Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Năm học 2021-2022 - Trịnh Kim Ánh

Nội dung text: Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Năm học 2021-2022 - Trịnh Kim Ánh

1. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế Ngày soạn: 13/9/2021 Ngày dạy:16/9/2021 CHỦ ĐỀ 1: NGỮ VĂN BẮC GIANG TIẾT 1,2,3: TRUYỀN THUYẾT BẮC GIANG VĂN BẢN: HÙNG LINH CÔNG I. Mục tiêu 1. Kiến thức: - Nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa, thái độ của nhân dân ) của truyền thuyết Hùng Linh Công. - Một số yếu tố hình thức (chi tiết, cốt truyện, nhân vật, yếu tố kì ảo ) của truyền thuyết Hùng Linh Công. 2. Năng lực: - Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. - Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản “Hùng Linh Công”. Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện. - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học một truyền thuyết Bắc Giang. 3. Phẩm chất: - Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết gìn giữ, phát huy truyền thống yêu nước và lao động xây dựng quê hương của con người Bắc Giang. - Có ý thức tìm hiểu về truyền thuyết và lịch sử Bắc Giang. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Sách giáo khoa - Máy tính, Ti vi - Bảng phụ, bút dạ III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Mở đầu a. Mục tiêu: - Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các lễ hội, câu ca dao gắn với truyền thuyết và địa danh lịch sử trên quê hương Bắc Giang để liên kết với bài học. - Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài. b. Nội dung: - GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn, ai thông minh hơn. 1 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
2. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - HS trả lời các câu hỏi, tìm ra đáp đúng. c. Sản phẩm: Trình bày miệng, câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói d. Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh). - Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần. - GV chốt đáp án trên máy chiếu. * Nội dung các câu hỏi: Câu 1. Chỉ ra truyện dân gian được nói tới trong bài ca dao sau: Trèo lên cây gạo cao cao Bước xuống hội Gióng vui sao vui vầy Giáo gươm cờ xí trùng trùng Hằng năm mở hội tưng bừng vui thay Nhớ xưa Thánh Gióng tích rày Uy phong rạng rỡ đến nay còn truyền Câu 2. Theo em, dưới đây là hình ảnh về ngôi chùa nổi tiếng nào của huyện Việt Yên gắn liền với câu ca dao: Thứ nhất là chùa Đức La, Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng Câu 3. Đoạn video sau nói về khu di tích lịch sử nào nằm ở thành phố Bắc Giang? (Nội dung video trên máy chiếu) Câu 4. Điền từ còn thiếu trong lời dạy của Bác ở câu sau: “Các ........ đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Câu 5. Ca dao có câu: 2 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
3. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế Vui nhất là hội chùa Thầy Vui thì vui vậy, chẳng tày hội IA Chùa Y Sơn Câu ca dao và hình ảnh trên gợi nhắc tới truyền thuyết nào của Bắc Giang? - Hs: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh: trả lời - Giáo viên: quan sát giúp đỡ HS - Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Truyền thuyết “Thánh Gióng” Câu 2: Chùa Bổ Đà Câu 3: + Khu di tích đền Xương Giang Câu 4: Vua Hùng Câu 5: Truyền thuyết “Hùng Linh Công” -> GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 3 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
4. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Hoạt động 1: Tìm hiểu chung I. Tìm hiểu chung a. Mục tiêu: HS nhận biết, chỉ ra được những nét cơ bản về thể loại truyền thuyết và văn bản “Hùng Linh Công”. b. Nội dung: - HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn bản Hùng Linh Công, quan sát tranh minh họa để tìm ra đặc điểm chung của truyền thuyết và nhân vật, sự việc chính, bố cục của câu chuyện. c. Sản phẩm: phần trình bày miệng và kết quả chơi trò chơi của HS ghi trên bảng d. Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ - Giáo viên: Nêu yêu cầu, câu hỏi: 1. Dựa vào tài liệu SGK và sự chuẩn bị bài ở nhà, em hãy 1. Thể loại truyền thuyết nêu hiểu biết chung về thể loại truyền thuyết? - Truyền thuyết: 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Hùng Linh + Thể loại văn học dân gian Công” là gì? + Có yếu tố kì ảo 3. Trong truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vật + Nhân vật, sự việc có liên chính? quan đến lịch sử Trò chơi: Tiếp sức + Thể hiện thái độ, cách 4. Hãy quan sát các bức tranh minh họa và chỉ ra các sự việc đánh giá của nhân dân tương ứng theo tiến trình của câu chuyện. 2. Truyền thuyết “Hùng 5. Dựa vào tiến trình các sự việc, em sẽ chia văn bản làm Linh Công” mấy phần? - Phương thức biểu đạt: Tự - Học sinh: tiếp nhận sự * Thực hiện nhiệm vụ: - Đọc-tóm tắt sự việc chính: - Học sinh: làm việc cá nhân, chơi trò chơi có 5 sự việc chính. - Giáo viên: - Bố cục: 3 phần + Gọi HS trả lời câu hỏi + Phần 1: Từ đầu đến “thiên + Chọn bất kì 2 đội (3 HS/đội) lên bảng ghi kết quả, quan tướng”: Sự ra đời và lớn lên sát, hỗ trợ HS của Hùng Linh Công. - Dự kiến sản phẩm: + Phần 2: Tiếp đến “vô số”: Những chiến công của Hùng 1. Truyền thuyết: (Chốt phần nội dung) Linh Công. 2. Truyền thuyết “Hùng Linh Công” + Phần 3: Còn lại: Hùng 4 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
5. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - Truyện Hùng Linh Công thuộc thể loại truyền thuyết về Linh Công bay lên núi và thời đại Hùng Vương trong thời kì giữ nước. dấu tích còn lại. - Phương thức biểu đạt: tự sự - Nhân vật: Bố, mẹ, Hùng Linh Công, vua, tráng sĩ làng Phù Đổng-Thánh Gióng, dân binh, bọn giặc. - 5 sự việc chính: + Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công + Hùng Linh Công giúp dân diệt trừ hổ dữ + Hùng Linh Công xuất binh tiếp ứng đánh thắng giặc Ân. + Hùng Linh Công bay lên đỉnh núi và hóa + Những dấu tích còn lại - Bố cục: 3 phần * Đánh giá kết quả: - Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá -> Giáo viên chốt kiến thức Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản: II. Đọc - hiểu văn bản a. Mục tiêu: 1. Sự ra đời và lớn lên của + Nhận biết và phân tích được sự ra đời, lớn lên; các chiến Hùng Linh Công công và phẩm chất của Hùng Linh Công. + Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. + Biết được ý nghĩa của một số chi tiết tiêu biểu trong truyện. + Nhận biết được tình cảm, quan niệm của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. b. Nội dung: - HS làm việc với SGK, tìm phát hiện chi tiết ghi vào bảng phụ nhóm, vở ghi. - Xem video, quan sát hình ảnh kết nối với nội dung văn bản trong SGK. c. Sản phẩm hoạt động: câu trả lời, sản phẩm thảo luận của nhóm d. Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ 1: 5 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
6. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - Giáo viên: Nêu yêu cầu Thảo luận nhóm (8 phút): Chia lớp thành 4 nhóm lớn. -> Chi tiết tưởng tượng, kì Dựa vào phần 1, thảo luận để trả lời các câu hỏi: ảo xen lẫn chi tiết đời 1. Hãy tìm các chi tiết kể về sự ra đời và lớn lên của Hùng thường, gần gũi. Linh Công? Em có nhận xét gì về các chi tiết ấy? -> Sự ra đời và lớn lên khác 2. Nhận xét về sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công? thường và kì lạ của nhân vật. 3. Kể tên những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở thần -> Thể hiện tài năng và sức kì. mạnh phi thường của Hùng Linh Công Thảo luận cặp đôi (2 phút): 4. Kể về sự ra đời và lớn lên như vậy, nhân dân ta muốn thể hiện quan niệm và mong ước gì? - Hs: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ 1: - Học sinh: thảo luận nhóm lớn, thảo luận cặp đôi - Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs - Dự kiến sản phẩm: 1. Sự ra đời Khi lớn lên - Thời gian: đời Hùng - Lúc 17 tuổi: cao chín Vương thứ 6 thước, râu hùm hàm én, - Địa điểm: vùng Kinh mắt phượng mày ngài, đôi Bắc vai rắn như đá, râu dài tận rốn - Ông bà Hùng Nhạc đi cầu tự tại chùa Y Sơn. - Tài năng: bắt hổ trên rừng, giết được giao long - Ra đời sau mười hai tháng mang thai: chân mập mạp, hình dong tựa lân hổ, cốt cách tựa bách tùng 2. Sự ra đời và lớn lên khác thường và kì lạ của nhân vật. 3. Những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở thần kì (Thánh Gióng, Con rồng cháu Tiên) 4. Trong quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phải phi thường trong mọi biểu hiện, từ lúc sinh ra cho đến lúc lớn lên. Từ đó như báo trước về khả năng lập được những chiến công lớn lao của nhân vật. 6 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
7. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 1: - Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá -> Giáo viên chốt kiến thức * Chuyển giao nhiệm vụ 2: 2. Những chiến công của - Giáo viên: Nêu yêu cầu: Hùng Linh Công 1. Phần diễn biến của truyện kể về mấy chiến công Hùng a. Hùng Linh Công diệt hổ Linh Công ? Đó là những chiến công nào? dữ 2. Đưa phiếu học tập trên máy chiếu có hệ thống câu hỏi: -> Hùng Linh Công có sức mạnh, tài năng xuất chúng H: Trước thảm họa của dân, vua đã giao cho Hùng Linh của người anh hùng; yêu Công nhiệm vụ gì? dân, dũng cảm, sẵn sàng xả H: Hùng Linh Công đã thực hiện nhiệm vụ như thế nào? Kết thân vì dân. quả ra sao? H: Từ đó, em có nhận xét gì về tài năng và phẩm chất của Hùng Linh Công? - Học sinh: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ 2: - Học sinh: làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trong phiếu bài tập vào vở ghi. - Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs - Dự kiến sản phẩm: 1. Kể về 2 chiến công: giết hổ và diệt giặc Ân 2. - Giao nhiệm vụ diệt hổ - HLC đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: diệt được hàng trăm con - Đây là người anh hùng dũng cảm, tài năng, oai phong lẫm liệt, yêu nước và thương dân * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 2: - Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá b. Hùng Linh Công diệt -> Giáo viên chốt kiến thức giặc * Chuyển giao nhiệm vụ 3: -> Thể hiện tài năng, sự - Giáo viên: Nêu yêu cầu: dũng cảm, kiên cường, ý chí quyết tâm đánh giặc, bảo vệ 7 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
8. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế 1. Thời bấy giờ, nước ta đang trong hoàn cảnh nào? Tổ quốc của Hùng Linh 2. Trình bày quá trình diệt giặc của Hùng Linh Công và kết Công. quả của cuộc chiến. -> Khẳng định sức mạnh của 3. Thảo luận cặp đôi: Chi tiết Hùng Linh Công chiêu mộ truyền thống yêu nước, tinh binh sĩ, tập luyện và tiếp ứng cho Phù Đổng Thiên Vương thần đoàn kết của dân tộc. gợi nhắc truyền thống gì của người Việt? 4. Qua các chiến công em hiểu được thêm những phẩm chất nào của Hùng Linh Công? - Học sinh: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ 3: - Học sinh: trả lời cá nhân, thảo luận cặp đôi - Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs - Dự kiến sản phẩm: 1. Thời đại giặc Ân xâm lược 2. - Qúa trình diệt giặc: + Nhận gươm quý, 3 vạn binh mã + Mộ thêm 213 dân binh + Tập luyện, bồi dưỡng binh sĩ + Xuất quân tiếp ứng cho Thánh Gióng - Kết quả: giặc kinh hồn bạt vía, bỏ chạy tán loạn 3. Truyền thống đoàn kết, kiên cường, bất khuất, tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm, sẵn sàng chiến đấu khi đất nước gặp họa xâm lăng => tạo nên sức mạnh của cả dân tộc trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc. Truyền thống ấy được hun đúc theo suốt chiều dài lịch sử 4000 dựng nước và giữ nước của cha ông ta. Và đặc biệt là 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc chống pháp và chống Mỹ ở thế kỉ 20. 