mét ®¹i l­îng vect¬. lùc vµ c¸ch biÓu diÔn lùc b»ng vÐc t¬ - Lùc kh«ng nh÷ng cã ®é lín mµ cßn cã 15’ ph­¬ng vµ chiÒu. 13
  14. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - GV: Yªu cÇu HS nh¾c l¹i c¸c yÕu tè - Mét ®¹i l­îng võa cã ®é lín, võa cã cña lùc (®· häc tõ líp 6). ph­¬ng vµ chiÒu lµ mét ®¹i l­îng vect¬. - Nh¾c l¹i c¸c yÕu tè cña lùc. 2. C¸ch biÓu diÔn vµ kÝ hiÖu vect¬ lùc. - GV: Th«ng b¸o: Lùc lµ ®¹i l­îng cã BiÓu diÔn vÐc t¬ lùc b»ng mét mòi tªn ®é lín, ph­¬ng vµ chiÒu nªn lùc lµ mét cã: ®¹i l­îng vÐc t¬. + Gèc lµ ®iÓm mµ lùc t¸c dông lªn vËt - GV: NhÊn m¹nh: HiÖu qu¶ t¸c dông (®iÓm ®Æt cña lùc). cña lùc phô thuéc vµo 3 yÕu tè nµy. + Ph­¬ng vµ chiÒu lµ ph­¬ng vµ chiÒu - GV: Th«ng b¸o c¸ch biÓu diÔn vÐc t¬ cña lùc. lùc.( ph¶i thÓ hiÖn ®ñ 3 yÕu tè: ®é lín, + §é dµi biÓu diÔn c­êng ®é cña lùc ph­¬ng vµ chiÒu ). theo mét tØ lÖ xÝch cho tr­íc. - GV: H­íng dÉn cho HS biÓu diÔn lùc. b) Vect¬ lùc ®­îc kÝ hiÖu b»ng ch÷ F cã - GV: ? Mét lùc 20N t¸c dông lªn xe l¨n mòi tªn ë trªn: F. A, chiÒu tõ ph¶i sang tr¸i. H·y biÓu + C­êng ®é cña lùc ®­îc kÝ hiÖu b»ng diÔn lùc nµy?( 2,5 cm øng víi 10 N ). ch÷ F kh«ng cã mòi tªn ë trªn: F. - GV: NhËn xÐt, bæ sung, thèng nhÊt. III. VËn dông. Ho¹t ®éng 3: VËn dông ( 10’ ) - C2: A B - GV: Gäi 2 HS lªn b¶ng biÓu diÔn 2 lùc trong c©u C2. HS d­íi líp biÓu diÔn vµo vë vµ nhËn xÐt bµi cña HS trªn b¶ng. I I I I - C¶ líp th¶o luËn, thèng nhÊt c©u hái 10 N 5000 N C2. - C3: a) F1: Cã ®iÓm ®Æt t¹i A, ph­¬ng - GV: NhËn xÐt, bæ sung. th¼ng ®øng, chiÒu h­íng tõ d­íi lªn, - GV: H­íng dÉn vµ yªu cÇu HS tr¶ lêi c­êng ®é lùc F1 = 20N. c©u hái C3. b) F2: Cã ®iÓm ®Æt t¹i B, ph­¬ng n»m - HS: TiÕn hµnh tr¶ lêi c©u hái C3. ngang, chiÒu tõ tr¸i sang ph¶i, c­êng ®é - GV: Gäi HS lªn b¶ng tr¶ lêi. lùc F2 = 30N. - HS: Lªn b¶ng tr¶ lêi, th¶o luËn, thèng c) F3: Cã ®iÓm ®Æt t¹i C, ph­¬ng nhÊt chung ®Î ®­a ra kÕt luËn. nghiªng mét gãc 300 so víi ph­¬ng n»m 14
  15. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - GV: NhËn xÐt, thèng nhÊt vµ l­u ý cho ngang, chiÒu h­íng lªn, c­êng ®é lùc F3 häc sinh khi chän tØ lÖ xÝch. = 30N. 4. Cñng cè. ( 3’ ) HSG*:Một đầu tàu hỏa kéo đoàn tàu với lực 300 000N. Lực cản tác dụng vào đoàn tàu là 285 000N. Hỏi hợp lực tác dụng lên đoàn tàu là bao nhiêu và hướng như thế nào? + Lùc lµ ®¹i l­îng v« h­íng hay cã h­íng? V× sao? Lùc ®­îc biÓu diÔn nh­ thÕ nµo? - Häc thuéc phÇn ghi nhí. Lµm bµi tËp 4.1- 4.5 (SBT). 