Kế hoạch bài dạy môn Tin học 8 - Bài 1: Lịch sử công cụ tính toán - Năm học 2024-2025 - Ong Thị Thu

Nội dung text: Kế hoạch bài dạy môn Tin học 8 - Bài 1: Lịch sử công cụ tính toán - Năm học 2024-2025 - Ong Thị Thu

1. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu Ngày soạn: 06/9/2024 Tiết theo ppct: Tiết 1 Bài 1: LƯỢC SỬ CÔNG CỤ TÍNH TOÁN Thời gian thực hiện: (2 tiết) I. Mục tiêu: 1. Về kiến thức: - Trình bày được sơ lược lịch sử phát triển máy tính. - Nêu được ví dụ cho thấy sự phát triển máy tính đã đem đến những thay đổi lớn lao cho xã hội loài người. 2.Về năng lực: 2.1. Năng lực chung - Năng lực tự chủ và tự học: Thông qua việc nghiên cứu sự phát triển của công cụ tính toán. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh thảo luận nhóm để đưa ra ví dụ về các máy tính cơ học, các máy tính điện tử hiện nay. − Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, tiếp thu những ý tưởng sáng tạo qua những phát minh công nghệ. 2.2. Năng lực Tin học: − Năng lực A (NLc): Phát triển năng lực tư duy sáng tạo nhằm giải quyết những vấn đề công nghệ. − Năng lực D (NLd): Sử dụng được công cụ tìm kiếm, xử lí và trao đổi thông tin để tìm hiểu về lịch sử phát triển của các tiến bộ trong công nghệ tính toán. 3.Về phẩm chất: - Chăm chỉ: Rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo không ngừng nhằm nâng cao hiệu suất lao động - Trách nhiệm: Củng cố tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân qua mối liên hệ sự phát triển Khoa học – Công nghệ trên thế giới với sự phát triển Tin học của đất nước. II. Thiết bị dạy học và học liệu: 1. Giáo viên: - Kế hoạch bài dạy, sách giáo khoa, bảng, máy tính, máy chiếu, giấy Roki. - Một số hình ảnh hoặc video về sự phát triển của công cụ tính toán qua các thời kì. Câu chuyện về các nhà khoa học – công nghệ, phát minh và ý tưởng của họ. - Phiếu học tâp theo mẫu sau:
2. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu 2. Học sinh: - Sách giáo khoa, bảng nhóm, bút, phấn. III. Tiến trình dạy học: 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: - HS thấy nhu cầu tính toán của con người đã có từ lâu và họ sử dụng những công cụ tự nhiên để thực hiện việc tính toán đó. b) Nội dung: Em hãy nghiên cứu phần khởi động tình huống trong 3 phút và ghi vào bảng phụ kết quả. Giáo viên sẽ gọi lần lượt từng học sinh trả lời câu hỏi theo yêu cầu. - HS đọc thông tin sgk, quan sát hình ảnh - Hoạt động nhóm thảo luận: + Em có biết đây là gì và thường được sử dụng trong lĩnh vực nào không? c) Sản phẩm: - HS trả lời được câu hỏi d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm GV dẫn dắt HS: Từ thời nguyên thủy, loài * Công cụ tính toán đầu tiên: người đã biết sử dụng các ngón tay, viên sỏi, + Các phép tính đầu tiên được con lá cây, làm công cụ hỗ trợ việc tính toán. người thực hiện bằng sử dụng 10 Khoảng 5000 năm trước, con người đã chế tạo ngón tay. ra bàn tính để thực hiện các phép tính số học. + Hệ thống ghi số thập phân vẫn * GV giao nhiệm vụ học tập: phổ biến đến ngày nay. HS hoạt động nhóm theo yêu cầu của GV + Công cụ tính toán sớm nhất là bàn * HS thực hiện nhiệm vụ tính. - Các nhóm thảo luận câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. - Giáo viên quan sát và giúp đỡ nhóm gặp khó
3. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm khăn. * Báo cáo, thảo luận - Đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình + Đây là bàn tính + Bàn tính được sử dụng trong lĩnh vực Toán học - HS: Đại diện nhóm trình bày báo cáo. - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét và nêu câu hỏi phản biện (nếu có). * Kết luận, nhận định - GV tóm tắt các ý ở phần khởi động để HS nắm rõ: + Các phép tính đầu tiên được con người thực hiện bằng sử dụng 10 ngón tay. + Hệ thống ghi số thập phân vẫn phổ biến đến ngày nay. + Công cụ tính toán sớm nhất là bàn tính. - Theo em máy tính có được sử dụng để tính toán được không. Để tìm hiểu xem máy tính được phát triển như thế nào và được sử dụng ra sao, chúng ta sẽ đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay Bài 1: Lược sử công cụ tính toán. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (35 phút) Hoạt động 2.1: Máy tính cơ học (18 phút) a) Mục tiêu: - HS tiếp cận lược sử hình thành công cụ tính toán qua những câu chuyện b) Nội dung: Em hãy nghiên cứu Máy tính cơ học trong 12 phút và ghi vào bảng phụ kết quả. Giáo viên sẽ gọi lần lượt từng học sinh trả lời câu hỏi theo yêu cầu. * Nhiệm vụ 1: - HS đọc ví dụ về câu chuyện những chiếc bánh răng và dự án máy tính của Babbage, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. - Hầu hết mọi người nghĩ về máy tính như một thiết bị điện tử, có khả năng xử lý dữ liệu đa dạng với tốc độ cao và có dung lượng lưu trữ lớn. Em hãy tìm hiểu và trả lời các câu hỏi sau: 1. Tên của một trong những chiếc máy tính đầu tiên là gì? 2. Chiếc máy đó có thể làm được những gì? 3. Ý tưởng nào đã thúc đẩy sự phát minh ra máy tính?
4. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu * Nhiệm vụ 2: Hoàn thành PHT1 trong PHỤ LỤC - GV dán hình Đường thời gian lên bảng yêu cầu các nhóm lên bảng dán vào dòng thời gian để hoàn thành dự án: Yêu cầu các nhân trong nhóm trả lời câu hỏi: Câu 1: + Nguyên lý thiết kế máy tính của Babbage có giống như máy tính ngày nay không? + Tại sao dự án của ông lại không được hoàn thành? Câu 2: Máy tính trong dự án của Babbage có những đặc điểm gì? A. Máy tính cơ học, thực hiện tự động. B. Máy tính có những ứng dựng ngoài tính toán thuần tuý. C. Có thiết kế giống với máy tính ngày nay. D. Cả ba đặc điểm trên. c) Sản phẩm: - HS trả lời được câu hỏi về sự ra đời của máy tính cơ học d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập 1: HS hoạt động * Nhiệm vụ 1: nhóm theo yêu cầu của GV 1. Tên của một trong những chiếc * HS thực hiện nhiệm vụ máy tinh đầu tiên: Máy tín cơ khí - HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả Pascaline luận ghi vào bảng nhóm, phân công thành viên 2. Chiếc máy đó có thể giúp trong nhóm chuẩn bị việc tính thuế nhanh và chính xác - GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các hơn cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho 3. Ý tưởng đã thúc đẩy sự phát hép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong minh ra máy tính: Do nhu cầu nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. muốn tối đa hóa tốc độ và tối ưu * Báo cáo, thảo luận nguồn nhân công - GV: Thông báo hết thời gian hoạt động * Nhiệm vụ 2: nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết Câu 1: quả hoạt động. + Nguyên lý thiết kế máy tính của - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét. Babbage giống như máy tính ngày
5. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm * Kết luận, nhận định nay: Thực hiện tính toán tự động, - GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ và có ứng dụng ngoài tính toán thuần đánh giá mức độ hoàn thành của HS. túy * GV giao nhiệm vụ học tập 2: HS hoạt động + Dự án của ông không hoàn thành nhóm theo yêu cầu của GV do hạn chế về công nghệ - Thực hiện thảo luận nhóm với yêu cầu sau: Câu 2: Đáp án D * HS thực hiện nhiệm vụ 2 1. Máy tính cơ học: - HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả Năm: 1642 luận ghi vào bảng nhóm, phân công thành viên Quê quán: Pháp nhóm chuẩn bị Tác giả: Blaise Pascal - GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ các Sản phẩm: Máy tính cơ học cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể cho Pascaline phép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn trong Chức năng: tính toán nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. Ý tưởng: giúp đỡ cha trong việc * Báo cáo, thảo luận tính thuế - GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết Năm: 1833 quả hoạt động. Quê quán: Anh - HS: Đại diện nhóm trình bày báo cáo. Tác giả: Charle Babbage - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét và Sản phẩm: Cỗ máy thực hiện việc nêu câu hỏi phản biện (nếu có). tính toán tự động * Kết luận, nhận định Chức năng: thực hiện việc tính - GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ và toán tự động đánh giá mức độ hoàn thành của HS. Ý tưởng: để tránh những sai sót của con người trong việc tính toán và sao chép số. Hoạt động 2.2: Máy tính điện tử (17 phút) a) Mục tiêu: - HS biết được sự ra đời của máy tính điện tử b) Nội dung: Em hãy nghiên cứu Máy tính điện tử học trong 12 phút và ghi vào bảng phụ kết quả. Giáo viên sẽ gọi lần lượt từng học sinh trả lời câu hỏi theo yêu cầu. + Câu 1: Em hãy vẽ đường thời gian mô tả lại lịch sử ra đời của máy tính điện – cơ + Câu 2: Máy tính cấu tạo dựa theo kiến trúc Von Neumann gồm những thành phần nào? Vẽ lại sơ đồ cấu trúc máy tính vào bảng nhóm? c) Sản phẩm: - Hoàn thành bảng sự ra đời của máy tính điện tử d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập: HS hoạt động 2. Máy tính điện tử: nhóm theo yêu cầu của GV a) Máy tính cấu tạo dựa theo kiến * HS thực hiện nhiệm vụ trúc Von Neumann gồm những - HS: Các nhóm thảo luận, thống nhất kết quả thành phần: luận ghi vào bảng nhóm, phân công thành - Bộ xử lý trung tâm
6. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm viên nhóm chuẩn bị - Bộ nhớ - GV: Quan sát các nhóm hoạt động, hỗ trợ - Các cổng kết nối với thiết bị vào - các cá nhân hoặc nhóm gặp khó khăn. Có thể ra cho phép các em HS khá, giỏi hỗ trợ các bạn - Đường truyền trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn. * Báo cáo, thảo luận - GV: Thông báo hết thời gian hoạt động nhóm. Gọi đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả hoạt động. Máy tính cấu tạo dựa theo kiến trúc Von b) Thế hệ thứ nhất (1945 – 1955) Neumann gồm những thành phần: - Hoàn cảnh ra đời: công nghệ điện - Bộ xử lý trung tâm tử chân không thay thế rơ-le điện cơ. - Bộ nhớ - Thời gian: Đầu TK XX. - Các cổng kết nối với thiết bị vào - ra - Đặc điểm: - Đường truyền + Thành phần điện tử chính: đèn - HS: Đại diện nhóm trình bày báo cáo. điện tử chân không. - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét và + Bộ nhớ chính: trống từ. nêu câu hỏi phản biện (nếu có). + Kích thước: rất lớn * Kết luận, nhận định + Thiết bị vào – ra: máy đọc và tạo - GV nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ và thẻ đục lỗ. đánh giá mức độ hoàn thành của HS. + Ví dụ: Atanasoff-Berry Computer - Máy vi tính là máy tính điện tử, trong đó bộ (ABC 1942), ENIAC (1943), xử lí trung tâm là một mạch tích hợp cỡ lớn, ADVAC (1945), chứa hàng chục triệu linh kiện bán dẫn trở ENIAC 1943 lên, còn được gọi là bộ vi xử lí. EDVAC 1945 - Máy tính cá nhân là cách gọi máy vi tính c) Thế hệ thứ hai (1955 – 1965) được cải tiến theo hướng giảm kích thước và - Hoàn cảnh ra đời: Bóng bán dẫn giá thành sản xuất để có thể được sở hữu bởi tạo nên thế hệ máy tính có kích mỗi cá nhân. thước nhỏ hơn. - GV cho HS xem video sau để hiểu thêm về - Thời gian: 1955 các sự ra đời của máy tính: - Đặc điểm: youtube.com/watch?v=KYW1HvgEpLk + Thành phần điện tử chính: bóng youtube.com/watch?v=K51Hgc7LZLM bán dẫn + Bộ nhớ chính: lõi từ, băng từ + Kích thước: lớn + Thiết bị vào – ra: máy đọc và in băng đục lỗ, máy đọc và in băng từ. + Ví dụ: IBM 7090 (1959), IBM 7094 (1962), UNIVAC 1107 (1960) IBM 7090 (1959) UNIVAC 1107 (1960)
7. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu 3. Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) a) Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức đã học b) Nội dung: - Củng cố kiến thức đã học thông qua chơi trò chơi “Ngôi sao may mắn” Câu 1. Máy tính trong dự án của Babbage có những đặc điểm gì? A. Máy tính cơ học, thực hiện tự động. B. Máy tính có những ứng dụng ngoài tính toán thuần túy. C. Có thiết kế giống với máy tính ngày nay. D. Cả ba đặc điểm trên. Câu 2. Bộ vi xử lí là linh kiện máy tính dựa trên công nghệ nào? A. Đèn điện tử chân không B. Linh kiện bán dẫn đơn giản. C. Mạch tích hợp hàng chục, hàng trăm linh kiện bán dẫn. D. Mạch tích hợp cỡ lớn, gồm hàng chục nghìn đến hàng triệu linh kiện bán dẫn. Câu 3. Đâu không phải là tác động của máy tính đến lĩnh vực giáo dục? A. Giúp con người tìm hiểu kiến thức, thông tin. B. Giúp giáo viên hỗ trợ học sinh từ xa. C. Giúp con người giải trí, xem phim, nghe nhạc. D. Giúp dạy và học trực tuyến trong giai đoạn dịch bệnh. c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm * GV giao nhiệm vụ học tập - . - GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ngôi sao Câu 1. Đáp án D. may mắn” bằng các câu hỏi như sau: Câu 2. Đáp án D. - GV giới thiệu tên trò chơi. Câu 3. Đáp án D. - GV phổ biến luật chơi, thang điểm chấm. Mỗi đội gồm 3 thành viên thực hiện trả lời các câu hỏi ban tổ chức đưa ra. Đội nào có số câu trả lời đúng nhiều nhất dành chiến thắng. Với phần thưởng được đặt trong 1 hộp quà. * HS thực hiện nhiệm vụ - HS chia nhóm, cử đại diện trả lời câu hỏi. - Cử bạn đại diện làm trọng tài nêu câu hỏi và chấm điểm, bầu thư kí ghi điểm cho các nhóm. - HS tiến hành chơi trò chơi. * Báo cáo, thảo luận - Trọng tài: Thông báo hết thời gian hoặc trò chơi kết thúc. Gọi đại diện các nhóm nhận xét chéo. Công bố kết quả -> tổ chức cho nhóm chiến thắng mở quà bí mật * Kết luận, nhận định
8. Kế hoạch bài dạy tin học 8- Năm học 2024 – 2025 Họ và tên GV: Ong Thị Thu Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm - GV: Nhận xét, đánh giá khả năng nắm kiến thức bài mới thông qua trò chơi. Tuyên dương nhóm nắm chắc kiến thức bài học ngày hôm nay. Phiếu học tập số 1: NHÓM: . Năm: ............................................................................................................................ Tác giả: ........................................................................................................................ Sản phẩm: .................................................................................................................... Chức năng:................................................................................................................... Ý tưởng:....................................................................................................................... Phiếu học tập số 2: Em hãy nêu hoàn cảnh ra đời, thời gian, đặc điểm của thế hệ máy tính thứ nhất và thứ 2 KÝ DUYỆT BAN GIÁM HIỆU TỔ CHUYÊN MÔN GV BỘ MÔN