4. Những phẩm chất của Hùng Linh Công: dũng cảm, yêu nước, kiên cường. * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 3: - Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá -> Giáo viên chốt kiến thức. Gv bình về phẩm chất của Hùng Linh Công và tinh thần 8 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
9. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế yêu nước của nhân dâ ta 3. Hùng Linh Công bay lên * Chuyển giao nhiệm vụ 4: núi và dấu tích còn lại - GV nêu yêu cầu: -> Chi tiết kỳ ảo, hoang đường H: Em hãy tìm các chi tiết kì ảo phần cuối truyện? -> Ngợi ca, tôn vinh người H: Việc Hùng Linh Công không trở lại triều đình nhận tước anh hùng yêu nước, không lộc hay ở lại quê hương mà lại hóa có ý nghĩa gì? màng danh lợi sẽ bất tử, sống H: Việc lập đền thờ tưởng nhớ công đức của HLC và phụ mãi trong lòng dân. thân cùng mẫu thân của ngài đã thể hiện tình cảm gì của - Nhà vua phong là Y Sơn nhân dân Bắc Giang? linh tích đại Vương - HS tiếp nhận - Dân làng thờ phụng, duy trì * Thực hiện nhiệm vụ 4: các ngày lễ hội - GV đưa câu hỏi vấn đáp -> Nhân dân luôn tôn kính, - HS: trả lời miệng biết ơn và khắc ghi mãi công - Dự kiến sản phẩm: lao của người anh hùng. + Ngày 8/8: cưỡi hổ đen, bay lên đỉnh núi thì hóa + HLC là người trời, thể hiện ý trời giúp dân, giúp nước. HLC làm việc nghĩa vô tư không hề đòi hỏi phần thưởng, công danh. + Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh người anh hùng nên để HLC đi vào cõi vô biên, bất tử. + Quan niệm về người anh hùng vừa bình thường, vừa khác thường, nhuốm màu sắc thần kì nhưng cũng thật gần gũi. + Thể hiện lòng biết ơn, sự tôn kính với những người anh hùng dân tộc đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước, nhân dân. * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 4: - Học sinh: nhận xét, chia sẻ, bổ sung, đánh giá - Giáo viên chốt kiến thức. * Chuyển giao nhiệm vụ 5: - Giáo viên: Nêu yêu cầu + Theo em, nghệ thuật đặc sắc của truyện là gì? III. Tổng kết: + Trong truyền thuyết này, những chi tiết nào gắn với hiện - Sử dụng các chi tiết tưởng thực lịch sử? tượng, kì ảo. + Qua đây, em hãy nêu ý nghĩa của truyện? - Ca ngợi người anh hùng có 9 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
10. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - Học sinh: tiếp nhận nhiều chiến công lẫy lừng. * Thực hiện nhiệm vụ 5: - Thể hiện lòng tự hào của - Học sinh: hoạt động cá nhân nhân dân Bắc Giang. - Giáo viên: quan sát, gợi ý cho HS - Giải thích nguồn gốc các lễ hội, khẳng định truyền thống - Dự kiến sản phẩm: văn hóa lâu đời của Bắc + Sử dụng các chi tiết tưởng tượng, kì ảo. Giang. + Ca ngợi người anh hùng có nhiều chiến công lẫy lừng. + Thể hiện lòng tự hào của nhân dân Bắc Giang. + Giải thích nguồn gốc các lễ hội, khẳng định truyền thống văn hóa lâu đời của Bắc Giang. * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 5: - Học sinh: chia sẻ - Giáo viên nhận xét, đánh giá -> Giáo viên chốt kiến thức bằng sơ đồ tư duy * Chuyển giao nhiệm vụ 6 - Giáo viên: cho học sinh xem video về lễ hội Y Sơn rồi yêu cầu học sinh giải thích ý nghĩa của mỗi ngày lễ hội. - Học