5. DÆn dß. (1’) - §äc l¹i bµi 6: Lùc - Hai lùc c©n b»ng (SGK VËt lý 6). - §äc tr­íc bµi 5: Sù c©n b»ng lùc - Qu¸n tÝnh. V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: .. -------------------------------------------------- Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 6: Sù c©n b»ng lùc - Qu¸n tÝnh i. Môc tiªu: Gióp häc sinh: - Nªu ®­îc mét sè vÝ dô vÒ hai lùc c©n b»ng. NhËn biÕt ®Æc ®iÓm cña hai lùc c©n b»ng vµ biÓu thÞ b»ng vect¬ lùc. - Nªu mét sè vÝ dô vÒ qu¸n tÝnh. Gi¶i thÝch ®­îc hiÖn t­îng qu¸n tÝnh. - Th¸i ®é: Nghiªm tóc, trung thùc vµ hîp t¸c trong thÝ nghiÖm. ii. ChuÈn bÞ: - GV: Gi¸o ¸n bµi gi¶ng, dông cô lµm thÝ nghiÖm vÏ ë c¸c h×nh 5.3, 5.4 (SGK) - HS: Sgk, vë ghi, t×m hiÓu bµi häc ë nhµ. iii. ph­¬ng ph¸p: -Vaán ñaùp, gôïi môû + Thí nghieäm + Dieãn giaûng 15
  16. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 Iv. TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) BiÓu diÔn lùc sau ®©y: Träng lùc cña mét vËt cã khèi l­îng 15 kg ( tØi xÝch 0,5 cm øng víi 15 N ). 8A.........................................................8B................................................................. 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Ho¹t ®éng 1: T×m hiÓu vÒ lùc c©n I. Lùc c©n b»ng. b»ng. ( 15’ ) 1. Hai lùc c©n b»ng lµ g× ?. - GV: Tæ chøc cho HS quan s¸t, t×m - C1:+ T¸c dông lªn quyÓn s¸ch cã hai hiÓu, th¶o luËn, tr¶ lêi. lùc: träng lùc P, lùc ®Èy Q cña mÆt bµn. - Quan s¸t, t×m hiÓu h×nh 5.2 sgk. + T¸c dông lªn qu¶ cÇu cã hai lùc: träng - GV: H­íng dÉn HS tr¶ lêi c©u C1( t×m lùc P, lùc c¨ng T. ®­îc hai lùc t¸c dông lªn mçi vËt vµ chØ + T¸c dông lªn qu¶ bãng cã hai lùc: ra nh÷ng cÆp lùc c©n b»ng ). träng lùc P, lùc ®Èy Q cña mÆt bµn. - GV: NhËn xÐt, bæ sung, thèng nhÊt. + Mçi cÆp lùc nµy lµ hai lùc c©n b»ng. - GV: H­íng dÉn HS t×m hiÓu tiÕp vÒ t¸c Chóng cã cïng ®iÓm ®Æt, cïng ph­¬ng, dông cña hai lùc c©n b»ng lªn vËt ®ang cïng ®é lín nh­ng ng­îc chiÒu. chuyÓn ®éng dùa trªn c¬ së: 2. T¸c dông cña hai lùc c©n b»ng lªn + Lùc lµm thay ®æi vËn tèc. vËt ®ang chuyÓn ®éng. + VËy khi vËt ®ang chuyÓn ®éng mµ chØ a) Dù ®o¸n: VËn tèc cña vËt sÏ kh«ng chÞu t¸c dông cña hai lùc c©n b»ng th× sÏ thay ®æi, nghÜa lµ vËt sÏ chuyÓn ®éng thÕ nµo? (tiÕp tôc chuyÓn ®éng nh­ cò th¼ng ®Òu. hay ®øng yªn, hay chuyÓn ®éng bÞ thay b) ThÝ nghiÖm kiÓm tra. ®æi?) C2: Qu¶ c©n A chÞu t¸c dông cña hai - T×m hiÓu, dù ®o¸n theo h­íng dÉn cña lùc: Träng lùc PA, søc c¨ng T cña d©y, GV. hai lùc nµy c©n b»ng (do T = PB mµ PB = - GV: Lµm thÝ nghiÖm ®Ó kiÓm chøng PA nªn T c©n b»ng víi PA). 16
  17. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 b»ng m¸y A - tót. H­íng dÉn HS quan C3: §Æt thªm vËt nÆng A' lªn A, lóc nµy s¸t vµ ghi kÕt qu¶ thÝ nghiÖm. PA+PA' lín h¬nT nªn vËt AA' chuyÓn - Theo dâi thÝ nghiÖm, suy nghÜ vµ tr¶ ®éng nhanh dÇn ®i xuèng, B chuyÓn lêi C2, C3, C4, C5. ®éng ®i lªn. - GV: Gäi HS tr¶ lêi c¸c c©u hái. C4: Qu¶ c©n A chuyÓn ®éng qua lç K th× - T×m hiÓu tr¶ lêi, th¶o luËn, nhËn xÐt. A' bÞ gi÷ l¹i. Khi ®ã t¸c dông lªn A chØ - GV: Bæ sung, thèng nhÊt, kÕt luËn. cßn hai lùc, PA vµ T l¹i c©n b»ng víi * Ghi nhí kÕt luËn. nhau nh­ng vËt A vÉn tiÕp tôc chuyÓn ®éng. ThÝ nghiÖm cho biÕt kÕt qu¶ chuyÓn ®éng cña A lµ th¼ng ®Òu. KÕt luËn: Mét vËt ®ang chuyÓn ®éng, nÕu chÞu t¸c dông cña c¸c lùc c©n b»ng th× sÏ tiÕp tôc chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu. Ho¹t ®éng 2:T×m hiÓu vÒ qu¸n tÝnh. 10’ II. Qu¸n tÝnh. - GV: Tæ chøc t×nh huèng häc tËp vµ 1. NhËn xÐt. Khi cã lùc t¸c dông, vËt gióp HS ph¸t hiÖn qu¸n tÝnh. kh«ng thÓ thay ®æi vËn tèc ®ét ngét ®­îc - HS: T×m hiÓu, suy nghÜ vµ ghi nhí dÊu v× mäi vËt cã qu¸n tÝnh. hiÖu cña qu¸n tÝnh. - VD: Khi ®i xe ®¹p, ta ph©n gÊp, xe - GV: §­a ra mét sè hiÖn t­îng vÒ qu¸n kh«ng dõng l¹i ngay mµ cßn tr­ît tiÕp tÝnh th­êng gÆp. mét ®o¹n. Ho¹t ®éng 3: VËn dông. ( 10’ ) III.VËn dông. - GV: Yªu cÇu HS tr¶ lêi C6, C7, C8. - C6: Bóp bª ng¶ vÒ phÝa sau, t¹i do qu¸n - HS: T×m hiÓu tr¶ lêi c¸c c©u hái theo tÝnh. yªu cÇu cña GV. - C7: Bóp bª ng¶ vÒ phÝa tr­íc, t¹i do - GV: Tæ chøc cho HS tr¶ lêi, th¶o luËn. qu¸n tÝnh. - HS: Tr¶ lêi, th¶o lu©n, kÕt luËn. - C8: Nguyªn nh©n do qu¸n tÝnh nªn vËt vÉn cßn chuyÓn ®éng hoÆc vÉn cßn ®øng yªn. 4. Cñng cè ( 3’ ) 17
  18. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 - Yªu cÇu HS hÖ thèng l¹i kiÕn thøc. ®äc phÇn cã thÓ em ch­a biÕt. 5. DÆn dß. ( 1’ ) - Häc bµi vµ lµm bµi tËp 5.1- 5.8 (SBT). - §äc tr­íc bµi 7: Lùc ma s¸t. V. Rót kinh nghiªm sau bµi gi¶ng: ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ------------------------------------------------------------------------ Ngµy gi¶ng:................................. Líp:............................................. TiÕt 7: Lùc ma s¸t i. Môc tiªu: - Kiến thức: HS nhận biết thêm 1 loại lực cơ học nữa là lực ma sát. Bước đầu phân biệt được sự xuất hiện của các loại ma sát trượt, ma sát lăn, ma sát nghỉ và đặc điểm của mỗi loại ma sát này. - HS được làm TN để phát hiện ma sát nghỉ. - Kể và phân tích được 1 số hiện tượng về lực ma sát có lợi, có hại trong đời sống và kỹ thuật. Nêu được các cách khắc phục tác hại của lực ma sát và vận dụng ích lợi của lực này. - Kĩ năng: Rèn kĩ năng đo lực, đo Fms để rút ra nhận xét về đặc điểm của Fms. - Thái độ: Nghiêm túc, trung thực và hợp tác trong thí nghiệm. ii. ChuÈn bÞ: + Cho mỗi nhóm: 1 lực kế, 1 miếng gỗ 1 mặt nhẵn, 1 quả cân. + GV: Tranh vòng bi. iii. ph­¬ng ph¸p: 18
  19. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 -Vaán ñaùp, gôïi môû + Tröïc quan thí nghieäm + Dieãn giaûng iv. TiÕn tr×nh lªn líp: 1. æn ®Þnh tæ chøc. ( 1’) 2. KiÓm tra bµi cò. ( 5’) BiÓu diÔn lùc sau ®©y: Träng lùc cña mét vËt cã khèi l­îng 15 kg ( tØ xÝch 0,5 cm øng víi 15 N ). 8A.........................................................8B................................................................. 3. Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung Hoạt động 2: Nghiên cứu khi nào có I- Khi nào có lực ma sát. lực ma sát (18’) 1. Lực ma sát trượt. GV: Yêu cầu HS đọc thông tin mục 1 và HS: Đọc – Tìm hiểu ví dụ về lực cản trả lời câu hỏi: Fmstrượt xuất hiện ở đâu? trở chuyển động, từ đó nhận biết được (?) Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào? đặc điểm của lực ma sát trượt. VD: Bánh xe đạp đang quay, nếu bóp (?) Dựa vào đặc điểm của ma sát trượt, phanh mạnh thì bánh xe ngừng quay và em hãy kể ra 1 số ví dụ về ma sát trượt trượt trên mặt đường. Khi đó có lực ma trong thực tế. sát giữa bánh xe và mặt đường. Y/c HS l àm C1. * Kết luận: Lực ma sát trượt sinh ra GV: Cầu thủ đá quả bóng trên sân, quả khi 1 vật trượt trên bề mặt của 1 vật bóng lăn chậm dần rồi dừng hẳn. Lực nào khác. đã tác dụng làm quả bóng ngừng chuyển C1: Ma sát trượt sinh ra khi các em động? =>2, nhỏ chơi trượt trên cầu trượt. Ma sát giữa dây cung ở cần kéo của đàn nhị, (?) Ma sát lăn sinh ra khi nào? violon,... với dây đàn;.... 2. Ma sát lăn. GV: Tìm thêm ví dụ về ma sát lăn trong HS: Đọc – tìm hiểu – phân tích ví dụ - 19
  20. NguyÔn V¨n Chung – Tr­êng THCS C¶nh Thôy – VËt lý 8 – N¨m häc 2018 - 2019 đời sống và trong kỹ thuật. > nhận biết đặc điểm ma sát lăn. - Ma sát lăn sinh ra khi 1 vật lăn trên bề mặt 1 vật khác GV: Y/c HS nghiên cứu H6.1, làm C3. HS: Thảo luận nhóm. (?) Trường hợp nào có ma sát trượt? C2: Ví dụ về ma sát lăn: Trường hợp nào có ma sát lăn? - Ma sát lăn sinh ra ở các viên bi đệm HS: Quan sát hình 6.1. Cho biết: giữa trục quay với ổ trục. GV: (?) Để đẩy được hòm trượt trên mặt - Ma sát sinh ra giữa con lăn với mặt sàn thì cần có mấy người? trượt. C3:- Hình a, 3 người đẩy hòm trượt (?) Để hòm trên bánh xe, để đẩy hòm trên mặt sàn. Khi đó giữa sàn với hòm chuyển động thì cần có mấy người? có ma sát trượt. (?) Từ đó em có nhận xét gì về cường độ - Hình b, 1 người đẩy hòm nhẹ nhàng của ma sát trượt và cường độ của ma sát do có đệm bánh xe. Khi đó giữa bánh lăn? xe với sàn có ma sát lăn. + Yêu cầu HS đọc hưóng dẫn thí nghiệm Nx: Từ 2 trường hợp trên chứng tỏ: độ và nêu cách tiến hành. lớn ma sát lăn rất nhỏ so với ma sát GV: Phát đồ dùng cho các nhóm HS. trượt. - Yêu cầu HS tiến hành TN theo nhóm. 3. Lực ma sát nghỉ - Yêu cầu HS trả lời C4 và giải thích. C4: Mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật ?) Em hãy tìm thêm ví dụ về lực ma sát nặng nhưng vật vẫn đứng yên. Chứng nghỉ trong đời sống và trong kỹ thuật. tỏ giữa mặt bàn với vật có 1 lực cản. GV: Chốt lại Lực này cân bằng với lực kéo để giữ + Y/c HS trả lời C5 cho vật đứng yên. - Khi tăng lực kéo thì số chỉ của lực kế GV: Nhờ có lực ma sát con người mới đi tăng dần, vật vẫn đứng yên. Chứng tỏ lại được.Vậy ma sát có lợi, có hại như thế lực cản lên vật cũng có cường độ tăng nào trong đời sống và kỹ thuật? => II, dần, điều đó cho biết lực ma sát nghỉ 20