sinh: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ 6 - Học sinh: làm việc nhóm lớn. - Giáo viên: quan sát HS làm việc, hỗ trợ khi cần thiết - Dự kiến sản phẩm: Nội Mức đánh giá dung (1) (2) (3) (4) yêu cầu Yêu - Ý nghĩa của mỗi ngày lễ hội: cầu + Thể hiện lòng tôn kính, biết ơn với công ơn sinh thành của thánh mẫu. chung + Gợi nhắc, ghi nhớ công lao và bất tử hóa hình ảnh người anh hùng trong tâm trí nhân dân Bắc Giang. + Tạo nên nét đẹp văn hóa truyền thống cho quê hương. + Thể hiện mong ước về cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. Câu hỏi Nêu được 1 Nêu được 2 Nêu được 3 Nêu được cả 4 ý 10 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
11. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế trong 4 ý nghĩa trong 4 ý nghĩa trong 4 ý nghĩa nghĩa * Đánh giá kết quả nhiệm vụ 6. - Học sinh chia sẻ, bổ sung, đánh giá chấm chéo các nhóm - Giáo viên nhận xét, đánh giá 3. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kĩ năng tóm tắt, ghi nhớ các sự việc chính trong truyện Hùng Linh Công để thực hiện kĩ năng viết văn bản tóm tắt. - Học sinh bày tỏ được suy nghĩ, ý kiến cá nhân của mình về nhân vật trong truyện. b) Nội dung: - Tóm tắt cốt truyện Hùng Linh Công trong ½ trang giấy. - Em học được những phẩm chất nào của Hùng Linh Công? Vì sao? c) Sản phẩm: - Bài tóm tắt của học sinh. - Ý kiến cá nhân của học sinh. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của học sinh Cách thức tổ chức III. Luyện tập: * Nhiệm vụ 1: Bài tập 1: Tóm tắt truyện Hùng Linh Công - GV chiếu ảnh các bức ảnh mô phỏng các sự việc trong ½ trang giấy thi. chính trong truyện. - Học sinh hệ thống được các sự việc chính - Học sinh quan sát ảnh đồng thời trả lời câu hỏi giáo sau: viên đưa ra. + Vào đời HV thứ 6, ở vùng Kinh Bắc, có H: Bức ảnh này mô phỏng sự việc nào trong câu vợ chồng viên quan họ Hùng đến chùa Y chuyện? Sơn cầu tự. + Ảnh 1: Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công. + Sau 12 tháng mang thai, người vợ sinh H: Bức ảnh thứ 2 gợi em nghĩ đến sự việc nào? (Hùng một cậu con trai đặt tên là Hùng Linh Linh Công diệt trừ hổ dữ) Công. H: Bức ảnh tiếp theo gợi liên tưởng đến sự việc gì? + Năm 17 tuổi, Hùng Linh Công cao lớn, (HLC tiếp ứng đánh giặc Ân) 11 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
12. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế khỏe mạnh, thông minh, đức độ, tài năng, H: Bức ảnh này gợi những dấu tích còn lại là gì? (HS có thiên tài, thiên tướng. nêu) + Trong vùng có hổ dữ làm hại dân lành, - GV giao nhiệm vụ: Hùng Linh Công giúp dân diệt trừ hổ dữ. + Dựa vào các chi tiết, sự việc trên, về nhà học sinh + Giặc Ân xâm lược, vâng lệnh vua, Hùng viết tóm tắt truyện Hùng Linh Công trong ½ trang Linh Công xuất binh tiếp ứng đánh tan giấy. giặc. - Học sinh ghi nhiệm vụ vào vở để thực hiện. + Giặc tan, Hùng Linh Công lui về Y Sơn, - GV chốt lại nội dung chính của truyện Hùng Linh cưỡi hổ đen bay lên đỉnh núi thì hóa. Công. + Tưởng nhớ công ơn của Hùng Linh * Nhiệm vụ 2: Công, nhân dân lập đền thờ, hằng năm mở - Giáo viên giao nhiệm vụ: hội. + Em học được những phẩm chất nào của Hùng Linh Bài tập 2: Em học được những phẩm chất Công? Vì sao? nào của Hùng Linh Công? Vì sao? - HS làm việc cá nhân: suy nghĩ, trả lời câu hỏi. - Học sinh bày tỏ ý kiến cá nhân, ví dụ: - Giáo viên quan sát, yêu cầu học sinh trình bày ý kiến + Đức độ - đây là phẩm chất cần có để trở cá nhân. thành người tốt – BH nói “Người có tài mà - Học sinh nêu ý kiến, lí giải việc lựa chọn ý kiến. không có đức là người vô dụng” - GV chốt vấn đề dựa trên các ý kiến trình bày của học + Dũng cảm – Vì phải dũng cảm mới sinh. không sợ nguy hiểm, khó khăn, mới có thể thành công. + Yêu nước – Là người VN phải yêu nước. 4. Hoạt động 4: Vận dụng a) Mục tiêu: - Phát triển năng lực đọc hiểu truyền thuyết Bắc Giang theo đặc trưng thể loại. - Tích hợp kiến thức liên môn để giới thiệu nhân vật trong truyền thuyết với bạn bè. - Học sinh hiểu đặc điểm truyền thuyết, truyền thuyết Bắc Giang. - Học sinh biết cách tìm đọc tài liệu tham khảo về truyền thuyết Bắc Giang. b) Nội dung: 12 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
13. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - Học sinh đọc hiểu truyền thuyết Thánh mẫu thượng ngàn và so sánh với truyền thuyết Hùng Linh Công (Chỉ ra điểm tương đồng và khác biệt về: Sự xuất hiện của nhân vật, hành động, yếu tố hoang đường, kì ảo, kết thúc truyện, cách giải thích nguồn gốc lễ hội trong hai truyện). - Học sinh nêu được đặc điểm của truyền thuyết và đặc điểm của truyền thuyết Bắc Giang. - Vẽ tranh minh họa hình ảnh Hùng Linh Công. - Cách tìm đọc tài liệu tham khảo về truyền thuyết Bắc Giang. c) Sản phẩm: - Phiếu học tập của học sinh. - Tranh minh họa. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của học sinh Cách thức tổ chức IV. Vận dụng: - GV đọc bài ca dao về đất Lục. 1. Đọc truyền thuyết Thánh mẫu - Học sinh đoán xem bài ca dao nhắc đến địa danh nào của thượng ngàn và so sánh với Bắc Giang. truyền thuyết Hùng Linh Công. - GV cho học sinh chia sẻ cảm nhận của bản thân về vùng đất - 3 HS đọc to câu chuyện. Suối Mỡ - Lục Nam. - HS nhận phiếu bài tập, làm việc - Học sinh chia sẻ cảm nhận. cá nhân trên phiếu. - GV chiếu cho học sinh xem clip giới thiệu về Suối Mỡ - - Nhóm trưởng điều hành nội Lục Nam. dung thảo luận của nhóm. * Nhiệm vụ 1: - Thư kí ghi ý kiến trên phiếu - GV yêu cầu học sinh đọc truyện Thánh mẫu thượng ngàn. thống nhất. * Nhiệm vụ 2: Thảo luận nhóm (10 phút) - Đại diện nhóm trình bày kết - GV chia lớp học thành 5 nhóm. quả. - GV phát phiếu học tập cho các cá nhân trong nhóm. - HS nghe và có ý kiến bổ sung, - Học sinh làm việc cá nhân trên phiếu học tập (5 phút) sửa chữa (nếu có) - Nhóm thảo luận thống nhất kết quả. (5 phút) - HS quan sát phần chốt của GV, * Nhiệm vụ 3: Báo cáo kết quả (7 phút) điều chỉnh v\bổ sung theo phiếu - GV yêu cầu đại diện mỗi nhóm giải quyết một vấn đề trong cá nhân. phiếu học tập. - Sau khi đại diện nhóm trình bày xong một vấn đề, GV yêu 13 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
14. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). - GV chốt ý, chiếu trên máy. - HS điều chỉnh, bổ sung trong phiếu cá nhân. - GV chốt nội dung, ý nghĩa của truyện Thánh mẫu thượng ngàn. - GV chiếu các bức ảnh, clip về lễ hội đền Suối Mỡ, vẻ đẹp của Suối Mỡ. - HS quan sát. * Nhiệm vụ 4: - GV yêu cầu học sinh nêu: + Cách đọc hiểu truyền thuyết. * Lưu ý khi đọc hiểu truyền + Đặc điểm của truyền thuyết. thuyết: + Đặc điểm của truyền thuyết Bắc Giang. - Sự xuất hiện của nhân vật. - HS dựa vào bảng so sánh, phần em cần biết trong sách trả - Hành động của nhân vật. lời câu hỏi cảu GV. - Yếu tố hoang đường, kì ảo. * Nhiệm vụ 5: - Kết thúc truyện. - GV yêu cầu học sinh nêu cách tìm đọc các truyền thuyết - Cách giải thích nguồn gốc lễ Bắc Giang. hội. - HS nêu ý kiến. * Cách tìm đọc truyền thuyết Bắc - GV chốt, hướng dẫn học sinh cách tìm đọc truyền thuyết Giang: Bắc Giang, lưu ý trong và sau khi đọc. - Sử dụng công cụ tìm kiếm trên Internet. - Thư viện PHIẾU HỌC TẬP Hùng Linh Công Thánh mẫu thượng Nhận xét ngàn Sự xuất - Mẹ mang thái 12 - Con gái vua Hùng -> Hùng Linh Công xuất hiện 14 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
15. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế hiện của tháng. Định Vương và hoàng kì lạ nhân vật - Thông minh, đức độ, hậu An Nương. -> Quế Nương sinh ra bình tài năng. - Khéo tay, hay làm, nết thường như bao người khác. na, thùy mị. Hành động - Bắt được hổ trên - Đi tìm nguồn nước ->Hành động của Hùng Linh rừng, giết được giao cho dân. Công và Quế Nương đều giúp long dưới nước. - Tu luyện ích cho dân cho nước. - Giúp dân diệt trừ hổ - Đưa nước về cho nhân dữ. dân. - Tiếp ứng đánh giặc - Đem tiền ban phát cho Ân. dân. - Dạy dân cày ruộng, cấy lúa - Cưu mang, giúp đỡ người nghèo. Yếu tố - Mẹ mang thai 12 - Công chúa gặp ông -> Cả hai truyện đều có nhiều hoang tháng. già ban sách luyện phép yếu tố hoang đường kì ảo. đường - Hùng Linh Công cưỡi lại cứu đời. hổ, từ từ bay đến đỉnh - Đám mây ngũ sắc hạ núi thì hóa. xuống cho nàng bước lên. - Núi nứt ra.. - Nàng lên núi, hóa ở đó Kết thúc - Hùng Linh Công cưỡi - Công chúa lên núi, -> Nhân vật bất tử. truyện hổ lên núi, hóa ở đó. hóa ở đó. -> Thể hiện lòng biết ơn của - Nhân dân lập đền thờ - Nhân dân lập đền thờ, nhân dân. - Mở hội hằng năm. suy tôn là Thánh mẫu thượng ngàn. - Mở hội hằng năm. 15 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
16. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế Cách giải - Tưởng nhớ công ơn - Tưởng nhớ công chúa -> Bắt nguồn từ lòng biết ơn thích nguồn của Hùng Linh Công Quế Nương công lao của người có công gốc lễ hội và phụ thân, mẫu thân. với dân với nước. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 1. Lựa chọn chi tiết truyện có hình ảnh đẹp nhất về Hùng Linh Công và vẽ tranh minh họa. 2. Tìm đọc các truyện truyền thuyết Bắc Giang. 16 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
17. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế Ngày soạn; 3/10/2021 Ngày dạy: 6/10/2021 TIẾT 4,5,6: TRUYỆN CỔ TÍCH BẮC GIANG VĂN BẢN: TRUYỆN CHÀNG CÓC I. Mục tiêu 1. Kiến thức: - Nội dung (đề tài, chủ đề, ý nghĩa, thái độ của nhân dân ) của truyện cổ tích “Truyện chàng cóc”. - Một số yếu tố hình thức (chi tiết, cốt truyện, nhân vật, yếu tố kì ảo ) của truyện cổ tích “Truyện chàng cóc”. 2. Năng lực: - Nhận biết được đặc điểm của truyện cổ tích “Truyện chàng cóc”. - Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản ““Truyện chàng cóc”.Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện. - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học một truyện cổ tích Bắc Giang. 3. Phẩm chất: - Tự hào với truyền thống đánh giặc giữ nước; yêu quý, cảm phục người thông minh, có những phẩm chất tốt đẹp; trân trọng những khát vọng hạnh phúc của con người. - Có ý thức tìm hiểu về truyện cổ tích và lịch sử Bắc Giang. II. Thiết bị dạy học và học liệu - Sách giáo khoa - Máy tính - Ti vi - Bảng phụ, bút dạ III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1: Mở đầu a. Mục tiêu: - Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các lễ hội, câu ca dao gắn với truyện cổ tích và địa danh lịch sử trên quê hương Bắc Giang để liên kết với bài học. - Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài. b. Nội dung: 17 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
18. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn, ai thông minh hơn. - HS trả lời các câu hỏi, tìm ra đáp đúng. c. Sản phẩm: Trình bày miệng, câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói d. Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh). - Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần. - GV chốt đáp án trên máy chiếu. * Nội dung các câu hỏi: Câu 1: Những câu thơ sau trong bài Nói với em của tác giả Vũ Quần Phương gợi cho em suy nghĩ, cảm xúc gì? Hãy chia sẻ về một vài nhân vật trong thế giới cổ tích mà em biết. Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện Sẽ được nhìn thấy các bà tiên, Thấy chú bé đi hài bảy dặm Quả thị thơm cô Tấm rất hiền. Câu 2: Em hãy đọc một bài ca dao, vè hoặc đồng dao về con Cóc? * Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh: trả lời - Giáo viên: quan sát giúp đỡ HS - Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Truyện cổ tích Câu 2: -Con cóc là cậu ông trời, Ai mà đánh cóc thì trời đánh cho. 18 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
19. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế -Con cóc ngồi ở góc ao Gặp trận mưa rào cóc nhảy chôm chôm. Họ hàng nhà cá nhà tôm Kéo ra lũ lượt mà ôm cóc vào. -> GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Hoạt động 1: Tìm hiểu chung I. Tìm hiểu chung a. Mục tiêu: HS nhận biết, chỉ ra được những nét cơ bản về thể loại truyện cổ tích và văn bản “Truyện chàng Cóc”. b. Nội dung: - HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn bản “Truyện chàng Cóc”., quan sát tranh minh họa để tìm ra đặc điểm chung của truyên cổ tích và nhân vật, sự việc chính, bố cục của câu chuyện. c. Sản phẩm: phần trình bày miệng và kết quả chơi trò chơi của HS ghi trên bảng d. Tổ chức thực hiện * Chuyển giao nhiệm vụ - Giáo viên: Nêu yêu cầu, câu hỏi: 1. Dựa vào tài liệu SGK và sự chuẩn bị bài ở nhà, em hãy 1. Thể loại truyện cổ tích. nêu hiểu biết chung về thể loại truyện cổ tích? + Thể loại văn học dân gian 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Truyện chàng + Có yếu tố hoang đường Cóc” là gì? + Nhân vật là những người 3. Trong truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân vật bất hạnh, tài năng kì lạ, chính? dũng sĩ -Hoạt động nhóm: + Thể hiện ước mơ, niềm 4. Hãy quan sát văn bản và chỉ ra các sự việc tương ứng tin của nhân dân về chiến theo tiến trình của câu chuyện. thắng cuối cùng của cái 5. Dựa vào tiến trình các sự việc, em sẽ chia văn bản làm thiện với cái ác, cái tốt với mấy phần? cái xấu - Học sinh: tiếp nhận 2. Truyện cổ tích “Truyện chàng Cóc” * Thực hiện nhiệm vụ: - Phương thức biểu đạt: Tự - Học sinh: làm việc theo nhóm bàn sự 19 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022
20. GV: Trinh Kim Ánh Trường THCS Dĩnh Kế - Giáo viên: - Đọc-tóm tắt sự việc chính: + Gọi HS trả lời câu hỏi có 3 sự việc chính. + Đại diện nhóm trả lời. - Bố cục: 3 phần - Dự kiến sản phẩm: + Phần 1: Từ đầu đến “khi 1. Truyện cổ tích: (Chốt phần nội dung) đói thì về bú mẹ.”: Sự ra đời và cuộc sống của chàng 2. Truyện cổ tích “Truyện chàng Cóc”. Cóc. - “Truyện chàng Cóc” là truyện cổ tích của dân tộc Sán + Phần 2: Tiếp đến “thiêu Dìu, thuộc kiểu truyện về người mang lốt vật khá phổ biến trụi lũ quân Man Di.”: trong kho tàng truyện dân gian Những việc làm của chàng - Phương thức biểu đạt: tự sự Cóc. - Nhân vật: Bố mẹ Cóc, Cóc, Vua, công chúa... + Phần 3: Còn lại: Cóc cưới - 3 sự việc chính: công chúa và lên làm vua. + Sự ra đời và cuộc sống của chàng Cóc. + Cóc đòi đi đánh giặc và đánh thắng giặc + Cóc cưới công chúa, sống cuộc sống hạnh phúc. - Bố cục: 3 phần * Đánh giá kết quả: - Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá -> Giáo viên chốt kiến thức II. Đọc - hiểu văn bản Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản: 1. Sự ra đời và cuộc sống a. Mục tiêu: của chàng Cóc + Nhận biết và phân tích được sự ra đời, cuộc sống ; chiến công và phẩm chất của chàng Cóc. + Nhận biết được đặc điểm của truyện cổ tích qua truyện “Truyện chàng Cóc”. + Biết được bài học rút ra từ một số chi tiết tiêu biểu trong truyện. + Nhận biết được tình cảm, mong ước của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. b. Nội dung: - HS làm việc với SGK, tìm phát hiện chi tiết ghi vào bảng phụ nhóm, vở ghi. c. Sản phẩm hoạt động: câu trả lời, sản phẩm thảo luận của nhóm 20 GA: GDĐP 6 Năm học 2021-2022